Khám phá côn trùng gây hại thời đồ đá mới tại khu định cư Lin-3

Một nhóm các nhà khoa học Anh đã tiến hành nghiên cứu các dấu tích của côn trùng gây hại lấy từ các lớp trầm tích khai quật tại khu định cư cổ đại Lin-3 thuộc Albania, nơi cư trú của vài trăm người vào thời kỳ đồ đá mới. Các phân tích chỉ ra rằng, ít nhất bốn loài sâu bệnh đã khiến cuộc sống của những người nông dân tại đây gặp nhiều khó khăn từ khoảng năm 5862-5748 trước Công nguyên.

Nghiên cứu, được đăng trong tạp chí Journal of Stored Products Research, xác định các loài này gồm có hai loài bọ gạo đậu (grain borer) — những côn trùng ưa thích cây họ đậu, cùng với rệp bọ cánh cứng kho lúa (warehouse weevils) và bọ thối Surinam (Surinam flour beetle) thường gây thiệt hại cho nguồn dự trữ lương thực. Đây là bằng chứng cho thấy người dân thời kỳ này đã phải đối mặt với các vấn đề sâu bệnh làm ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng lẫn kho dự trữ thực phẩm.

Di cư mang sâu bệnh từ Tây Nam Á tới châu Âu

Phân tích sâu hơn cho thấy một số loài sâu bệnh, như rệp bọ cánh cứng kho lúa và bọ gạo đậu ưa thích đậu, có nguồn gốc từ Tây Nam Á và được cho là đã di cư cùng với những cộng đồng người nông dân di chuyển vào khu vực Balkan. Niềm tin này dựa trên bằng chứng khảo cổ về sự di cư cùng các cây trồng đậu cho thấy sự lan truyền không chỉ văn hóa mà còn cả fauna gây hại trong nền nông nghiệp sơ khai.

Advertisement300 × 250

Trong khi đó, bọ thối Surinam và một loài bọ gạo đậu khác đã cư trú tại châu Âu từ trước khi người nông dân tự do di cư đến, thể hiện một hệ sinh thái sâu bệnh đa dạng và phức tạp đã tồn tại lâu đời ở lục địa này.

Vai trò địa lý và địa chất của hồ Ohrid trong nghiên cứu ra đời côn trùng

Hồ Ohrid, một công trình tự nhiên lớn nằm trên biên giới giữa Bắc Macedonia và Albania, là một hồ nước cổ đại nổi bật ở khu vực Balkan với tuổi thọ lên tới 1,36 triệu năm. Hồ được hình thành do biến động kiến tạo trong kỷ Pliocen cách đây khoảng 5 triệu năm và là một phần của bể chứa nước đặc biệt cùng với hồ Prespa.

Đặc điểm địa chất độc đáo này, gồm độ sâu lớn, ít sông suối đổ vào và hoạt động kiến tạo liên tục của vùng gập khu vực Ohrid-Korcha, góp phần bảo tồn các mẫu trầm tích nguyên vẹn, cho phép các nhà khoa học nghiên cứu chi tiết dấu tích sinh học và sâu bệnh tồn tại từ thời đồ đá mới đến nay.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Phát hiện bốn loài côn trùng gây hại từ thời đồ đá mới tại khu định cư Lin-3 ở Albania.
  • Hai loài sâu bệnh trong số đó có nguồn gốc từ Tây Nam Á, di cư cùng người nông dân sang châu Âu.
  • Hồ Ohrid với tuổi thọ hơn một triệu năm góp phần lưu giữ các mẫu trầm tích khảo cổ giá trị.
  • Nông dân thời kỳ đồ đá mới phải đối mặt với các loài côn trùng gây hại ảnh hưởng đến cây trồng và kho dự trữ.
  • Nghiên cứu này làm sáng tỏ sự phát triển của nông nghiệp sơ khai và di cư văn hóa tại khu vực Balkan.

Đăng ký bản tin QMVN