“Cơn sốt vàng” thời chiến ở Hormuz
Trước chiến tranh, những chuyến tàu con thoi là không cần thiết. Nhưng khi Tehran bắt đầu tấn công tàu thương mại trong eo biển, người mua ở châu Á và nơi khác ngần ngại gửi tàu của mình vào vùng Vịnh. Với các nhà sản xuất, để dầu nằm kẹt trong kho còn tệ hơn chấp nhận cước phí khổng lồ. Những con số nói lên tất cả:
- Một chuyến khứ hồi qua Hormuz có giá 30 đến 40 triệu USD, tương đương 15 đến 20 USD mỗi thùng, chưa kể bảo hiểm.
- Cuối tháng Chín, chi phí thuê siêu tàu chở dầu từ vùng Vịnh sang Trung Quốc vượt 1,2 triệu USD mỗi ngày.
- Ngay trước chiến tranh, mức giá này khoảng 231.400 USD mỗi ngày.
- Đầu tháng Một, chi phí chỉ chưa đến 40.000 USD mỗi ngày.
“Với nhiều chủ tàu, thị trường hiện tại đang tạo ra doanh thu ở mức hiếm thấy trong lịch sử gần đây của ngành.” — Dimitris Maniatis
Thủy thủ được trả gấp hai, gấp ba lương
Cơn sốt lợi nhuận đang lan xuống tới từng thủy thủ. Những người chấp nhận đi vào vùng chiến sự được hứa trả gấp hai, gấp ba lương tháng thông thường.
Một công ty cung ứng thuyền viên ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, thậm chí đưa ra mức thưởng tới 25.000 USD mỗi chuyến khứ hồi để tuyển thợ máy và thủy thủ cho một siêu tàu chở dầu. Với những người thợ dầu hay học viên, số tiền này có thể bằng hơn một năm lương.
“Với hàng triệu USD đang được kiếm ra lúc này, khoản đó hoàn toàn chẳng là gì với các chủ tàu.” — Richard Matthews
Thị trường hiện do một số chủ tàu lớn chi phối, như Sinokor của Hàn Quốc và Dynacom của tỷ phú Hy Lạp George Prokopiou. Nhưng cả những chủ tàu nhỏ, với những con tàu cũ từng chở dầu Venezuela và Nga, cũng tham gia, bởi nếu được bảo hiểm và tàu bị phá hủy hoàn toàn, họ có thể nhận lại toàn bộ giá trị con tàu.
Đội tàu con thoi ngày càng đông
Nhu cầu tăng vọt từ tháng trước, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái làm tê liệt đường ống Đông – Tây của Saudi Arabia, tuyến dẫn dầu tránh eo biển Hormuz. Để duy trì xuất khẩu, tập đoàn Aramco đã cùng các nhà sản xuất khác trong khu vực thuê tàu con thoi. Theo bà Claire Jungman của hãng theo dõi tàu biển Vortexa, đội tàu con thoi nòng cốt đã tăng từ 30 chiếc cuối tháng Tám lên 39 chiếc hiện nay.
Tuy nhiên, việc mua bảo hiểm không hề dễ dàng. Theo ông Sundeep Khera của hãng bảo hiểm Beazley, các công ty bảo hiểm phải đánh giá kỹ năng lực của người vận hành, kinh nghiệm và khả năng sửa chữa nếu tàu trúng đòn. Ngay cả khi đường ống Đông – Tây khởi động lại một phần, Saudi Arabia vẫn khó tránh phụ thuộc vào Hormuz.
“Saudi Arabia không thể tìm đủ tàu chở dầu nếu muốn đưa ba triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Yanbu lên phía bắc qua kênh Suez rồi vòng qua châu Phi để tới các thị trường Đông Á.” — Anoop Singh
Hành trình trong bóng tối
Sau những ngày tương đối yên ả, bảy con tàu đã bị tấn công kể từ ngày 28/9, theo Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh, trong đó có một số tàu con thoi. Một thuyền phó trên một tàu con thoi kể với The Wall Street Journal rằng anh đã hai lần ra vào Hormuz trong tháng qua, đều vào ban đêm, đóng kín cửa sổ và tắt toàn bộ đèn.
Trong mỗi chuyến đi, tín hiệu GPS bị mất suốt nhiều giờ, và tàu phải định vị bằng phương pháp truyền thống, dùng radar đo góc và khoảng cách tới các đảo, mũi đất. Một nửa thủy thủ đoàn xin nghỉ sau chỉ một chuyến khứ hồi, nhưng công ty quản lý tàu dễ dàng tuyển người thay thế nhờ hứa trả thêm tiền. Một thủy thủ khác thừa nhận anh biết Iran có thể tấn công bằng drone, nhưng không lường trước nguy cơ trúng tên lửa.

















