Lợi nhuận vượt kỳ vọng, nợ xấu vàng tăng
Shriram Finance báo lãi ròng riêng lẻ 36,77 tỷ rupee (khoảng 387,3 triệu USD) trong quý kết thúc ngày 30/9, tăng mạnh so với 23,07 tỷ rupee cùng kỳ năm trước và cao hơn mức 35,46 tỷ rupee mà giới phân tích dự báo theo dữ liệu của LSEG. Tổng tài sản quản lý của công ty tăng 17% so với cùng kỳ, đạt 3.290 tỷ rupee.
Tuy nhiên, điểm khiến thị trường chú ý lại nằm ở danh mục cho vay cầm vàng trị giá gần 90 tỷ rupee.
Tỷ lệ nợ nhóm 3 – các khoản quá hạn trên 90 ngày – trong mảng này tăng lên 3,12% tổng dư nợ vàng, từ 2,57% của quý trước và 2,28% một năm trước. Cổ phiếu Shriram Finance đóng cửa giảm 4%, ở mức 865 rupee.
Không chỉ riêng Shriram
Đầu tuần này, Bajaj Finance cho biết các khoản vay quá hạn trên 30 ngày đã tăng, một phần do các khoản vay vàng ngắn hạn mà công ty sau đó đã ngừng cung cấp. Piramal Finance cũng xác định tốc độ mở rộng nhanh của cho vay cầm vàng là một vùng rủi ro mới nổi. Những tín hiệu cảnh báo sớm đang xuất hiện đồng loạt:
- Shriram Finance ghi nhận nợ quá hạn trên 90 ngày trong mảng vàng tăng lên 3,12%.
- Bajaj Finance thấy nợ quá hạn trên 30 ngày tăng và đã dừng gói vay vàng ngắn hạn.
- Piramal Finance coi tốc độ mở rộng cho vay cầm vàng là rủi ro mới nổi.
Dù vậy, bức tranh chung của ngành tài chính phi ngân hàng Ấn Độ vẫn khá tích cực: tăng trưởng tín dụng trong quý II mạnh mẽ nhờ nhu cầu vay ổn định ở cả phân khúc bán lẻ lẫn doanh nghiệp.
Cơn sốt tín dụng vàng
Theo dữ liệu của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), cho vay cầm vàng của các công ty tài chính phi ngân hàng tăng 69,3% so với cùng kỳ vào tháng 6/2026, nhanh nhất trong các mảng tín dụng bán lẻ. Động lực chính là giá vàng: chỉ số giá vàng tăng khoảng 144% từ tháng 3/2024 đến tháng 3/2026, khiến cùng một món trang sức có thể đem lại khoản vay lớn hơn nhiều. Bên cạnh đó, sau khi RBI nâng hệ số rủi ro đối với cho vay tiêu dùng không có tài sản đảm bảo, các ngân hàng và công ty tài chính đã đổ dồn vào sản phẩm có vàng làm bảo đảm.
Để hạ nhiệt, từ ngày 1/4/2026, RBI áp dụng khung quy định mới với tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản theo bậc: tối đa 85% với khoản vay đến 250.000 rupee, 80% với khoản từ 250.000 đến 500.000 rupee và 75% với khoản trên 500.000 rupee, kèm giới hạn 12 tháng cho các khoản vay trả gốc một lần.
Khi tài sản đảm bảo không còn là “tấm khiên” tuyệt đối
Trong Báo cáo Ổn định Tài chính giữa năm, RBI đã cảnh báo rằng giá vàng giảm có thể làm suy yếu giá trị tài sản đảm bảo của các khoản vay này. Nếu giá vàng điều chỉnh mạnh, người vay sẽ phải bổ sung tài sản hoặc trả bớt nợ, trong khi bên cho vay có thể phải phát mại trang sức – điều không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn chạm đến giá trị tinh thần của những món vàng cưới hỏi, gia truyền.
Câu chuyện của Shriram vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài một báo cáo lợi nhuận. Nó nhắc nhở rằng tăng trưởng tín dụng bền vững không chỉ dựa vào giá trị của tài sản thế chấp, mà còn vào khả năng trả nợ thực sự của người vay.
