Các “đường sang” giả gây nhầm lẫn tại Warszawa

Tại Warszawa, Ba Lan, nhiều điểm giao cắt giữa đường dành cho xe đạp và vỉa hè được đánh dấu bằng vạch kẻ ngang, gọi là "zebra" hay đường dành cho người đi bộ. Tuy nhiên, những vạch kẻ này đôi khi chỉ là "đường sang" giả, không được công nhận chính thức. Trong các tuyến phố như Prosta và Świętokrzyska, đường dành cho xe đạp và vỉa hè giao nhau nhiều lần, nhưng nhiều nơi chỉ có vạch kẻ mà không có biển báo đứng D-6 – loại biển báo hình khiên màu xanh dương với hình người đi bộ đen, theo quy định của pháp luật Ba Lan. Điều này khiến người đi bộ không thực sự có quyền ưu tiên tại những điểm này, tạo ra sự nhầm lẫn tiềm ẩn nguy hiểm.

Quy định pháp luật về quyền ưu tiên của người đi bộ

Theo quy định ở Ba Lan, khi người đi bộ tiến tới đường sang, tài xế ô tô hoặc người đi xe đạp phải giảm tốc độ, thậm chí dừng lại nhường đường nếu cần thiết. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để người đi bộ được ưu tiên là phải có đường sang được đánh dấu đúng cách, tức ngoài vạch kẻ ngang (biển hiệu P-10) phải có biển báo đứng D-6. Nếu không có biển báo D-6, quyền ưu tiên thuộc về người đi xe đạp hoặc tài xế, gây khó khăn và rối loạn trong giao thông. Nhiều người đi bộ không chú ý và vẫn qua đường tại các điểm không được phép, trong khi nhiều người đi xe đạp lại đi nhanh qua những điểm có biển báo, làm tăng nguy cơ tai nạn.

Khái niệm “đường sang gợi ý” và những nguy cơ tiềm ẩn

Bên cạnh các loại đường sang chính thức, một dạng mới gọi là "đường sang gợi ý" (przejścia sugerowane) cũng xuất hiện. Đây là những điểm không có vạch kẻ ngang hay biển báo D-6, nhưng được thiết kế với các đặc điểm hạ thấp lề hoặc thay đổi màu sắc bề mặt đường để người đi bộ có thể qua lại.

Advertisement300 × 250

Giải pháp này mới được đưa vào luật từ tháng 9/2022 và được áp dụng rộng rãi ở nhiều nơi, kể cả trên các tuyến phố hay đường ray xe điện. Tuy nhiên, nó tiềm ẩn rủi ro, gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng, như trường hợp một bé 5 tuổi tử vong khi qua đường gợi ý ở Gdańsk năm 2024.

Phản hồi từ các chuyên gia và cơ quan chức năng

Aspirant Kamil Sobótka, chuyên gia thuộc Phòng truyền thông xã hội của Cảnh sát Thủ đô Warszawa, nhấn mạnh rằng trách nhiệm tổ chức giao thông – bao gồm việc xác định vị trí và đánh dấu đường sang, đường dành cho xe đạp hay đường sang gợi ý – thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý đường bộ. Cảnh sát chỉ can thiệp khi phát hiện vi phạm luật hoặc hành vi gây nguy hiểm. Ông khuyên người tham gia giao thông cần chú ý biển báo và tuân thủ luật, đồng thời luôn giữ cẩn trọng khi tham gia giao thông, đặc biệt trên các điểm giao cắt không rõ ràng.

Văn phòng Quản lý Giao thông Thành phố Gdańsk cho biết các dự án tổ chức giao thông có liên quan đến việc hạ tầng đường sang gợi ý hoặc chính thức đều phải được cảnh sát thẩm định. Các thay đổi về biển báo như loại bỏ P-10 hay bổ sung D-6 được xem xét từng trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, họ không phân tích tai nạn theo loại đường sang, gây khó khăn trong việc đánh giá rủi ro riêng biệt.

