Houthi áp đặt lệnh phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia
Phiến quân Houthi ở Yemen, được Tehran hậu thuẫn, hôm thứ Hai thông báo họ sẽ ngay lập tức áp đặt lệnh phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia nhằm trả đũa việc Vương quốc này phong tỏa Yemen cùng tình trạng tấn công mới đây vào sân bay quốc tế Sanaa. Đại diện quân sự Houthi, Yahya Saree, trong một video phát biểu gọi đây là "đáp trả theo nguyên tắc mắt đền mắt."
Dù không nêu chi tiết cách thức thực thi lệnh phong tỏa, Nasruddin Amer, phó trưởng văn phòng truyền thông Houthi, cho biết trên mạng xã hội X rằng họ sẽ đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb để đáp lại việc Saudi Arabia phong tỏa người Yemen kéo dài hơn 10 năm qua.
Eo biển Bab el-Mandeb và tác động toàn cầu
Eo biển Bab el-Mandeb nằm ở mũi phía nam bán đảo Ả Rập, có tên gọi theo tiếng Ả Rập là "Cửa khóc", là cửa ngõ ra vào Biển Đỏ. Khoảng 12% thương mại thế giới đi qua đây, trong đó một phần tư lượng container toàn cầu vận chuyển qua eo biển rộng 32 km này kết nối với kênh đào Suez.
Việc đóng cửa eo biển này sẽ buộc các tàu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình từ châu Á đến châu Âu thêm từ hai đến ba tuần, đồng thời làm chi phí vận tải biển tăng cao đáng kể.
Khả năng gây gián đoạn vận tải như trước đây
Trước đó, Houthi đã thể hiện khả năng gây gián đoạn vận tải tại vùng biển này khi họ tấn công hơn 100 tàu trong nhiều tháng trong bối cảnh chiến sự Israel-Hamas ở Gaza diễn ra. Nhiều công ty vận tải lớn tạm ngừng đi qua Biển Đỏ trong giai đoạn này, đồng thời lực lượng Mỹ cùng các đồng minh cũng triển khai chiến dịch hải quân đa quốc gia để bảo vệ các tàu thương mại.
Chưa rõ liệu Houthi có tái diễn mức độ tấn công như thời gian đó đối với Saudi Arabia hay không. Hiện Saudi Arabia chưa đưa ra phản hồi nào sau tuyên bố của Houthi, trong khi quốc gia này vốn phải chịu áp lực khi sử dụng đường ống Đông-Tây dẫn dầu thô đến Biển Đỏ như một giải pháp thay thế cho eo biển Hormuz vốn đang bị Tehran phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ 28/2.
Bối cảnh nội bộ Yemen và căng thẳng giữa Houthi và Saudi Arabia
Bắt đầu từ năm 2014, cuộc nội chiến Yemen bùng phát khi nhóm phiến quân chiếm được thủ đô Sanaa và phần lớn miền Bắc, buộc chính phủ phải lưu vong. Một thỏa thuận ngừng bắn được ký kết vào 2022, song gần đây tình hình lại có dấu hiệu xấu đi khi Houthi cáo buộc Saudi Arabia tấn công sân bay Sanaa nhằm ảnh hưởng chuyến bay chở các lãnh đạo Houthi trở về sau khi dự đám tang Ayatollah Ali Khamenei tại Iran. Chuyến bay đã hạ cánh an toàn ở một sân bay khác.
Phản ứng lại, Houthi đã phóng tên lửa và drone nhắm vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia, cuộc đối đầu mạnh mẽ nhất trong nhiều năm qua. Houthi muốn thiết lập quyền kiểm soát không phận Yemen độc lập bằng cách cho phép các chuyến bay quốc tế hạ cánh mà không cần sự chấp thuận của liên minh do Saudi Arabia đứng đầu, trong khi liên minh này kiểm soát chặt chẽ không phận và cả các cảng của Yemen nhằm ngăn chặn vũ khí đến tay Houthi.
Yahya Saree khẳng định quyền của nhân dân Yemen trong phản ứng phong tỏa và cảnh báo sẵn sàng đáp trả mọi hành động khiêu khích của Saudi Arabia bằng một chiến dịch leo thang toàn diện và quyết liệt.
Vai trò của Houthi trong "Trục Kháng chiến" của Iran
Houthi là thành phần then chốt trong nhóm "Trục Kháng chiến" do Iran dẫn đầu, cùng Hezbollah ở Lebanon, Hamas tại Gaza và các nhóm vũ trang ở Iraq. Họ sở hữu lượng lớn drone, dù nguồn cung được cho là đang hạn chế sau các đợt tấn công trong xung đột Israel-Hamas. Chiến tranh tại Iran cũng làm gián đoạn dòng vũ khí hỗ trợ nhóm này.
Mỹ và Israel từng tiến hành chiến dịch không kích dữ dội tại các khu vực do Houthi kiểm soát nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền, dẫn đến một thỏa thuận chấm dứt các cuộc tấn công này. Các đợt tấn công trước đây của Houthi đã đẩy chi phí vận chuyển tăng cao, làm chậm thời gian giao nhận và làm phức tạp thêm chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đã chịu nhiều áp lực từ các xung đột khác nhau ở Trung Đông và châu Âu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Phiến quân Houthi áp đặt lệnh phong tỏa đường biển với Saudi Arabia ngay lập tức nhằm trả đũa các hành động của Riyadh.
- Eo biển Bab el-Mandeb là tuyến hàng hải quan trọng với khoảng 12% thương mại toàn cầu đi qua.
- Việc đóng cửa Bab el-Mandeb sẽ buộc các tàu đi vòng qua mũi Hảo Vọng và tăng thời gian vận chuyển thêm 2-3 tuần.
- Houthi từng tấn công hơn 100 tàu trong thời gian chiến sự Israel-Hamas diễn ra, gây gián đoạn vận tải biển.
- Saudi Arabia sử dụng đường ống Đông-Tây dẫn dầu thô đến Biển Đỏ như giải pháp thay thế eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








