Trang sức đền thờ Vadasery - Di sản độc đáo của Nagercoil

Trang sức đền thờ vốn là một nghề thủ công truyền thống tại Vadasery, Nagercoil, Ấn Độ, tồn tại từ nhiều thế kỷ nay với phương pháp sản xuất đặc biệt và bản sắc văn hóa đậm nét. Sản phẩm được đánh giá cao bởi các nghệ sĩ múa cổ điển nhờ họa tiết tinh xảo, thiết kế truyền thống cùng chất lượng bền vững. Mỗi món trang sức được làm hoàn toàn thủ công với họa tiết lấy cảm hứng từ thần thánh, thiên nhiên và động vật, tạo nên nét đẹp vừa là vật trang trí, vừa là minh chứng sống động cho di sản văn hóa và nghệ thuật.

Giá vàng, bạc tăng cao đe dọa nghề truyền thống

Sự tăng giá liên tục của vàng và bạc đã tạo áp lực lớn với các thợ làm trang sức đền thờ ở Vadasery. Mặc dù đã có chỉ dẫn địa lý (GI) bảo hộ sản phẩm này, các nghệ nhân cho rằng việc nâng cao nhận diện công chúng là điều cần thiết để nghề tiếp tục phát triển. Theo nghệ nhân Nagalingam, người có 35 năm kinh nghiệm, nghề trang sức đền thờ bắt nguồn từ thế kỷ 9 sau Công nguyên. Ban đầu, trang sức này được làm hoàn toàn bằng vàng, đính đá quý và kim cương thô. Tuy nhiên, khi giá vàng tăng, thành phần hợp kim đã được chuyển đổi thành 75% bạc và 25% vàng, kết hợp với đá kemp và thủy tinh để giảm chi phí.

Nagalingam cho biết quy trình sản xuất bắt đầu bằng khuôn bạc thủ công được đổ sáp rồi gắn đá kemp, sau đó hoàn thiện bằng lá vàng và phủ vàng. Ông cũng chia sẻ rằng trong lịch sử, những chúa địa phương của Ramnad và Chettinad từng đặt làm trang sức đền thờ như vật cúng dường, chủ yếu đặt hàng các nghệ nhân Vadasery. Hiện nay, các nghệ nhân nơi đây vẫn thường xuyên được mời tới các thành phố Chennai và Bengaluru để thực hiện các đơn đặt hàng lớn về vương miện và các vật phẩm cúng dường đền thờ.

Lịch sử nghề và sự thay đổi khách hàng

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian A.K. Perumal giải thích rằng nghề trang sức đền thờ phát triển rực rỡ khi Nagercoil chịu sự quản lý gián tiếp của vương triều Chola. Ban đầu, trang sức chủ yếu dùng cho các thần tượng, vua chúa và devadasi (vũ công đền thờ).

Advertisement300 × 250

Sau khi hệ thống devadasi bị bãi bỏ, nghề này mở rộng đối tượng sang giới nghệ sĩ múa cổ điển và dân chúng rộng rãi hơn. Tuy vậy, sự tăng giá chóng mặt của vàng và bạc gần đây đã làm lượng đơn hàng giảm sút nghiêm trọng. Hiện có khoảng 50 gia đình và 300 nghệ nhân Vadasery dựa vào nghề này để kiếm sống hàng thế kỷ qua.

Thách thức về giá và nhu cầu

Nghệ nhân Anand Krishnan, với hơn 15 năm kinh nghiệm, cho biết do giá vàng bạc tăng nhanh, giá bộ trang sức đầy đủ đã tăng từ gần 150.000 rupee lên đến 300.000 rupee chỉ trong vòng một năm. Một số món phổ biến trong bộ trang sức đền thờ gồm dây chuyền, vòng cổ dài (haaram), bông tai (jhumkas), vòng cánh tay (vanki), thắt lưng (odiyaanam), vòng cổ maattal, nhẫn và các đồ trang trí đầu như suriya thilakam, chandira thilakam, raakodi và netrichutti. Ví dụ, thắt lưng (oddiyanam) từng bán với giá 50.000 rupee tháng trước nay đã lên tới 80.000 rupee. Những biến động giá nhanh chóng này khiến các nghệ nhân khó khăn trong việc định giá sản phẩm. Mặc dù có một số đơn hàng trực tiếp, phần lớn số trang sức sau khi hoàn thành vẫn được chuyển tới các cửa hàng tại Chennai để tiêu thụ.

Ảnh hưởng của trang sức giả và những nỗ lực phục hồi

Anand Krishnan chỉ ra nhiều nghệ sĩ múa bắt đầu chuyển sang sử dụng trang sức giả do giá trang sức đền thờ tăng cao. Nghề thủ công tại Vadasery đang phải đấu tranh để cân bằng giá thành tăng vọt mà vẫn giữ được chất lượng đặc trưng. Ông nhấn mạnh việc đặt hàng cần ít nhất hai tháng do toàn bộ thiết kế đều làm thủ công, tạo nên sản phẩm độc đáo nhưng cũng đắt đỏ hơn nhiều so với trang sức nhái.

Nagalingam cho biết đá kemp lấy từ Tiruchengode có giá khoảng 1.000 rupee cho 11,6 gram, và sự giảm mạnh trong đơn hàng trang sức đền thờ cũng ảnh hưởng tiêu cực đến ngành đá kemp. Ngoài ra, dù họ được mời tham gia các triển lãm do chính phủ tổ chức, chỉ một số ít nghệ nhân được lựa chọn, khiến họ mong muốn có cơ hội công bằng hơn để quảng bá sản phẩm. Với việc mỗi món trang sức cần tới ít nhất tám nghệ nhân tham gia chế tác, biến động giá vàng bạc đã khiến nhiều người buộc phải chuyển sang nghề khác để kiếm sống.

Trước tương lai bấp bênh, các nghệ nhân Vadasery đang tích cực tìm kiếm phương án phục hồi nghề thủ công độc đáo này cũng như bảo vệ kế sinh nhai của cộng đồng phụ thuộc nghề.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nghề trang sức đền thờ Vadasery có lịch sử từ thế kỷ 9 sau Công nguyên và được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
  • Giá vàng và bạc tăng cao làm thay đổi thành phần hợp kim và giá bán sản phẩm tăng gấp đôi trong một năm.
  • Khoảng 50 gia đình và 300 nghệ nhân Vadasery phụ thuộc vào nghề trang sức đền thờ để mưu sinh.
  • Trang sức giả ngày càng phổ biến trong giới nghệ sĩ múa do chi phí trang sức thật tăng cao.
  • Nghề trang sức đền thờ đang gặp khó khăn, nhiều nghệ nhân phải chuyển sang nghề khác.

Đăng ký bản tin QMVN