Vệ binh Cách mạng Iran phản đối kế hoạch của Mỹ

Ngày 31/7/2024, Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố kế hoạch của Mỹ nhằm giải giáp nhóm Hamas “đã thất bại từ thời điểm này” và gọi đây là một “âm mưu không dẫn tới đâu”. Thông báo này được công bố vào dịp kỷ niệm hai năm ngày sát hại Ismail Haniyeh, cựu lãnh đạo chính trị của Hamas, tại Tehran.

Ismail Haniyeh và vệ sĩ của ông bị giết trong một vụ tấn công ngày 31/7/2024, được cho là do Israel thực hiện, nhắm vào nơi ông trú tại Tehran khi sang dự lễ nhậm chức Tổng thống Iran Masud Pezeshkian. Haniyeh đã gặp lãnh đạo tối cao Ali Khamenei vài giờ trước vụ việc. Lãnh tụ này từng thề sẽ trả thù cho cái chết của Haniyeh. Israel chưa chính thức nhận trách nhiệm vụ tấn công, nhưng cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz từng xác nhận sau đó và cảnh báo các lãnh đạo Houthi ở Yemen về nguy cơ tương tự.

Bối cảnh căng thẳng khu vực và sáng kiến hòa bình Mỹ

Phát ngôn của Vệ binh Cách mạng diễn ra trong bối cảnh khu vực đang rất căng thẳng. Mỹ và Israel đã mở chiến dịch tấn công các cơ sở hạt nhân và quân sự của Iran từ tháng 2/2026, dẫn đến một cuộc đối đầu quân sự trực tiếp chưa từng có kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Advertisement300 × 250

Tehran và Washington đã tiến hành đàm phán do Oman làm trung gian nhằm mở lại Eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu mà Vệ binh Cách mạng Iran đã tấn công trong vài tuần qua.

Kế hoạch giải giáp Hamas do Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày ngày 25/7/2024 đề xuất rút toàn bộ quân đội Israel khỏi Dải Gaza, điều động một Lực lượng Quốc tế ổn định và bàn giao quyền quản lý cho một Ủy ban Quốc gia Palestine gồm các chuyên gia kỹ thuật dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình do Trump đứng đầu. Mục tiêu là chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn hai năm rưỡi tại khu vực này.

Phản ứng từ Hamas và cộng đồng quốc tế

Ngày 26/7, Hamas xác nhận sẽ bắt đầu bàn giao một phần vũ khí theo thỏa thuận, đánh dấu sự thay đổi so với quan điểm trước đó. Tuy nhiên, tổ chức này cho biết việc giao nộp vũ khí hạng nặng sẽ được thực hiện sau, tùy thuộc tiến trình hướng tới thành lập nhà nước Palestine, điều mà chính phủ Israel bác bỏ hoàn toàn.

Liên minh châu Âu ủng hộ sáng kiến của Mỹ và kêu gọi Hamas ngừng sử dụng vũ khí để dẫn đến giải pháp hai nhà nước. Liên Hợp Quốc cũng hoan nghênh tiến triển trong việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài và kêu gọi đảm bảo quyền tiếp cận viện trợ nhân đạo không hạn chế vào Gaza.

Quan điểm của Iran về Hamas và trục kháng chiến

Tuyên bố của Vệ binh Cách mạng thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Tehran đối với Hamas, trung tâm của Trục Kháng chiến – liên minh các nhóm đồng minh Iran tại Trung Đông, gồm Hezbollah ở Lebanon, lực lượng Houthi ở Yemen và các nhóm dân quân ở Iraq. Mối liên minh này từng mở rộng ảnh hưởng của Iran khắp vùng nhưng đã suy yếu kể từ vụ sát hại Haniyeh và sự sụp đổ của chính quyền Bashar al Asad tại Syria, đồng minh lâu năm của Iran.

Theo đó, Vệ binh Cách mạng nhấn mạnh rằng kháng chiến chống lại Israel là không thể lay chuyển và chiến thắng cuối cùng của Palestine sẽ đến gần hơn so với dự đoán của các đối thủ.