Quan điểm về việc duy trì hay thay đổi trạng thái các đường sang giả

Đại diện Zarząd Dróg Miejskich Warszawa (ZDM) giải thích rằng các đường sang gợi ý tại đường dành cho xe đạp được áp dụng tại các khu vực đông đúc có nhiều hướng di chuyển như quanh ngã tư hoặc bến xe buýt để tạo thuận tiện cho người đi bộ, tránh phải đi đường vòng xa hơn. Theo quy định, trong những điểm này xe đạp được ưu tiên, người đi bộ cần thận trọng.

Maciej Dziubiński, phát ngôn viên ZDM, cho biết thêm rằng đường sang chính thức đồng nghĩa với việc người đi bộ chỉ được vượt đường dành cho xe đạp tại đó, nếu có đường sang trong phạm vi 100 mét, người đi bộ không được qua chỗ tiện lợi hơn theo ý muốn. Trong thực tế, quan sát cho thấy nhiều người đi xe đạp vẫn nhường người đi bộ trong các tình huống cần thiết mà không làm gián đoạn dòng chảy giao thông, tốc độ xe đạp thường thấp giúp người đi bộ dễ dàng điều chỉnh thời điểm vượt đường.

Phóng viên Łukasz Zboralski, chuyên gia an toàn giao thông, lên tiếng phản đối việc duy trì các đường sang chỉ có vạch kẻ ngang mà không có biển báo D-6, cho rằng đó là hành động gây hiểu nhầm, hướng người đi bộ sang các điểm không an toàn, và kiến nghị loại bỏ những vạch kẻ như vậy.

Mikołaj Pieńkos, phó giám đốc về Chiến lược và An toàn Giao thông của ZDM, cho biết Warszawa đang từng bước thay đổi các điểm đường sang chỉ có vạch kẻ ngang bằng cách gỡ bỏ hoặc bổ sung biển báo để xác lập quyền ưu tiên rõ ràng hơn. Đây là một quá trình diễn ra trong nhiều năm nhằm nâng cao an toàn giao thông.

Giải pháp tiếp cận tự do và an toàn của chuyên gia quốc tế

Michał Jamroż, tác giả cuốn sách "Thành phố ngày mai", với kinh nghiệm nghiên cứu các mô hình hạ tầng đô thị và giao thông ở nhiều quốc gia châu Âu, châu Á và Mỹ, đề xuất phương án tối ưu hơn trong mối quan hệ giữa người đi bộ và người đi xe đạp. Ông cho rằng trao sự tự do di chuyển đồng thời cho hai nhóm này, giúp họ giao tiếp bằng ánh mắt và điều chỉnh hành vi phù hợp, là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất. Mô hình này đã được áp dụng thành công tại các thành phố lớn của Hà Lan và Đan Mạch – nơi việc đi xe đạp chiếm tỷ lệ cao trong tổng số di chuyển đô thị.

Thực tế cho thấy việc quản lý các điểm giao cắt giữa đường đi bộ và đường dành cho xe đạp bằng các biển báo hay vạch kẻ truyền thống vừa hạn chế sự tiện lợi vừa tạo ra sự nhầm lẫn và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Việc hoàn thiện hệ thống này theo hướng tăng minh bạch, rõ ràng và linh hoạt là cần thiết để đảm bảo an toàn cho người đi bộ cũng như người đi xe đạp.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nhiều đường sang chỉ có vạch kẻ ngang (zebra) không có biển báo D-6 khiến người đi bộ không có quyền ưu tiên thực sự.
  • Luật Ba Lan yêu cầu cần có cả vạch kẻ và biển báo D-6 để bảo đảm quyền ưu tiên của người đi bộ tại đường sang.
  • Đường sang gợi ý mới được áp dụng có thể gây hiểu nhầm và tiềm ẩn tai nạn, điển hình là vụ bé 5 tuổi tử vong năm 2024 tại Gdańsk.
  • Cơ quan quản lý giao thông và cảnh sát có trách nhiệm tổ chức và giám sát, nhưng người tham gia giao thông cũng phải giữ cẩn trọng và tuân thủ luật.
  • Có ý kiến đề xuất xóa các đường sang chỉ có vạch kẻ để tránh gây nhầm lẫn, đồng thời nghiên cứu phương án giao thông linh hoạt, tương tự mô hình của Hà Lan và Đan Mạch.

Đăng ký bản tin QMVN