Nỗ lực mới từ Washington
Theo ông Zelensky, giới chức Mỹ đang liên lạc với cả Kyiv và Moskva, đề xuất một cuộc gặp của các nhóm kỹ thuật ba nước trước cuối tháng. Hình thức này tập trung vào các vấn đề chi tiết thay vì một hội nghị thượng đỉnh, cách tiếp cận có thể giúp lấy lại đà sau nhiều tháng ngoại giao bế tắc.
“Phía Mỹ hiện đang liên lạc với Ukraine và Nga, đề xuất tổ chức, bằng cách này hay cách khác, một cuộc gặp cấp kỹ thuật theo hình thức ba bên trước cuối tháng 10.” — Volodymyr Zelensky
Ông Zelensky cho biết đã nói chuyện với các nhà đàm phán Mỹ hôm thứ Bảy. Sáng kiến này cho thấy Washington muốn khôi phục tiến trình hòa bình vốn mất đà sau khi Mỹ và Israel mở các cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2, châm ngòi cho một cuộc chiến khu vực kéo theo các nước sản xuất dầu vùng Vịnh và chiếm phần lớn sự chú ý ngoại giao của Mỹ.
Ukraine đồng ý
Ông Zelensky nói rõ Kyiv sẵn sàng tham gia. Ông cho biết Ukraine sẵn sàng ủng hộ lịch trình đề xuất và linh hoạt về địa điểm, nhắc tới UAE, nước từng tổ chức các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh, như một lựa chọn khả dĩ.
“Tôi đã xác nhận với họ rằng phía chúng tôi sẵn sàng ủng hộ lịch trình này.” — Volodymyr Zelensky
Ông nói Ukraine để ngỏ khả năng tổ chức tại UAE hoặc bất kỳ quốc gia nào khác do Washington đề xuất. Việc Kyiv sẵn sàng tham gia phản ánh cả sức ép từ các đối tác lẫn cái giá nặng nề của chiến tranh đối với các thành phố, hệ thống năng lượng và người dân. Đồng thời, giới chức Ukraine nhiều lần khẳng định mọi thỏa thuận phải tôn trọng chủ quyền đất nước và có bảo đảm an ninh trước nguy cơ xâm lược trong tương lai.
Moskva vẫn để ngỏ cánh cửa
Nga không bác bỏ ý tưởng này, nhưng trở ngại vẫn rất lớn. Những yếu tố chính định hình triển vọng đàm phán gồm:
- Hồi tháng trước, Điện Kremlin cho biết không loại trừ đàm phán ba bên trong tháng 10, mô tả đây là khả năng trong tương lai gần.
- Các vòng đàm phán trước không mang lại tiến triển cụ thể, và Moskva không chịu nhượng bộ các điều kiện để chấm dứt giao tranh.
- Ukraine cáo buộc Nga gia tăng không kích trên khắp đất nước, trong khi Kyiv tuyên bố đẩy mạnh tấn công các nhà máy lọc dầu Nga.
“Chúng tôi không loại trừ khả năng đó; chúng tôi đang nói về một tương lai gần.” — Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin
Các yêu cầu của Nga bao gồm việc Ukraine rút khỏi những vùng lãnh thổ Moskva tuyên bố chủ quyền, giữ trung lập và từ bỏ mục tiêu gia nhập NATO, những điều kiện Kyiv coi là đầu hàng. Giới phân tích cảnh báo nếu không có chuyển biến về các vấn đề cốt lõi này, các cuộc gặp kỹ thuật có nguy cơ chỉ là một vòng đàm phán nữa giữ kênh liên lạc mà không thay đổi được tình hình thực địa.
Ngoại giao giữa leo thang
Những tín hiệu ngoại giao xuất hiện vào thời điểm căng thẳng. Những ngày gần đây, lần đầu tiên Nga tấn công các cây cầu bắc qua sông Dnipro ở Kyiv và Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố sẽ tăng cường tấn công thủ đô cùng các thành phố khác, sau khi ông Zelensky cam kết đánh mạnh hơn vào các nhà máy lọc dầu Nga. Khi mùa đông đến gần, hàng triệu người Ukraine đối mặt nguy cơ mất điện và sưởi ấm.
Lịch sử cho thấy đàm phán thường bắt đầu trong khi giao tranh vẫn tiếp diễn, và những bước đi kỹ thuật nhỏ như trao đổi tù binh hay ngừng bắn hạn chế có thể dần xây dựng lòng tin. Tuy nhiên, chúng cũng có thể bế tắc khi những bất đồng cốt lõi chưa được giải quyết. Một cuộc gặp trong tháng 10 trở thành bước ngoặt hay lại là cơ hội bị bỏ lỡ sẽ phụ thuộc vào việc các bên có sẵn sàng vượt qua lập trường ban đầu hay không.
















