Bir Tawil: Mảnh đất trắng trên bản đồ thế giới
Khi nhìn vào bản đồ thế giới, người ta thường nghĩ mọi vùng đất trên trái đất đều thuộc về một quốc gia. Tuy nhiên, nằm ở vùng sa mạc giữa Ai Cập và Sudan là Bir Tawil, một khu vực rộng 2.060 km2 không thuộc chủ quyền quốc gia nào. Đây là một trong số rất ít vùng đất trên thế giới mang định nghĩa trong luật quốc tế là "terra nullius" – tức đất không thuộc sở hữu của bất kỳ quốc gia nào, trừ các vùng băng lớn ở Nam Cực.
Vùng đất khô cằn, không có tài nguyên đáng kể này trở nên nổi bật do sự từ chối chủ quyền từ cả Ai Cập và Sudan, khiến Bir Tawil trở thành điểm độc nhất trên bản đồ thế giới không có ai đứng tên.
Nguyên nhân của tranh chấp biên giới kéo dài hơn một thế kỷ
Vấn đề Bir Tawil bắt đầu từ cuối thế kỷ 19, khi vào năm 1899, Anh Quốc là quyền lực thực dân tại khu vực đã thiết lập đường biên giới giữa Ai Cập và Sudan theo vĩ tuyến 22, tạo thành một đường thẳng trên bản đồ. Theo đường này, Bir Tawil thuộc về Sudan, trong khi khu vực Halaib Triangle rộng lớn hơn nằm ở bờ biển Biển Đỏ thuộc về Ai Cập.
Tuy nhiên, chỉ ba năm sau đó, năm 1902, Anh điều chỉnh lại bản đồ biên giới dựa trên phân bố của các bộ lạc và tài nguyên nước. Theo bản đồ mới này, Bir Tawil được chuyển sang quyền kiểm soát của Ai Cập trong khi Halaib Triangle được giao cho Sudan.
Sự khác biệt giữa hai bản đồ này dẫn đến một cuộc tranh chấp chưa có lời giải giữa Ai Cập và Sudan kéo dài hơn một thế kỷ, với mỗi nước chỉ muốn sở hữu Halaib Triangle nhiều tài nguyên hơn và từ chối nhận quyền sở hữu Bir Tawil.
Vòng luẩn quẩn pháp lý khiến Bir Tawil bị bỏ rơi
Hiện Ai Cập vẫn khẳng định biên giới chính thức là đường vĩ tuyến 22 được vẽ năm 1899, trong khi Sudan tuyên bố biên giới phải dựa trên bản đồ năm 1902. Do đó, Ai Cập muốn Halaib Triangle mà không nhận Bir Tawil, trong khi Sudan muốn Halaib Triangle mà cũng không chấp nhận Bir Tawil.
Điều đặc biệt là, nếu một trong hai nước nhận quyền sở hữu Bir Tawil, đồng nghĩa phải chấp nhận đường biên giới mà phía kia tuyên bố, tức là từ bỏ phần lãnh thổ trên Halaib Triangle mà họ muốn kiểm soát. Vì vậy, không nước nào muốn lên tiếng nhận Bir Tawil, làm nơi này trở thành vùng đất hoang, không quốc gia nào thừa nhận.
Những câu chuyện kỳ lạ về "quốc gia không công nhận" Bir Tawil
Bir Tawil từng là nơi để vài cá nhân tuyên bố thành lập quốc gia riêng với những lá cờ tự tạo. Năm 2014, một công dân Mỹ đã đi đến vùng đất này cùng con gái để biến ước mơ trở thành công chúa của cô bé thành hiện thực bằng cách tự xưng lập "Vương quốc Bắc Sudan" và treo cờ do chính mình thiết kế.
Tuy nhiên, hành động này không có giá trị pháp lý trên trường quốc tế. Bir Tawil vẫn là mảnh đất hẻo lánh, nóng bức và đầy cát, phản ánh một nút thắt pháp lý chưa được giải quyết trong quan hệ ngoại giao giữa Ai Cập và Sudan.
Bir Tawil là minh chứng độc đáo cho một vùng đất không quốc gia nào muốn sở hữu do bất đồng về đường biên giới và quyền tài phán, nằm giữa một trong những khu vực địa chính trị phức tạp nhất châu Phi.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Bir Tawil rộng 2.060 km2 nằm giữa Ai Cập và Sudan là vùng đất duy nhất trên thế giới không thuộc chủ quyền bất kỳ quốc gia nào.
- Tranh chấp bắt nguồn từ hai bản đồ biên giới do Anh lập năm 1899 và 1902 với sự phân chia khác nhau về khu vực Bir Tawil và Halaib Triangle.
- Ai Cập và Sudan đều ưu tiên kiểm soát Halaib Triangle giàu tài nguyên và từ chối công nhận chủ quyền Bir Tawil để bảo vệ lợi ích của mình.
- Nếu một nước lên tiếng nhận Bir Tawil, đồng nghĩa phải từ bỏ yêu sách biên giới đối với Halaib Triangle đang tranh chấp.
- Nhiều cá nhân đã từng tuyên bố thành lập quốc gia tại Bir Tawil nhưng không được quốc tế công nhận.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







