Ung thư vú và tầm quan trọng của phát hiện sớm ở Tây Ban Nha
Theo dữ liệu từ Hội Ung thư học Tây Ban Nha, năm 2025 có khoảng 37.600 ca được chẩn đoán ung thư vú, khiến đây là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ tại nước này. Tỷ lệ sống sót trung bình sau 5 năm đạt 85% nhờ tiến bộ y học và chương trình sàng lọc. Tuy nhiên, việc nâng cao khả năng phát hiện sớm luôn là ưu tiên hàng đầu để giảm tỷ lệ tử vong.
MARIA - Thiết bị y tế mới không dùng tia xạ phát hiện ung thư vú
Một nhóm nghiên cứu tại Universitat Politècnica de Catalunya (Đại học Kỹ thuật Catalunya) đã tạo ra MARIA, một thiết bị prototype đặc biệt nhằm cải thiện phát hiện sớm ung thư vú và bổ sung cho chụp nhũ ảnh truyền thống. Thiết bị sử dụng một lớp màng mô mềm dẻo cùng các điện cực để đo độ dẫn điện thông qua một thuật toán đột phá, giúp nhận diện bất thường. MARIA là thiết bị không xâm lấn, an toàn và dễ dùng.
Ứng dụng toán học trong phát triển công nghệ y tế
Cơ sở của dự án bắt nguồn từ nghiên cứu toán học, tập trung vào giải quyết bài toán ngược về điện trở, nhằm ước lượng phân bố điện trở bên trong cơ thể dựa trên đo lường dòng điện và điện áp bề mặt. Đây là vấn đề toán học phức tạp và dễ bị sai số, làm ảnh hưởng đến kết quả tái tạo hình ảnh.
Thuật toán mới phát triển bởi đội ngũ nghiên cứu giảm thiểu ảnh hưởng nhiễu và cải thiện chất lượng hình ảnh tái tạo trong kỹ thuật Chụp ảnh Trở kháng Điện (EIT). Công nghệ này vốn được xem là kỹ thuật hình ảnh y tế không xâm lấn với nhiều ứng dụng tiềm năng.
Nguyên lý hoạt động và ưu điểm vượt trội
Nguyên lý khoa học của MARIA dựa trên thực tế các khối u tích nhiều mạch máu và có độ dẫn điện cao hơn mô bình thường. Qua đo điện thế và dòng điện từ bên ngoài, thiết bị có thể xác định vị trí bất thường dựa vào mức độ dẫn điện tăng.
So với phương pháp chụp nhũ ảnh đòi hỏi ép chặt ngực gây khó chịu, MARIA được thiết kế nhỏ gọn, mềm dẻo, có khả năng sản xuất đại trà để giảm chi phí sàng lọc, đồng thời tránh sự khó chịu và phơi nhiễm tia xạ.
Thiết bị phù hợp mọi độ tuổi, bảo vệ sức khỏe và tầm soát chủ động
Không phát ra tia xạ giúp MARIA an toàn với phụ nữ mang thai và các thanh thiếu niên trên 15 tuổi, những nhóm thường tránh được chụp nhũ ảnh vì rủi ro tích lũy bức xạ. Thiết bị có thể dùng tại các cơ sở y tế cơ bản, với thao tác đơn giản là đặt màng lên ngực và hiển thị hình ảnh tomographic gần như tức thời trên màn hình.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, bệnh nhân sẽ được chuyển tuyến đến bệnh viện để kiểm tra kỹ hơn. Thiết bị có thể được sử dụng hàng ngày nhờ việc sử dụng dòng điện rất nhỏ, hoàn toàn an toàn, như một bước sàng lọc ban đầu hiệu quả.
Tiến trình nghiên cứu và kế hoạch sắp tới
Hiện tại MARIA đang trong giai đoạn tiền lâm sàng với các thử nghiệm trên mô động vật đã chết. Nhóm nghiên cứu đang tìm kiếm nguồn tài trợ nhằm phát triển thiết bị y tế và tiến hành thử nghiệm với bệnh nhân trong 2-3 năm tới, sau khi đáp ứng tiêu chuẩn y tế quy định.
Bên cạnh ứng dụng trong phát hiện ung thư vú, thiết bị còn có tiềm năng cải tiến để ứng dụng trong việc theo dõi chức năng não ở trẻ sơ sinh, mở rộng phạm vi sử dụng trong lĩnh vực y tế.
Theo Ángeles Carmona, nhà nghiên cứu chính, "MARIA không chỉ hứa hẹn đem lại bước đột phá trong sàng lọc ung thư vú mà còn có thể được điều chỉnh cho nhiều ứng dụng y tế khác".
Nhóm nghiên cứu kỳ vọng thiết bị này sẽ thay đổi cách tiếp cận phòng ngừa bệnh ung thư vú, giảm thiểu sự khó chịu và nguy cơ cho bệnh nhân trong tương lai gần.
Key takeaways from this article
- Thiết bị MARIA của đại học UPC không dùng tia xạ, phát hiện ung thư vú sớm bằng đo độ dẫn điện.
- Thiết bị phù hợp với phụ nữ mang thai và thanh thiếu niên do không phát ra bức xạ.
- MARIA giúp giảm khó chịu so với chụp nhũ ảnh nhờ thiết kế màng mềm và không cần ép ngực.
- Thuật toán mới giúp cải thiện chất lượng hình ảnh tomographic và giảm nhiễu khi đo điện trở.
- Dự án dự kiến tiến hành thử nghiệm lâm sàng trong 2-3 năm sau khi có tài trợ và hoàn thành quy định y tế.
Subscribe to the QMVN newsletter
A daily morning digest - only stories worth reading, no spam.



