Một cuộc xuống đường được tổ chức để phát tín hiệu
Tại các tuyến phố trung tâm Tehran, dòng người mặc trang phục đồng màu, cầm cờ Iran và đi qua các đoàn xe có khí tài quân sự. Nhà chức trách mô tả hoạt động Janfaday-e Iran là một chiến dịch huy động người dân tham gia huấn luyện có giới hạn để sẵn sàng bảo vệ đất nước. Truyền hình nhà nước nói hơn 300.000 người xuất hiện trong ngày tuần hành, còn chỉ huy Tehran của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Tướng Hassan Hassanzadeh, nói số người đăng ký đã vượt 600.000. Những con số này chưa được xác minh độc lập.
Tổng thống Masoud Pezeshkian, các chỉ huy quân sự và quan chức cấp cao theo dõi đoàn diễu hành. Sự hiện diện ấy cho thấy mục tiêu của sự kiện không chỉ là tuyển tình nguyện viên, mà còn là phát đi hình ảnh về khả năng huy động xã hội khi Iran chịu áp lực quân sự và kinh tế.
Tinh thần phòng vệ và những gương mặt đời thường
Trong đám đông có những người đi cùng con nhỏ, người lớn tuổi và các thành viên lực lượng bán quân sự. Một số người nói họ đến để khẳng định sự gắn bó với quê hương, chứ không đơn thuần vì một thông điệp chính trị. Cảm xúc yêu nước trong thời chiến có sức cuốn hút rất thật, nhất là khi gia đình lo lắng về nguy cơ bạo lực lan rộng.
Tuy nhiên, tinh thần phòng vệ bền vững không chỉ được đo bằng số người sẵn sàng cầm vũ khí. Nó còn được xây bằng bệnh viện hoạt động, trường học an toàn, thông tin đáng tin cậy và khả năng để mỗi gia đình vượt qua khủng hoảng mà không bị bỏ lại phía sau.
Hormuz: khi xung đột trên biển chạm tới bàn ăn
Cùng ngày tuần hành, Iran nói đã tấn công tàu chở dầu Trend treo cờ Togo vì cho rằng tàu này cố đi qua Eo biển Hormuz trái phép. Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh xác nhận một tàu bị vật thể phóng trúng, gây cháy rồi được dập tắt, nhưng không quy kết trách nhiệm trong thông báo được công bố.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng then chốt. Theo cập nhật của cơ quan Anh, các chuyến tàu được quân đội Mỹ hỗ trợ ngoài khơi Oman trung bình 24 chuyến mỗi ngày trong tuần trước, trong khi tổng lưu lượng vẫn thấp hơn khoảng 90% so với trước chiến tranh. Mỗi gián đoạn ở đây có thể lan thành giá nhiên liệu, chi phí vận tải và áp lực lạm phát tại nhiều quốc gia.
Sức mạnh của nhà nước và nỗi lo về không gian dân sự
Việc mở rộng mạng lưới tình nguyện có thể giúp chính quyền Iran tăng năng lực ứng phó trong khủng hoảng. Nhưng các nhà quan sát cũng lưu ý lực lượng Basij từng đóng vai trò quan trọng trong các đợt trấn áp biểu tình, vì thế bất kỳ chương trình huy động nào cũng gây lo ngại về ranh giới giữa bảo vệ quốc gia và kiểm soát bất đồng.
Một đất nước càng đối mặt nguy cơ bên ngoài càng cần các thiết chế biết bảo vệ quyền an toàn, tiếng nói và phẩm giá của công dân. An ninh không đối lập với xã hội dân sự. Ngược lại, sự tin cậy giữa người dân và nhà nước là nguồn lực khó thay thế nhất trong mọi cuộc khủng hoảng.
Bối cảnh trước cuộc tuần hành
Tháng 1, trước khi chiến tranh nổ ra, Iran từng chứng kiến các cuộc biểu tình lớn bắt nguồn từ khó khăn kinh tế rồi mở rộng thành những bất mãn sâu hơn. Các nhà hoạt động nói cuộc trấn áp khiến hơn 7.000 người thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị bắt, những con số AP cho biết không thể xác minh độc lập đầy đủ. Tháng 5, quan chức Iran từng nói hơn 30 triệu người đã đăng ký trực tuyến hoặc tại các sự kiện công cộng để thể hiện sẵn sàng hy sinh cho chế độ, cũng không có xác nhận độc lập.
Chính bối cảnh ấy khiến cuộc tuần hành ở Tehran mang nhiều tầng nghĩa: nó là lời khẳng định sức mạnh trong chiến tranh, nhưng cũng là lời nhắc về một xã hội đã mệt mỏi bởi khủng hoảng kéo dài.














