Cầu nối ngoại giao quyền lực vượt trội từ các hội nghị thượng đỉnh
Sau cuộc gặp vào tháng 5 tại Bắc Kinh và hội nghị thượng đỉnh tại Washington vào tháng 9, sự đồng thuận giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình về hồ sơ hạt nhân Iran đã có những chuyển biến rõ nét. Tuyên bố chung tám điểm nhấn mạnh lập trường kiên quyết ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời cấm bất kỳ thế lực nào thu phí hoặc phong tỏa các tuyến hải trình huyết mạch.
Giới phân tích địa chính trị nhận định rằng mối quan hệ ổn định giữa hai cường quốc đối tác và đối thủ lớn nhất của Iran đem lại cho Tehran một kênh gây ảnh hưởng mang tính xây dựng mà các trung gian truyền thống như Qatar, Pakistan hay Nga không thể nào sánh kịp:
Một mối quan hệ Mỹ - Trung ổn định hơn rõ ràng mang lại lợi ích không thể chối cãi cho Iran, bởi vì nó trao cho Tehran một kênh liên lạc và gây ảnh hưởng bổ sung, thậm chí hiệu quả hơn nhiều đối với Washington.
Thế lưỡng nan chiến lược giữa cơ hội hòa giải và nỗi lo bị biến thành con cờ
Mặc dù Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã công khai gửi lời cảm ơn những nỗ lực thúc đẩy đối thoại hòa bình của nhà lãnh đạo Trung Quốc, nội bộ Tehran vẫn tồn tại sự giằng co gay gắt. Một mặt, giới ngoại giao kỳ vọng Bắc Kinh sẽ lặp lại vai trò trung gian thành công như thỏa thuận hòa giải lịch sử giữa Iran và Ả Rập Xê Út; mặt khác, quân đội và lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lo ngại đất nước sẽ bị biến thành vật phẩm trao đổi trong các thỏa thuận phân chia quyền lực lớn hơn.
Trước các đợt tiếp xúc cấp cao tiếp theo, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã liên tục công du Bắc Kinh để củng cố lập trường và tìm kiếm sự bảo đảm chắc chắn rằng Trung Quốc sẽ không bỏ rơi họ trên phương diện chính trị:
Iran luôn mang trong mình mối lo ngại điển hình của các quốc gia quy mô nhỏ hơn — đó là nỗi sợ rốt cuộc sẽ bị biến thành một quân bài mặc cả trong các thỏa thuận giữa các nước lớn.
Hai nhà lãnh đạo Donald Trump và Tập Cận Bình dự kiến gặp nhau thêm hai lần vào cuối năm tại hội nghị APEC ở Thâm Quyến và G20 ở Miami.
Tehran dựa vào trọng lượng kinh tế và tính chính danh quốc tế của Bắc Kinh để chuẩn bị cho công cuộc tái thiết hạ tầng và hội nhập hậu chiến.
Sự cứng rắn của các lực lượng vũ trang Iran tại eo biển Hormuz đang đe dọa trực tiếp các lợi ích nhập khẩu năng lượng của chính Trung Quốc.
Trục ổn định chiến lược và ranh giới hòa bình cho Trung Đông
Với việc các nỗ lực đàm phán trực tiếp giữa Washington và Tehran rơi vào bế tắc và Lầu Năm Góc đe dọa tăng cường hành động quân sự sau cuộc bầu cử giữa kỳ, vai trò giữ nhịp của Trung Quốc càng trở nên cấp thiết. Bắc Kinh lựa chọn lối tiếp cận thận trọng, thúc đẩy trật tự đa cực và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng thay vì can thiệp quân sự thô bạo.
Giới học giả quốc tế khẳng định rằng khi hai siêu cường hàng đầu xây dựng được sự ổn định chiến lược, những đợt sóng ngầm bạo lực tại Trung Đông mới có thể từng bước được tháo ngòi và mở ra lối thoát thực chất cho bàn đàm phán:
Ý nghĩa lớn nhất của các hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung nằm ở thông điệp tích cực mà nó phát đi: Khi Washington và Bắc Kinh xây dựng được nền tảng ổn định chiến lược, các căng thẳng khu vực mới có thể bắt đầu hạ nhiệt.
















