Rienzi lần đầu xuất hiện tại lễ hội Bayreuth sau nhiều thập kỷ né tránh

Rienzi, tác phẩm opera dài nhất của Richard Wagner và cũng là vở mà Adolf Hitler ưa thích nhất, từ lâu được xem là một chủ đề nhạy cảm tại lễ hội Bayreuth ở Đức. Đây là một trong những địa điểm văn hóa biểu tượng dành riêng cho các tác phẩm Wagner, nhưng ban tổ chức thường tránh đưa Rienzi vào chương trình do các vấn đề lịch sử liên quan. Tuy nhiên, nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập lễ hội, Rienzi đã được chọn là mở màn mùa diễn với tư cách một ngoại lệ hiếm hoi so với 10 tác phẩm “chín muồi” vốn được trình diễn thường xuyên tại đây.

Tuy nhiên, việc biểu diễn Rienzi đã gặp nhiều khó khăn do không còn bản hợp xướng chính xác của Wagner. Bản nhạc gốc bị trao cho Hitler rồi biến mất sau đó, khiến không có phiên bản nguyên gốc nào tồn tại. Về mặt thẩm mỹ, Rienzi mang quy mô lớn đặc trưng của opera Pháp nhưng âm thanh có thiên hướng mang phong cách opera Ý. Những đoạn đoạn chromatic thể hiện tham vọng sáng tạo của Wagner dù chỉ là các tín hiệu ban đầu cho phong cách Wagnerian sau này. Nhưng cảnh quay trong opera có nhiều đoạn lặp lại và cảm giác tác phẩm bị dồn nén quá mức, thiếu sức mạnh cần thiết.

Dàn dựng hiện đại và đầy tính chính trị của Rienzi tại Bayreuth

Âm thanh sân khấu Bayreuth đã giúp khai thác chiều sâu âm nhạc, mang đến vẻ sáng nhẹ lan tỏa cho những phân đoạn tứ phương phẳng lặng. Đạo diễn Alexandra Szemerédy và Magdolna Parditka đã đưa bối cảnh La Mã thế kỷ 14 lên một không gian trừu tượng, gần như tương lai, với những thiết bị giống điện thoại thông minh trên tay mọi người, nhiều màn hình và kiến trúc bê tông xám xịt, tạo không khí u ám và phản chiếu các sự kiện chính trị gần đây của Mỹ cùng nhiều nơi trên thế giới.

Advertisement300 × 250

Trên sân khấu, một phe chính trị sử dụng biểu ngữ với khẩu hiệu “khóa anh ta lại” và “đưa La Mã trở lại” trong khi những người ủng hộ Rienzi nhấn mạnh “chúng ta mạnh hơn khi bên nhau”. Các sự kiện trên sân khấu được ghi hình và chiếu trực tiếp với chú thích “trực tiếp từ Capitol”. Câu chuyện Rienzi được biến hóa thành một cuộc chiến tranh cử kết hợp các yếu tố tâm thần và đề cập đến incenst, tạo ra một kịch bản đầy căng thẳng và phức tạp.

Biểu diễn và dàn nghệ sĩ nổi bật

Bayreuth cũng xuất hiện với một vai diễn khách mời trong phần múa ballet của phần hai, mô tả một tập hợp độc đáo và hỗn loạn các cảnh trong các opera của Wagner, do một đứa trẻ đóng vai Wagner chỉ huy. Những câu Kinh Thánh được chiếu lên sân khấu cùng với các đoạn video về chim bồ câu tạo thêm chiều sâu cho phần biểu diễn. Song cũng chính vì quá nhiều chi tiết diễn ra cùng lúc khiến khán giả có thể cảm thấy quá tải.

Về diễn viên, Andreas Schager đảm nhiệm vai Rienzi với giọng tenor khỏe khoắn và cao vút, dù ít biến hóa, vẫn tạo được sức cuốn hút đặc biệt. Sự nhẹ nhàng trong màn thứ tư của nhân vật thể hiện một cảm xúc hiếm hoi và sâu sắc. Hai diễn viên Andreas Bauer Kanabas và Michael Nagy lần lượt hóa thân thành các đối thủ chính trị Colonna và Orsini, thể hiện thuyết phục. Gabriela Scherer nổi bật với vai Irene, chị gái của Rienzi. Nổi bật nhất là Jennifer Holloway trong vai Adriano, được dựng lại thành nhân vật đồng tính nữ mạnh mẽ thay cho vai “quần role” truyền thống trong các tác phẩm Wagner. Cô đã truyền tải sâu sắc tâm trạng hoang mang và lòng trung thành bị xé rách, với giọng hát đầy nội lực trong những cảnh hỗn loạn bao trùm câu chuyện.

Vở opera Rienzi sẽ tiếp tục được trình diễn tại lễ hội Bayreuth đến ngày 26 tháng 8.