Ảo Tưởng Năng Lực Và Hiện Tượng Bỏ Cuộc Khi Rời Xa Công Cụ Số
Trong công trình khoa học mang tên "Sự Hỗ Trợ Của AI Làm Giảm Tính Kiên Trì Và Tổn Hại Năng Lực Độc Lập", các nhà nghiên cứu đã thiết kế một chuỗi thử nghiệm thực nghiệm quy mô lớn với 1.222 người tham gia trực tuyến. Mục tiêu là đo lường mức độ tập trung, tính kiên nhẫn và khả năng tự duy trì nỗ lực trí tuệ của con người trước và sau khi sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn.
Ở thử nghiệm đầu tiên trên 354 tình nguyện viên giải 15 bài toán phân số cơ bản, nhóm được cấp quyền dùng ChatGPT có khởi đầu với độ chính xác vượt trội so với nhóm làm thủ công. Tuy nhiên, sau câu hỏi thứ 12, khi quyền truy cập AI đột ngột bị cắt bỏ, kết quả lập tức đảo chiều: nhóm từng dựa vào công cụ gần như ngay lập tức mất phương hướng, tỷ lệ giải sai tăng vọt hoặc nhanh chóng từ bỏ việc tìm ra đáp án đúng.
"Chúng ta tạo ra các hệ thống này để hữu ích, nhưng trớ trêu thay, chúng lại đang giúp đỡ chúng ta theo những cách gây ra tác hại khôn lường." — Brian Christian, Nhà nghiên cứu tại Đại học California, Berkeley
Sự Xói Mòn Thể Lực Trí Tuệ Trước Những Thử Thách Chiều Sâu
Hiệu ứng tiêu cực này tiếp tục lặp lại rõ nét trong các thử nghiệm mở rộng tiếp theo, chứng minh sự suy giảm kiên trì không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên mà là một xu hướng tâm lý học nhận thức phổ quát.
