Một cuộc thi khiến cả xã hội đổi nhịp
Suneung, tên gọi phổ biến của Kỳ thi năng lực học tập đại học tại Hàn Quốc, diễn ra ngày 19/11 tại 1.312 điểm thi, theo hãng tin Yonhap và kế hoạch của Bộ Giáo dục. Có 551.864 người đăng ký dự thi. Thời gian làm bài trải từ 8 giờ 40 đến 17 giờ 45, với nhiều phần thi kiểm tra kiến thức và năng lực học thuật. Với không ít gia đình, kết quả không đơn thuần là một con số: nó gắn với cơ hội bước vào trường đại học danh tiếng, mạng lưới quan hệ và triển vọng việc làm.
Để giữ môi trường yên tĩnh, cơ quan hàng không Hàn Quốc điều chỉnh hoạt động cất và hạ cánh trên cả nước trong khoảng 13 giờ 05 đến 13 giờ 40, trùm lên phần nghe tiếng Anh. Các cơ quan và thị trường tài chính điều chỉnh giờ bắt đầu làm việc; lực lượng cảnh sát chuẩn bị xe đưa thí sinh đến trường thi khi cần. Sự huy động ấy cho thấy kỳ thi đã trở thành một sự kiện xã hội, không chỉ là việc riêng của ngành giáo dục.
Tuy nhiên, ý nghĩa biểu tượng càng lớn thì rủi ro bất công càng khó chấp nhận. Một kết quả bị nghi ngờ có thể ảnh hưởng không chỉ đến cá nhân dự thi mà còn đến niềm tin của hàng trăm nghìn người đã đầu tư nhiều năm học tập. Chính tâm lý đó khiến các biện pháp an ninh mới được chú ý đặc biệt trong mùa thi năm nay.
Khi camera có thể giấu sau một chiếc cúc áo
Nguồn cơn trực tiếp là vụ người đứng đầu kỳ thi chứng chỉ kế toán thuế quốc gia thừa nhận ngày 15/11 đã dùng camera thu nhỏ chụp đề, chuyển cho công cụ AI và xem đáp án bằng điện thoại. Reuters và Yonhap đưa tin vụ việc đã thúc đẩy chính phủ khẩn trương rà soát khả năng dùng thiết bị thông minh để gian lận trong Suneung.
Việc một người đạt điểm cao nhất thú nhận hành vi sai phạm khiến câu chuyện vượt khỏi phạm vi một trường hợp cá biệt.
Theo các biện pháp được công bố, giám thị có thể kiểm tra kính mắt, dán nhãn lên cúc áo có khả năng che giấu camera, đồng thời hạn chế mang bút và tẩy cá nhân vào phòng thi. Lệnh siết kiểm tra khiến những vật dụng bình thường trở thành đối tượng chú ý. Một nam sinh được Reuters phỏng vấn, Kwak Yoo-Min, cho biết đã đổi từ trang phục có cúc sang áo phông vì ngại bị nghi ngờ.
Sáng 19/11, cảnh báo trên điện thoại được gửi vào khoảng 8 giờ 30 để những thiết bị bị giấu có thể phát âm thanh. Bộ Giáo dục thông báo phát hiện 22 điện thoại thông minh tại các địa điểm thi ở chín khu vực. Tuy vậy, việc thu giữ thiết bị mới là bước đầu: kết luận về gian lận phải dựa trên xác minh cụ thể, tránh đồng nhất một vi phạm quy định mang vật dụng với việc sử dụng AI để tìm đáp án.
Nghiêm khắc để công bằng, nhưng phải giữ lòng tin
Chính phủ Hàn Quốc nêu kế hoạch tăng chế tài đối với người gian lận, bao gồm đề xuất cấm dự thi trong 10 năm cùng trách nhiệm hình sự trong những trường hợp phù hợp. Tổng thống Lee Jae Myung còn kêu gọi thưởng ít nhất 100 triệu won cho người cung cấp thông tin về hành vi gian lận. Những đề xuất này phản ánh sức ép phải ngăn công nghệ phá vỡ luật chơi, song hiệu quả và tính cân xứng của chế tài vẫn cần được đánh giá qua thực tế áp dụng.
AI tạo sinh không tự biến mọi thí sinh thành người gian lận. Vấn đề nằm ở việc một mạng lưới thiết bị thu hình, truyền dữ liệu và nhận câu trả lời có thể vượt qua cách giám sát được thiết kế cho giấy bút truyền thống. Hệ thống thi cử vì vậy phải thay đổi cả quy trình quản lý vật dụng, cách đào tạo giám thị, biện pháp bảo vệ quyền riêng tư và cách xử lý chứng cứ khi có nghi vấn.
Thí sinh Jang San, 18 tuổi, nói với Reuters rằng công sức chuẩn bị của người học có thể bị phủ bóng chỉ vì một người sử dụng AI để gian lận. Nỗi lo ấy cho thấy nhiệm vụ của nhà chức trách không chỉ là tìm ra thiết bị cấm, mà còn phải bảo đảm những người học trung thực được đối xử tôn trọng, nhất quán và có quyền giải thích khi bị nghi ngờ.
Bài học rộng hơn từ cánh cửa phòng thi
Nhiều tổ chức giáo dục trên thế giới đang đối diện cùng câu hỏi: làm sao đánh giá năng lực thực chất khi máy móc có thể giải câu hỏi rất nhanh? Một kỳ thi khép kín vẫn cần quy tắc rõ ràng, nhưng bảo vệ công bằng không thể chỉ dựa vào việc tìm camera thu nhỏ. Cách ra đề, cấu trúc đánh giá và hình thức xác thực năng lực cũng cần thích ứng với môi trường công nghệ mới.
Bài toán tại Hàn Quốc đặc biệt nhạy cảm vì kỳ thi tập trung nhiều kỳ vọng gia đình và xã hội vào một ngày. Sự nghiêm ngặt có thể tạo cảm giác an tâm nếu công khai, có căn cứ và áp dụng bình đẳng; trái lại, nó dễ chuyển thành áp lực tâm lý khi thí sinh sợ cả một chiếc cúc áo khiến mình bị quy chụp.
Ngày thi sẽ kết thúc, nhưng tranh luận không dừng lại ở số điện thoại bị phát hiện. Thước đo lâu dài là liệu các cơ quan tổ chức có thể đồng thời bảo vệ tính liêm chính của kết quả, quyền lợi của thí sinh và sự tin cậy vào giáo dục trong thời đại AI hay không.
















