Phán quyết tạm dừng luận tội Tổng thống Ramaphosa

Ngày 23/6, Tòa án Tối cao Western Cape, Nam Phi, đã đồng ý với đề nghị của Tổng thống Cyril Ramaphosa về việc tạm hoãn các thủ tục luận tội do Quốc hội tiến hành. Quyết định này nhằm đợi kết quả xem xét lại báo cáo độc lập tháng 11/2022, trong đó cho rằng ông Ramaphosa "có thể đã phạm các hành vi nghiêm trọng và sai phạm" liên quan đến số tiền 580.000 USD được giấu trong một chiếc ghế sofa tại trang trại tư nhân của ông ở tỉnh Limpopo.

Tổng thống Nam Phi kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm và không có ý định từ chức sau khi sự việc số tiền ngoại tệ không khai báo được phát hiện, nguyên nhân do vụ trộm xảy ra từ năm 2020. Thẩm phán Andre le Grange tuyên bố: "Trong khi chờ tòa quyết định về đơn đề nghị xem xét lại của người kiện, các bị đơn bị cấm tiến hành phiên điều trần luận tội công khai."

Bối cảnh vụ bê bối và cáo buộc

Vụ việc bắt đầu khi một vụ trộm trị giá 580.000 USD xảy ra tại trang trại sang trọng Phala Phala của ông Ramaphosa ở tỉnh Limpopo năm 2020. Ông Ramaphosa cho biết ông đã báo cáo sự việc với cảnh sát và số tiền trên là khoản thu từ việc bán 20 con trâu rừng.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, một cựu lãnh đạo tình báo và từng là đồng minh của cựu Tổng thống Jacob Zuma đã cáo buộc Ramaphosa che giấu vụ mất trộm số tiền lên đến 4 triệu USD khỏi cảnh sát và cơ quan thuế.

Việc cáo buộc này khiến các đảng đối lập chỉ trích Tổng thống Ramaphosa thiếu trách nhiệm và né tránh kiểm tra, giám sát. Dù vậy, Ramaphosa vẫn cho rằng ông sẽ hợp tác đầy đủ với các tiến trình pháp lý và tôn trọng tính độc lập của hệ thống tư pháp và nguyên tắc phân quyền trong Hiến pháp Nam Phi.

Diễn biến pháp lý và chính trị

Báo cáo của hội đồng độc lập năm 2022 từng kết luận Ramaphosa có thể phải trả lời về những vi phạm nghiêm trọng, tuy nhiên trong một cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội, đảng Đại hội Dân tộc Phi cầm quyền đã bác bỏ mở các thủ tục luận tội. Năm 2024, Viện công tố đã bỏ qua các cáo buộc liên quan.

Tuy nhiên, Tòa án Hiến pháp Nam Phi hồi tháng 5/2024 đã lật ngược quyết định của Quốc hội, dẫn tới việc thành lập một ủy ban luận tội mới để điều tra Tổng thống.

Phiên xử xem xét đơn đề nghị hủy bỏ báo cáo năm 2022 của Ramaphosa dự kiến diễn ra vào tháng 9 này. Nếu các thủ tục luận tội được tiến hành, đây sẽ là lần đầu tiên một Tổng thống đương nhiệm Nam Phi phải đối mặt với việc bị luận tội công khai.

Phản ứng của Tổng thống Ramaphosa

Ngay sau phán quyết của tòa vào ngày 23/6, Tổng thống Cyril Ramaphosa khẳng định ông tôn trọng tính độc lập của tòa án và sự phân quyền của các cơ quan nhà nước theo quy định của Hiến pháp Nam Phi. Ông cam kết tiếp tục hợp tác và tuân thủ các thủ tục kiểm tra, giám sát trên cơ sở pháp luật và minh bạch.

Quyết định tạm hoãn phiên điều trần luận tội đánh dấu một bước tiến đáng kể trong việc làm rõ vụ bê bối và quyền lực của Tổng thống Nam Phi, đồng thời phản ánh sự phức tạp trong quan hệ giữa các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp ở quốc gia này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Tòa án Western Cape đồng ý tạm hoãn phiên điều trần luận tội Tổng thống Ramaphosa liên quan vụ tiền 580.000 USD.
  • Ông Ramaphosa phủ nhận các cáo buộc sai phạm và không có ý định từ chức.
  • Quốc hội Nam Phi từng bác bỏ thủ tục luận tội năm 2022, nhưng Tòa Hiến pháp lật lại quyết định vào năm 2024.
  • Phiên xử xem xét đơn đề nghị hủy bỏ báo cáo độc lập năm 2022 dự kiến diễn ra vào tháng 9.
  • Nếu xử lý, đây sẽ là lần đầu tiên một Tổng thống Nam Phi đương nhiệm bị luận tội công khai.

Đăng ký bản tin QMVN