Xung đột Trung Đông mở rộng tới Biển Đỏ và tác động đến giá dầu

Tuần này, cuộc xung đột tại Trung Đông đã mở thêm một mặt trận mới ở phía nam Biển Đỏ khi lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào nhiều tàu dầu của Saudi Arabia. Những diễn biến này có thể gây ra nguy cơ phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, hay còn gọi là "cổng của những nỗi đau", con đường huyết mạch dẫn đến vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Đây là bước phát triển mới trong cuộc chiến đã làm bất ổn thị trường năng lượng toàn cầu.

Từ việc phong tỏa eo biển Hormuz cho đến khả năng đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb, các nhà đầu tư chứng kiến sự chuyển biến nhanh chóng trong hai tuần qua, từ lúc hy vọng về thỏa thuận hòa bình đến việc lo ngại giá năng lượng sẽ bùng nổ trong mùa đông tới. Giá dầu thô đã phản ứng đặc biệt mạnh mẽ với xung đột leo thang, tăng hơn 6,6% trong phiên giao dịch gần nhất và vượt ngưỡng tâm lý 100 USD mỗi thùng – mức giá cao nhất trong hai tháng qua, thể hiện rõ sự lo lắng trên thị trường.

Giá khí đốt châu Âu tăng cao kỷ lục và thách thức kinh tế khu vực

Tình hình nguồn cung khí đốt tại châu Âu đặc biệt nghiêm trọng. Sau một thời gian giảm nhiệt, giá khí đốt hôm qua đã lên tới 64 euro mỗi megawatt giờ – mức cao nhất trong hơn hai năm rưỡi, trong khi giá trung bình nằm quanh 62 euro. Mức giá hiện tại cao gấp đôi so với thời điểm khởi đầu cuộc chiến ngày 28/2 và gấp ba lần so với trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự vào Ukraine tháng 2 năm 2022.

Bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), đã cảnh báo về tình trạng giá năng lượng căng thẳng tại châu Âu. Dù chỉ số giá tiêu dùng năng lượng tháng 6 giảm so với tháng 5 (8,5% so với 10,6%), nhưng ECB dự kiến giá điện và khí đốt sẽ duy trì ở mức cao đến tận nửa cuối năm 2027. Tình hình địa chính trị dễ biến động đã tạo nên rủi ro kéo dài đối với giá năng lượng, từ đó ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của ECB trong những tháng tới.

Áp lực lạm phát và phản ứng của Ngân hàng Trung ương châu Âu

Giá nhiên liệu leo thang sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát tại khu vực đồng euro, hiện đang ở mức 2,8%. ECB được dự đoán sẽ tiếp tục tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 9 để kiềm chế đà tăng giá.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, nếu căng thẳng kéo dài, các dự báo kinh tế có thể bị thay đổi. Trước khi thỏa thuận tạm thời giữa Iran và Mỹ được công bố, ECB dự đoán giá dầu Brent sẽ ở mức 97 USD vào cuối năm nay, với khí đốt khoảng 45,6 euro mỗi megawatt giờ. Hiện giá khí đốt đã vượt 36% so với dự báo này.

Điểm tích cực được ghi nhận là hợp đồng tương lai dầu thô châu Âu kỳ hạn tháng 12 đang được giao dịch quanh 86 USD, cho thấy các nhà đầu tư kỳ vọng bất ổn sẽ giảm trong vài tháng tới, nhất là khi khu vực eo biển Hormuz được giải tỏa. Nơi đây lưu thông khoảng 20% nguồn dầu và khí đốt toàn cầu.

Nỗi lo của Đức và ảnh hưởng kinh tế khu vực

Nước Đức đang trở thành mối quan tâm hàng đầu khi nền kinh tế chưa thể khởi sắc, trong bối cảnh phụ thuộc năng lượng lớn, đặc biệt là khí đốt. Tập đoàn Volkswagen vừa công bố đóng cửa bốn nhà máy tại Đức và cắt giảm 100.000 lao động trên toàn cầu, cho thấy sức ép kinh tế ngày càng lớn. Đồng thời, kế hoạch đầu tư trị giá hàng trăm tỷ euro để hiện đại hóa và phát triển kết cấu hạ tầng vẫn đang được triển khai chậm trễ. Tính đến tháng 4 năm nay, chính phủ liên minh của Thủ tướng Friedrich Merz mới giải ngân khoảng 11 tỷ euro trong tổng số 40 tỷ euro dự kiến đến năm 2026.

Phân tích của Banca March nhấn mạnh giá điện ở Đức đã tăng 37% kể từ khi xung đột nổ ra, dù vẫn chưa đạt mức đỉnh điểm từng thấy sau khi Nga xâm lược Ukraine, khi giá điện tăng tới 263% trong vòng năm tháng đầu tiên.

Phản ứng thị trường tài chính và mối lo về nợ công

Trong phiên giao dịch gần nhất, các thị trường chứng khoán đã kết thúc ngày với mức giảm hơn 1%, trong khi chỉ số sợ hãi VIX của Mỹ tăng hơn 20%, cho thấy sự bất ổn tinh thần trên thị trường. Trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt lợi suất 4,7%, cao nhất kể từ tháng 1/2025, trong khi trái phiếu kỳ hạn 30 năm duy trì trên 5% do nhà đầu tư tiếp tục tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Trái phiếu Pháp cũng gây chú ý với lợi suất trên 4%, mức cao chưa từng xuất hiện kể từ khủng hoảng nợ châu Âu năm 2012. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thừa nhận tình hình là “nghiêm trọng” và “đáng lo ngại”, khi Pháp đang giữ tỷ lệ nợ công cao thứ ba trong Eurozone, chỉ sau Hy Lạp và Ý, cùng mức thâm hụt ngân sách 5,1% GDP.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng ở Biển Đỏ.
  • Giá dầu thô vượt mốc 100 USD, mức cao nhất trong hai tháng qua do lo ngại địa chính trị.
  • Giá khí đốt châu Âu tăng gấp đôi so với thời điểm đầu năm 2023, tác động lên lạm phát khu vực.
  • ECB dự báo giá điện, khí đốt cao đến nửa cuối năm 2027, triển vọng chính sách tăng lãi suất trong tháng 9.
  • Kinh tế Đức chịu áp lực lớn do phụ thuộc năng lượng và tác động từ xung đột, kéo theo lo ngại về nợ công châu Âu.

Đăng ký bản tin QMVN