Hệ thống “dọn rác” thầm lặng của não bộ
Mỗi ngày, các tế bào não tạo ra một lượng lớn chất thải chuyển hóa. Khác với phần còn lại của cơ thể vốn có hệ bạch huyết để thu gom chất thải, não bộ từng được xem là vùng “không có đường thoát rác”. Giả thuyết về hệ thống glymphatic ra đời để lý giải bí ẩn ấy.
Theo giả thuyết này, dịch não tủy len lỏi qua các khoảng trống quanh mạch máu, cuốn theo chất thải rồi đưa chúng ra khỏi não. Nếu dòng chảy ấy suy yếu, những protein bất thường như tau hay amyloid beta có thể ứ đọng, góp phần gây tổn thương tế bào thần kinh.
Thí nghiệm ba tháng trên chuột
Nhóm nghiên cứu của Đại học Tokyo và Đại học Niigata muốn trả lời một câu hỏi đơn giản: nếu tăng cường dòng dịch não tủy, lượng tau trong não có thay đổi không? Thí nghiệm được tiến hành theo ba bước:
- Sử dụng những con chuột được biến đổi gen để tích tụ protein tau trong não, mô phỏng một đặc điểm của bệnh Alzheimer.
- Cho một nhóm chuột dùng loại thuốc thúc đẩy dòng chảy của dịch não tủy trong ba tháng.
- So sánh lượng tau tích tụ giữa nhóm dùng thuốc và nhóm không dùng thuốc.
Kết quả cho thấy lượng tau tích tụ ở nhóm được dùng thuốc thấp hơn khoảng 40%. Theo nhóm nghiên cứu, điều này chứng minh tiến triển của bệnh Alzheimer có thể được kìm hãm bằng cách kích hoạt chức năng tự làm sạch vốn có của não.
