Kiến trúc hiện đại và sự mê hoặc của thành phố Budapest
Thập niên 1930 đánh dấu một giai đoạn hấp dẫn đối với kiến trúc Budapest với sự xuất hiện của các tòa nhà theo phong cách hiện đại, thường được gắn mác Bauhaus. Tuy nhiên, các kiến trúc sư Hungary không hoàn toàn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ trào lưu Đức, mà sự hòa quyện giữa quan điểm mới mẻ của phong cách Bauhaus cùng với hoàn cảnh phục hồi kinh tế sau chiến tranh thế giới và hậu quả của Hiệp ước Trianon đã tạo nên một nét đặc trưng riêng biệt cho các công trình.
Những công trình này không chỉ đơn thuần là khối hình chức năng với mặt tiền đơn giản mà còn ẩn chứa bên trong những không gian sống linh hoạt và tiện nghi vượt trội so với thời kỳ trước, như trung tâm hút bụi, hệ thống thả rác và thang máy chuyên chở thức ăn. Đặc biệt, tất cả căn hộ, kể cả những căn nhỏ nhất, đều có phòng tắm và nhà vệ sinh riêng – điều hiếm thấy thời đó và được xem như một cải cách xã hội quan trọng.
Tại sao kiến trúc hiện đại vẫn thu hút?
Điều làm nên sự đặc biệt của các công trình kiến trúc này chính là sự tập trung vào yếu tố con người với mong muốn tạo ra không gian sống thoải mái và dễ chịu, tránh cảm giác gò bó, ngột ngạt mặc dù diện tích có thể hạn chế. Một số công trình nối tiếp sau đó thậm chí đã vượt ra khỏi giới hạn của tính thiết thực để hình thành những căn hộ sang trọng và biệt thự lớn theo phong cách hiện đại.
Một minh chứng giữa lòng thủ đô Budapest là Dunapark Kávéház, quán cà phê nổi tiếng gắn liền với lịch sử lâu dài và những thăng trầm của kiến trúc hiện đại trong thành phố, đại diện cho sự giao thoa giữa truyền thống và đổi mới.
Hai khu vực nổi bật với kiến trúc hiện đại tại Budapest
Khi đề cập đến kiến trúc hiện đại ở Budapest, người ta thường nghĩ ngay đến hai khu vực chính: Margit körút và Újlipótváros. Tại Margit körút, các công trình hiện đại đã thay thế dần những ngôi nhà thấp tầng cũ kỹ bằng những tòa nhà chung cư có thiết kế mới lạ, trong khi khu Újlipótváros được phát triển trên nền đất của khu vực gỗ cũ, tạo nên một khu đô thị mới hiện đại ngay phía bắc đường Szent István körút.
Tuy nhiên, sự phát triển không hoàn toàn suôn sẻ như kỳ vọng. Năm 1937, tạp chí Tér és Forma đã lên tiếng phê phán tình trạng không đồng nhất trong kiến trúc vùng này với sự cạnh tranh màu sắc và kiểu dáng giữa các tòa nhà, thể hiện qua vẻ mặt facade chưa thực sự thống nhất và có phần rối rắm. Nhà phê bình kiến trúc Heim Ernő còn chỉ ra rằng, mặc dù các tòa nhà có sân trong và khu vườn rộng hơn so với các khu nhà truyền thống, khu vực đường phố phía trên vẫn thiếu không gian thoáng đãng, khiến cảm giác chật chội vẫn tồn tại.
Động lực phát triển và chính sách hỗ trợ từ chính quyền
Điểm sáng trong quy hoạch là khu vực giáp sông Danube với những mảng xanh công cộng được giữ gìn và phát triển, mang lại vẻ tươi mới cho phong cách kiến trúc hiện đại. Trung tâm của khu vực này là một tòa nhà lớn phục vụ mục đích dân cư, do hai kiến trúc sư Hofstätter Béla và Domány Ferenc thiết kế, được xây dựng cho các chủ đầu tư là Alföldi Cukorgyár và Magyar Rabbethege és Diesecke Magtenyésztő.
Chính quyền Budapest còn đứng ra đưa ra các chính sách nhằm khuyến khích phát triển bất động sản nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhà ở bằng cách miễn thuế cho các dự án đáp ứng yêu cầu về tiện ích và vẻ bề ngoài nhất định. Nhờ đó, các nhà đầu tư tư nhân và các công ty bảo hiểm hào hứng tham gia thị trường, thúc đẩy nhanh việc xây dựng các căn hộ có mức giá cao hơn bình thường nhưng vẫn thu hút được người mua.
Key takeaways from this article
- Kiến trúc hiện đại những năm 1930 tại Budapest là sự hòa quyện giữa phong cách Bauhaus và điều kiện kinh tế - xã hội thời kỳ hậu chiến.
- Tiện nghi căn hộ hiện đại bao gồm phòng tắm riêng, nhà vệ sinh, trung tâm hút bụi và thang máy chuyên chở thức ăn tạo nên cách mạng cho lối sống thời đó.
- Kiến trúc chú trọng tạo không gian sống thoáng đãng, thân thiện với con người dù diện tích hạn chế.
- Hai khu chính mang kiến trúc hiện đại ở Budapest là Margit körút và Újlipótváros với nhiều thách thức về sự đồng nhất kiểu dáng.
- Chính phủ Budapest khuyến khích phát triển bất động sản bằng cơ chế miễn thuế nhằm thu hút nhà đầu tư và đáp ứng nhu cầu nhà ở.
Subscribe to the QMVN newsletter
A daily morning digest - only stories worth reading, no spam.







