Năng lượng trở thành trục hợp tác chiến lược
Ngày 18/11 tại Thâm Quyến, hai nhà lãnh đạo trao đổi về quan hệ song phương trong bối cảnh APEC quy tụ các nền kinh tế lớn của châu Á – Thái Bình Dương. Theo thông tin từ Chính phủ Việt Nam, hai bên nhấn mạnh tiềm năng bổ sung cho nhau về công nghệ, đầu tư và nhu cầu sử dụng năng lượng.
Ông Putin nêu khả năng Nga hỗ trợ Việt Nam về kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Ngoài dầu khí, các lĩnh vực được đề cập gồm điện hạt nhân, điện gió và điện khí. Đây là định hướng hợp tác, không phải thông báo hoàn tất các hợp đồng riêng biệt cho từng hạng mục.
Các bên cũng mong muốn tăng cường thương mại, đầu tư và phối hợp trong năm Việt Nam đăng cai APEC 2027. Việc đặt các dự án năng lượng trong bức tranh kinh tế rộng hơn cho thấy mục tiêu không chỉ là mua thiết bị mà còn xây dựng năng lực triển khai và vận hành tại Việt Nam.
Dầu khí có nền tảng, điện hạt nhân có cơ hội mới
Quan hệ năng lượng hai nước được xây dựng qua nhiều thập niên. Liên doanh Vietsovpetro trở thành biểu tượng của hợp tác thăm dò và khai thác dầu khí ngoài khơi, trong khi các dự án liên doanh khác tạo mạng lưới chuyên gia và cơ sở kỹ thuật. Nền tảng ấy giúp các cuộc thảo luận mới không bắt đầu từ con số không.
Ở lĩnh vực điện hạt nhân, Việt Nam từng tạm dừng kế hoạch xây dựng nhà máy tại Ninh Thuận năm 2016 do lo ngại về tài chính và điều kiện thực hiện. Khi nhu cầu điện trung và dài hạn tăng nhanh, nước này tái khởi động chương trình. Tháng 3/2026, Việt Nam và Nga ký thỏa thuận liên chính phủ về hợp tác xây dựng Ninh Thuận 1, theo Bộ Công Thương Việt Nam và World Nuclear Association.
Dự án điện hạt nhân đòi hỏi nhiều hơn một thỏa thuận cấp cao: thiết kế an toàn, giám sát độc lập, xử lý chất thải, bảo đảm nguồn nhiên liệu, đào tạo nhân sự và một cơ chế tài chính khả thi. Vì vậy, lộ trình thực tế sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu kỹ thuật và quyết định của các cơ quan có thẩm quyền.
Cơ hội chuyển dịch xanh đi cùng rủi ro triển khai
Điện gió và điện khí có thể bổ sung những nguồn phát khác nhau cho hệ thống điện Việt Nam. Điện gió cần hạ tầng lưới và khả năng cân bằng nguồn; điện khí có tính linh hoạt nhưng chịu biến động giá nhiên liệu. Sự kết hợp hợp lý có thể giúp tăng độ tin cậy nguồn cung trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Trong các cuộc tiếp xúc trước APEC, hai bên đã thảo luận khả năng phát triển chuỗi cung ứng thiết bị điện gió và phối hợp với Rosatom, Zarubezhneft cùng các đối tác Việt Nam. Dù vậy, các sáng kiến cần vượt qua những thách thức về vốn, chuyển giao kỹ năng, tiêu chuẩn kỹ thuật và tác động của môi trường địa chính trị đối với thanh toán, bảo hiểm và vận chuyển.
Việt Nam có lợi ích trong việc đa dạng hóa nhà cung cấp, tránh phụ thuộc quá mức vào bất cứ công nghệ hay thị trường nào. Hiệu quả của hợp tác Việt – Nga cuối cùng cần được đánh giá bằng giá điện, an toàn, năng lực kỹ thuật trong nước và mức độ đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững, thay vì chỉ bằng số lượng văn kiện ký kết.














