Một cuộc đua vượt khỏi ranh giới tiểu bang
Trong nhiều thập niên, Susan Collins xây dựng hình ảnh một nghị sĩ Cộng hòa có thể thương lượng với cả hai đảng. Bà đắc cử lần đầu năm 1996 và giữ ghế qua những kỳ bầu cử mà Maine thường ủng hộ ứng viên Dân chủ trong cuộc đua tổng thống. Năm 2026, lợi thế đó vẫn hiện diện nhưng chịu sức ép từ phân cực chính trị. Các khảo sát cuối tháng 10 cho thấy Collins và ứng viên Dân chủ Troy Jackson bám đuổi sát nhau, với chênh lệch nhỏ nằm trong vùng bất định của thăm dò.
Đảng Dân chủ cần tăng ròng bốn ghế để giành lại thế đa số tại Thượng viện 100 thành viên, theo tính toán trước bầu cử do Reuters đưa ra. Maine vì thế là một trong những địa bàn họ đặt kỳ vọng lớn. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh không đơn giản là phép cộng màu đảng: nhiều người từng bỏ phiếu cho Collins nay đánh giá bà qua quan hệ với chính quyền Trump, trong khi một bộ phận cử tri khác xem kinh nghiệm của bà là tài sản khó thay thế.
Hai ứng viên, hai cách kể về lợi ích Maine
Collins dựa vào vai trò tại Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện và mạng lưới quan hệ nhiều thập niên để nhấn mạnh khả năng đưa nguồn lực về địa phương. Bà nói đã bảo đảm gần 1,5 tỷ USD khoản phân bổ dành riêng cho dự án tại Maine kể từ năm 2021. Những điểm dừng tranh cử của bà có nhà máy xử lý nước thải, bến cảng và cơ sở ứng phó khẩn cấp: các công trình cụ thể giúp bà lập luận rằng thâm niên chính trị có giá trị kinh tế thực.
Jackson, người từng làm nghề khai thác gỗ và lãnh đạo Thượng viện Maine, lại trình bày bầu cử như lựa chọn giữa lợi ích của giới lao động và quyền lực của các nhóm giàu có. Ông vận động ủng hộ chăm sóc sức khỏe toàn dân và thuế cao hơn đối với người giàu. Theo lập luận của Jackson, nếu một chính sách thuế quan hay cắt giảm ngân sách gây tổn hại rộng rãi, việc xin miễn trừ cho vài ngành không phải câu trả lời đầy đủ. Đó là sự khác biệt giữa chính trị của những dự án được cấp vốn và chính trị của những nguyên tắc phân phối.
Thuế quan, dầu sưởi và sức nặng của Nhà Trắng
Sự phụ thuộc kinh tế của Maine vào thương mại với Canada khiến chính sách thuế quan của Washington được quan tâm đặc biệt. Collins nhấn mạnh rằng bà đã vận động được những ngoại lệ cho muối rải đường, xi măng và một số thiết bị phục vụ nông nghiệp.
Bà cũng viện dẫn quỹ 50 tỷ USD nhằm hỗ trợ hệ thống y tế nông thôn trong bối cảnh thay đổi ngân sách liên bang. Các ví dụ này là điểm tựa cho thông điệp rằng bà có thể bảo vệ tiểu bang ngay cả khi bất đồng với tổng thống cùng đảng.
Jackson phản bác bằng câu hỏi rộng hơn: tại sao các bang phải liên tục vận động xin miễn trừ khỏi chính sách mà Quốc hội có thể ngăn từ đầu? Giá dầu sưởi nhà tăng mạnh trong năm qua càng khiến tranh luận dễ chạm đến đời sống, bởi khoảng một nửa hộ gia đình ở Maine dùng loại nhiên liệu này. Hai ứng viên bất đồng về trách nhiệm của chính quyền Trump và cách ứng phó với hệ lụy chiến tranh tại Iran. Với cử tri, những tranh cãi ở Washington chuyển thành hóa đơn mùa đông, việc làm và khả năng tiếp cận bệnh viện.
Tiền vận động tăng vọt, cử tri dao động thu hẹp
Theo ước tính được Reuters dẫn từ AdImpact, quảng cáo phục vụ cuộc đua có thể đạt 199 triệu USD, tương đương khoảng 170 USD trên mỗi người trưởng thành ở Maine. Truyền hình địa phương xuất hiện những chuỗi quảng cáo tranh cử liên tiếp. Khoản chi khổng lồ cho thấy cả hai đảng đều coi ghế này là một phần của bản đồ quyền lực quốc gia; tuy nhiên, nó không bảo đảm thay đổi được lá phiếu của người đã định kiến rõ ràng.
Các nhà vận động tại Windham, vùng ngoại ô Portland, nhận thấy số cử tri sẵn sàng đổi ý ít hơn những năm trước. Điều đó làm tăng giá trị của từng cuộc gặp trực tiếp, mỗi lá phiếu đi bầu sớm và khả năng huy động người ủng hộ. Những cử tri độc lập vốn là nền tảng thắng lợi truyền thống của Collins đang chịu tác động của thái độ mạnh mẽ đối với Donald Trump. Sự phân cực biến thông điệp trung dung thành một thách thức: ứng viên phải thuyết phục người dân rằng độc lập không chỉ là nhãn hiệu.
Từ cuộc thay ứng viên đến câu hỏi ngày 3/11
Đảng Dân chủ đã trải qua mùa hè xáo trộn. Graham Platner rút lui sau khi đối diện cáo buộc tấn công tình dục, điều ông phủ nhận. Tại đại hội đặc biệt ở Bangor ngày 25/7, các đại biểu chọn Troy Jackson làm ứng viên thay thế, theo Maine Public và AP. Việc thống nhất nhanh quanh Jackson giúp đảng tiếp tục vận động nhưng cũng rút ngắn thời gian giới thiệu ứng viên trước toàn tiểu bang.
Khi lá phiếu được kiểm đếm, hai câu hỏi sẽ cùng xuất hiện. Câu thứ nhất là liệu Collins còn đủ sức vượt qua khuynh hướng chính trị chung của Maine hay không. Câu thứ hai là các cử tri sẽ ưu tiên sự bảo vệ thực dụng của một nghị sĩ giàu thâm niên hay lựa chọn thay đổi cấu trúc chính sách mà Jackson đề xuất. Trước ngày 3/11, không ứng viên nào có thể coi kết quả thăm dò là chiến thắng, và tầm quan trọng của cuộc đua nằm cả ở điều mà nó bộc lộ về nước Mỹ phân cực.
















