Sáu phút im lặng
Khi đang làm nhiệm vụ ở mặt trận phía đông, cách nhà khoảng 300 dặm (480 km), Yevhen thấy trên bản đồ quân sự trực tuyến một chấm đỏ, quả bom nặng 500 pound của Nga, lướt qua biên giới và hướng về Sumy. Lúc 21 giờ 45, anh gọi cho vợ. Chị Nataliia trấn an rằng chị và hai con đang vui vẻ đi bộ từ công viên về nhà. Một phút sau, đường dây tắt lịm. Suốt sáu phút, những cuộc gọi liên tiếp của anh không có ai trả lời.
Rồi điện thoại đổ chuông. Đó là Veronika, gào lên rằng người con đầy máu và em gái đang nằm bất động trên mặt đất. Yevhen nhảy lên xe của một người bạn cho hành trình bốn tiếng về nhà. Hơn 2 giờ sáng, trước cổng bệnh viện, một tài xế xe cứu thương cho anh biết người phụ nữ và đứa trẻ bị thương đêm ấy đã qua đời. Một cảnh sát, anh Dmytro Zuienko, đã cố cứu Milana bằng 15 phút hồi sức tim phổi, ngay cả khi những người khác tản ra vì sợ một đòn tấn công thứ hai.
Không ai giúp cả. Bố ơi, xin hãy đến cứu chúng con.
Một mùa hè bị oanh tạc kỷ lục
Bi kịch của gia đình Ovcharov là một phần của giai đoạn chết chóc và bạo lực nhất ở Ukraine kể từ những tuần đầu cuộc tấn công toàn diện của Nga năm 2022. Lợi dụng tình trạng thiếu hụt phòng không của Ukraine, Nga đã oanh tạc những thành phố cách xa tiền tuyến. Các con số thật nghiệt ngã:
Hơn 1.100 dân thường Ukraine thiệt mạng và khoảng 7.000 người bị thương từ tháng 6 đến tháng 8, theo ước tính của Liên hợp quốc.
Chỉ riêng tháng 7, Nga đã phóng con số kỷ lục 8.300 quả bom lượn.
Cách duy nhất để ngăn bom lượn một cách chắc chắn là bắn hạ máy bay mang bom trước khi thả, năng lực mà Ukraine vẫn chưa có.
Sumy, nằm ngay sát biên giới Nga, thường xuyên là mục tiêu của máy bay không người lái và bom lượn, những vũ khí rẻ tiền và dồi dào biến các con phố dân cư thành tiền tuyến. Với các gia đình ở đây, tiếng vo ve của drone và tiếng nổ đã trở thành một phần cuộc sống thường ngày, thứ âm thanh nền mà những đứa trẻ như Veronika học cách phớt lờ.
Nỗi đau lặng lẽ của một thiếu niên
Veronika lên tám khi chiến tranh bắt đầu. Cô bé trưởng thành nhanh chóng, phụ chăm sóc Milana khi bố đi chiến đấu còn mẹ mở tiệm làm đẹp ngay tại nhà. Hai chị em rất thân dù chênh lệch tuổi tác; có lần Milana còn ném cục sạc điện thoại vào một cậu bé đang bắt nạt chị.
Mùa hè ấy lẽ ra phải đặc biệt: mùa hè đầu tiên của tuổi thiếu niên, kỳ nghỉ phép của bố, buổi chụp ảnh gia đình và chuyến đi công viên nước, lần đầu tiên Milana được đi chơi xa. Thay vào đó, Veronika mang những vết sẹo do mảnh bom, màng nhĩ trái bị thủng và những cơn hoảng loạn mỗi khi nghĩ quá lâu về em gái.
Tại một khu nghỉ dưỡng dành cho gia đình cảnh sát trên dãy Carpathian, xa tiếng còi báo động, cô bé tìm thấy một tảng đá nhẵn bên dòng sông và đến đó gần như mỗi ngày, rồi đắm mình trong chiếc điện thoại. Em luôn giữ bên mình sợi dây chuyền mẹ tặng vào sinh nhật 13 tuổi, khắc dòng chữ: “Mơ ước, Hành động, Yêu thương. Con gái, con có thể làm được mọi điều. Mẹ tự hào. Mẹ yêu con — Mẹ.” Người bạn Aliona, 16 tuổi, đi cùng em đêm ấy, đã trải qua 20 ca phẫu thuật ở chân và có thể sẽ không bao giờ đi lại bình thường được nữa.
Từ nỗi đau đến sứ mệnh
Với Yevhen, ngồi yên là điều nguy hiểm. Khi ngồi quá lâu, những ý nghĩ u tối lại nói với anh rằng sống chẳng còn ý nghĩa và gia đình anh sẽ không bao giờ có công lý. Một nhà tâm lý đã giúp anh đẩy lùi chúng và thay vào đó là lập kế hoạch. Anh mang theo chú gấu bông Stitch màu xanh của Milana đi khắp nơi. Một cuộc gặp tình cờ tại hiện trường vụ nổ với ông Mykhailo Fedorov, Bộ trưởng Quốc phòng khi ấy, đã cho anh một mục đích: cho thế giới thấy vì sao Ukraine cần thêm hệ thống phòng không và máy bay.
Hãy để thế giới thấy Nga đã làm gì với gia đình tôi. Tôi muốn nói với châu Âu và nước Mỹ rằng con cái chúng tôi cũng muốn được sống.
Đứng trước mộ vợ và con gái, khi một tiếng nổ làm rung chuyển thành phố phía sau, anh khẽ nói thêm rằng họ cũng đã từng muốn được sống. Anh còn mơ biến con đường nơi họ thiệt mạng thành một lối đi tưởng niệm những đứa trẻ đã chết trong chiến tranh.
Hành trình tới Stockholm
Ông Fedorov, người bị cách chức hồi tháng 7 nhưng vẫn gắn bó sâu sắc với các vấn đề quốc phòng, gợi ý Yevhen nói chuyện với giới chức Thụy Điển, nước đã hứa cung cấp tiêm kích có thể giúp bắn hạ máy bay Nga trước khi chúng thả bom lượn. Ngày 21/9, hai cha con đi tàu từ Kyiv tới Budapest rồi bay sang Stockholm, chuyến đi do doanh nhân Ukraine Oleh Horokhovskyi tài trợ, để gặp Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển.
Họ biết lời kể của mình không thể mang Nataliia và Milana trở về. Nhưng trong một cuộc chiến thường được đo bằng những con số, câu chuyện của một gia đình có thể khiến các con số trừu tượng mang hình hài con người, và có lẽ sẽ giúp những tấm khiên bảo vệ đến sớm hơn, để không người cha nào khác phải trải qua sáu phút im lặng đã thay đổi cả cuộc đời Yevhen.














