Schiffer András và bài phát biểu cuối cùng tại Tusványos

Lễ hội Tusványos kết thúc với phần thuyết trình thứ chín của Schiffer András, một luật sư và nhà hoạt động xã hội nổi tiếng Hungary, từng là thành viên sáng lập các tổ chức Ifjú Szocialisták và Lehet Más a Politika, cũng như từng công tác tại TASZ và tham gia ban tổ chức Védegylet. Năm nay, nhiệm vụ của ông là phân tích bài phát biểu của Thủ tướng Orbán Viktor tại sự kiện.

Bài phân tích của Schiffer năm nay khác biệt so với những năm trước, khi các nhân vật thân cận với NER thường lặp lại các luận điểm của Orbán nhưng với cách diễn đạt khác. Lần này, ông thể hiện rõ sự thất vọng sâu sắc với nội dung bài phát biểu và trình bày chi tiết những điểm ông cho rằng sai lầm.

Phân tích mô hình kinh tế và thách thức của NER

Schiffer thừa nhận trong 16 năm qua, ông đồng ý với nhiều chẩn đoán của Orbán về tình hình đất nước nhưng phản đối các biện pháp điều trị được áp dụng. Ông cho rằng hệ thống kinh tế mà NER theo đuổi, cụ thể là mô hình chủ nghĩa tư bản có định hướng, đã bộc lộ những thất bại nghiêm trọng, đặc biệt kể từ năm 2022.

Advertisement300 × 250

Ông nhấn mạnh Hungary là nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất trong Liên minh châu Âu, bởi tỉ lệ sở hữu trong lĩnh vực sản xuất không tăng mà lại phụ thuộc vào các hợp đồng chính trị, khiến các doanh nghiệp thân NER bị giới hạn trong thị trường trong nước và không thể tiếp cận các thị trường nước ngoài. Theo Schiffer, đây là một quyết định có chủ ý của chính quyền Orbán.

Ông cảnh báo rằng để bảo vệ chủ quyền quốc gia không chỉ cần thành lập các cơ quan, mà quan trọng hơn là phải đưa sản xuất trở lại trong tay người Hungary. Việc sản xuất hiện nay được thực hiện chủ yếu bằng công nghệ và nhân lực nước ngoài, cùng với phụ thuộc 1000% vào nguồn năng lượng bên ngoài, khiến cho tuyên bố về chủ quyền của Orbán trở nên thiếu thuyết phục.

Chính quyền NER và sự phát triển quyền lực

Schiffer đánh giá chính quyền NER đã xây dựng hệ thống hiến pháp trong giai đoạn 2010-2013, tạo tiền đề cho việc tập trung quyền lực như hiện nay. Ông chỉ trích những người chỉ trích hệ thống hiến pháp này trong hiện tại, trong khi trước kia họ im lặng hoặc chấp nhận việc Fidesz xây dựng hệ thống đó, còn ông và đảng LMP thì đã phản đối ngay từ đầu.

So sánh với chính quyền trước đây của MSZP sau năm 2010, Schiffer nhận xét cả hai bên đều không chịu nhìn nhận thật sự các vấn đề quá khứ của mình, dù không phải là vấn đề tham nhũng được các cơ quan chức năng xử lý, mà là các vấn đề cấu trúc và quyền lực.

Ông cảnh báo rằng những bước đi của chính phủ hiện tại, như việc loại bỏ Sulyok Tamás, giới hạn nhiệm kỳ và thành lập cơ quan thu hồi tài sản, theo logic tương tự cơ chế mà Orbán đã từng áp dụng, là để biến lợi ích chính trị nhất thời thành luật cơ bản trong hiến pháp.

Phản ứng với lời so sánh của Orbán về Venezuela

Một trong những điểm khiến Schiffer bất ngờ là việc Thủ tướng Orbán so sánh tình hình Hungary với Venezuela. Ông mô tả so sánh này như một "bàn phản lưới nhà" lớn, bởi tại Venezuela, ông bạn thân của Orbán là Donald Trump đã tìm cách can thiệp bằng lực lượng quân sự trong khi Hungary thì không có những tình huống như vậy.

Schiffer thừa nhận có sự can thiệp mềm của các thế lực nước ngoài vào nội bộ Hungary, nhưng cho rằng so sánh với chính sách dưới thời Hugo Chávez hay Nicolás Maduro không hợp lý vì Venezuela đã nâng đỡ hàng triệu người nghèo trong khi Hungary không trong hoàn cảnh tương tự.

Ông còn cho rằng khi Orbán so sánh Hungary với phe cánh cực tả Nam Mỹ, thể hiện nỗ lực gọi đối thủ chính trị là người đại diện cho người nghèo, nhưng trên thực tế đây không phải là vấn đề phân chia theo đường lối chính trị trái nghiệm mà là vấn đề về chủ quyền và chống can thiệp ngoại bang.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Schiffer András có những chỉ trích rõ ràng về mô hình kinh tế chủ nghĩa tư bản có định hướng của chính quyền NER, nhất là từ năm 2022.
  • Ông cho rằng chính quyền Orbán chưa thật sự đối diện và giải quyết các vấn đề nội tại về quyền lực và cấu trúc chính trị.
  • Schiffer phản đối sự so sánh giữa Hungary với Venezuela trong phát biểu của Orbán vì sự khác biệt về bối cảnh chính trị xã hội.
  • Ông cảnh báo về nguy cơ biến lợi ích chính trị hiện tại thành luật cơ bản trong hiến pháp qua các thay đổi gần đây.
  • Giới chính trị Hungary đang tranh luận gay gắt về cách thức quản trị và tương lai của hệ thống chính trị sau các bài phát biểu của Orbán.

Đăng ký bản tin QMVN