Một huyền thoại của manga Nhật Bản
Kodansha thông báo về sự ra đi của Chiba hôm thứ Ba, khiến độc giả và các họa sĩ lớn lên cùng nhân vật của ông bày tỏ lòng tiếc thương. Với nhiều người Nhật, tên tuổi ông gắn liền với “Ashita no Joe”, còn được biết đến với tên “Tomorrow's Joe” hay “Chiến đấu vì ngày mai”, một trong những bộ manga có ảnh hưởng nhất từng được xuất bản.
Chiba ra mắt với tư cách họa sĩ manga năm 1956, ban đầu vẽ truyện cho các bé gái trước khi chuyển sang tạp chí dành cho bé trai đầu thập niên 1960. Qua bảy thập kỷ, nét vẽ trong trẻo mà giàu cảm xúc cùng sự chú trọng vào những giằng xé nội tâm của người trẻ đã đưa ông trở thành một trong những gương mặt khai sáng của truyện tranh Nhật Bản hiện đại.
Tuổi thơ in dấu chiến tranh
Vài tháng sau khi ông chào đời vào tháng 1/1939, gia đình Chiba chuyển đến đông bắc Trung Quốc, khi đó dưới sự chiếm đóng của Nhật Bản, nơi cha ông làm việc tại một xưởng in. Khi Nhật Bản đầu hàng ngày 15/8/1945, cậu bé Chiba sáu tuổi cùng gia đình vẫn ở Trung Quốc, đối mặt với đói khát và bất ổn chống Nhật.
Họ sống sót nhờ người phiên dịch Trung Quốc của cha ông, người đã giấu cả gia đình trên gác xép. Ở đó, cậu bé Chiba vẽ tranh để giải khuây cho ba người em trai, dấu hiệu sớm của tài năng sẽ định hình cuộc đời ông. Cuối cùng, gia đình đến được thành phố cảng Hồ Lô Đảo và trở về Nhật Bản năm 1946. Những ký ức ấy sau này truyền cảm hứng cho các tác phẩm phản chiến và hoạt động vì hòa bình của ông.
Joe, người hùng của một thế hệ
“Ashita no Joe”, đăng nhiều kỳ trên tạp chí Weekly Shonen Magazine từ năm 1968 đến 1973 với cốt truyện của nhà văn Asao Takamori, kể về một chàng trai nổi loạn tìm thấy quyền Anh và cống hiến trọn vẹn cho nó. Tầm ảnh hưởng của bộ truyện vượt xa trang giấy:
- Khi Toru Rikiishi, đối thủ của Joe, qua đời trong truyện, người hâm mộ đã tụ họp dự một lễ tang giả có thật để tưởng nhớ anh vào năm 1970, sự tri ân hiếm có dành cho một nhân vật hư cấu.
- Bộ truyện trở thành biểu tượng của cả một thế hệ thanh niên Nhật Bản trong thời kỳ phong trào sinh viên và xã hội biến đổi nhanh chóng, và được chuyển thể thành các loạt phim hoạt hình nổi tiếng.
- Hình ảnh cuối cùng về Joe kiệt sức sau khi cống hiến tất cả trên võ đài vẫn là một trong những cái kết được ca ngợi nhất lịch sử manga.
Độc giả nhìn thấy trong Joe hình bóng những cuộc vật lộn của chính mình: nghèo khó, nổi loạn, đi tìm ý nghĩa và sẵn sàng cháy hết mình vì ước mơ. Sự chân thật về cảm xúc ấy giải thích vì sao tác phẩm vẫn tìm được độc giả mới sau hơn nửa thế kỷ.
Người tiên phong của manga thể thao, tiếng nói vì hòa bình
Ảnh hưởng của Chiba trải rộng trên nhiều môn thể thao. Năm 1961, bộ manga bóng chày “Chikai no Makyu” (Quả bóng ma thuật) xuất hiện trên một tạp chí dành cho bé trai, mở đường cho một thể loại mới. Ông tiếp tục sáng tác “Ore wa Teppei” (Tôi là Teppei) về một học sinh trung học luyện kiếm đạo, “Notari Matsutaro” về sumo, và “Ashita Tenki ni Naare” (Mong ngày mai trời đẹp) về một tay golf tuổi teen.
Ngoài bàn vẽ, Chiba lên tiếng ủng hộ hòa bình và tự do ngôn luận, chia sẻ ký ức thời chiến trong các câu chuyện tự truyện để thế hệ trẻ hiểu cái giá của xung đột. Di sản của ông không chỉ nằm ở những người hùng ông tạo ra, mà ở những giá trị ông bảo vệ: lòng can đảm, sự bền bỉ và tôn trọng sự sống con người.












