Cột mốc mới trong bảng xếp hạng ASEAN
Theo báo South China Morning Post, GDP bình quân đầu người – thước đo phản ánh mức sống của một quốc gia – của Việt Nam năm nay được IMF dự báo tăng 8,9% lên 5.259 USD, vượt Indonesia ở mức 5.153 USD. Đây là bước ngoặt so với báo cáo hồi tháng 4, khi IMF còn dự báo Indonesia dẫn trước trong năm 2026.
IMF kỳ vọng Việt Nam duy trì được khoảng cách sít sao này sang năm 2027, với GDP bình quân đầu người lần lượt là 5.659 USD và 5.550 USD.
Dù vậy, Indonesia vẫn là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, với GDP dự kiến năm nay đạt 1.480 tỷ USD, so với 542 tỷ USD của Việt Nam.
Động lực tăng trưởng
Giới phân tích cho rằng tăng trưởng của Việt Nam được thúc đẩy bởi thế mạnh sản xuất xuất khẩu, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào điện tử và các ngành giá trị cao hơn, cùng làn sóng đầu tư hạ tầng công quy mô lớn. Theo số liệu chính phủ công bố tháng trước, GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ – mức nhanh nhất kể từ đại dịch Covid-19 – tăng tốc từ mức 8,81% (đã điều chỉnh) của quý II, tiệm cận mục tiêu tăng trưởng hai con số mà lãnh đạo đặt ra. Trong khi đó, tăng trưởng của Indonesia dao động quanh 5%.
Việt Nam ngày càng đóng góp quan trọng vào sự mở rộng sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Đông Nam Á.
Ông Hợp dẫn số liệu đầu tư ASEAN cho thấy vốn FDI vào Việt Nam năm ngoái khoảng 20,4 tỷ USD, sau Singapore (150,9 tỷ USD) và Indonesia (21,4 tỷ USD), qua đó minh chứng sức hút đầu tư đáng kể nhưng không có nghĩa Việt Nam là động lực duy nhất của khu vực mà là một trong nhiều đầu tàu tăng trưởng.
Một lợi thế còn mong manh
Ông Hợp lưu ý rằng chỉ số GDP bình quân đầu người chịu tác động của lạm phát và biến động tỷ giá không kém gì tăng trưởng kinh tế, nên khoảng cách sít sao hiện nay có thể bị xóa bỏ.
Biến động tỷ giá có thể đảo ngược thứ hạng tính theo đô la danh nghĩa, trong khi sự hội tụ bền vững đòi hỏi năng suất, kỹ năng và năng lực công nghệ mạnh hơn.
Là nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu, Việt Nam vẫn dễ tổn thương trước các cú sốc bên ngoài, nhất là các biện pháp thuế quan của Mỹ – thị trường xuất khẩu lớn nhất.
Cuộc đua bắt kịp Thái Lan
Việt Nam đặt mục tiêu nâng GDP bình quân đầu người lên khoảng 8.500 USD vào năm 2030, tương đương mức hiện nay của Thái Lan. Ông Hợp coi đây là “khả năng trung hạn chứ chưa phải điều chắc chắn trước mắt”. Ông Raymond Mallon, chuyên gia tư vấn kinh tế và nguyên cố vấn kinh tế cấp cao về Việt Nam của Ngân hàng Thế giới, cũng cho rằng Việt Nam vẫn còn “cách khá xa” Thái Lan.
Nếu tăng trưởng của Thái Lan duy trì khoảng 2-3% và Việt Nam ở mức 8%, sẽ mất đến khoảng giữa thập niên 2030 để bắt kịp. Nhưng tôi nghĩ đó là kịch bản khó xảy ra, vì kinh tế Thái Lan sẽ cải thiện.
Theo ông Mallon, Việt Nam có lợi thế về các ngành mới nổi như điện tử và chip nhờ dòng vốn FDI lớn, cùng nền tảng vững chắc như tỷ lệ biết chữ cao, giáo dục phổ thông tốt và lực lượng lao động chi phí hợp lý, dễ thích ứng; việc Trung Quốc tăng trưởng chậm lại và chi phí lao động tăng cũng giúp Việt Nam thu hút nhà đầu tư. Ông Hợp cho rằng vị thế ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng sẽ giúp Việt Nam có thêm tiếng nói trong đàm phán thương mại, hạ tầng và công nghệ – một dạng ảnh hưởng đến từ sự gắn kết kinh tế và hợp tác. Dù vậy, ông Mallon nhắc rằng so với Indonesia, Việt Nam vẫn là một nền kinh tế nhỏ.
