Liên minh cam kết hỗ trợ toàn diện
Phát ngôn viên liên minh Turki al-Maliki tuyên bố sẽ tiếp tục “hỗ trợ tác chiến toàn diện” cho các lực lượng chính phủ Yemen trong nỗ lực khôi phục các thể chế nhà nước và chấm dứt điều ông gọi là “cuộc đảo chính của Houthi”. Ông cáo buộc Houthi liên tục tấn công Saudi Arabia cũng như tàu thuyền quốc tế trên Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab.
“Những mối đe dọa như vậy làm suy yếu an ninh khu vực và quốc tế, gây nguy hiểm cho tự do hàng hải và thương mại quốc tế, mạch máu của nền kinh tế toàn cầu.” – Turki al-Maliki
Cam kết của liên minh cho thấy Riyadh không chỉ đứng sau chiến dịch về mặt chính trị mà còn sẵn sàng tham gia trực tiếp về quân sự, chủ yếu qua không kích, trong khi lực lượng mặt đất do chính phủ Yemen đảm nhận.
Lý do của chính phủ Yemen
Trong bài phát biểu trên truyền hình, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Rashad al-Alimi cho biết chiến dịch nhằm giành lại phần lãnh thổ còn lại trong tay Houthi và khôi phục quyền lực nhà nước trên toàn quốc.
“Quyết định này xuất phát từ việc lực lượng dân quân Houthi liên tục huy động, leo thang và tấn công, cũng như những mối đe dọa của họ đối với dân thường, các cơ sở, các nước láng giềng và các tuyến hàng hải quốc tế.” – Rashad al-Alimi
Người phát ngôn quân đội Majid al-Nuzaili gọi chiến dịch là “trận chiến giải phóng”, đồng thời kêu gọi các tay súng thân Houthi hạ vũ khí và trở về nhà, khẳng định chính phủ cam kết bảo vệ dân thường trong suốt chiến dịch.
Vòng xoáy không kích và trả đũa
Phía Houthi phản ứng bằng các cáo buộc và tuyên bố trả đũa, trong khi giao tranh trên bộ tiếp tục ác liệt ở nhiều mặt trận.
- Houthi cho biết Saudi Arabia đã thực hiện 106 cuộc không kích và tập kích tên lửa trong 24 giờ nhằm vào Sanaa và các khu vực khác, trong đó một xưởng sản xuất mút xốp ở Sanaa bị trúng đòn khiến ba người bị thương.
- Houthi tuyên bố đã tấn công hai cơ sở của Aramco ở Riyadh và Khurais, gây cháy lớn; phía Saudi Arabia chưa lên tiếng về thông tin này.
- Houthi khẳng định đã chiếm tuyến cao tốc then chốt nối Taiz với Aden, đồng thời tuyên bố gây thương vong nặng cho quân chính phủ đang tái triển khai ở tỉnh al-Jawf.
Taiz, thành phố có vài trăm nghìn dân và hàng nghìn binh sĩ chính phủ, đang trở thành tâm điểm của cuộc chiến.
Nếu thành phố bị bao vây, tình trạng nhân đạo vốn đã tồi tệ sẽ càng thêm nghiêm trọng.
Bàn cờ khu vực mở rộng
Ngày 5/10, các quan chức Saudi Arabia dự kiến họp với đại diện Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan tại Riyadh để thảo luận về tình hình khu vực. Cuộc họp nằm trong khuôn khổ Ủy ban Chính trị và Quốc phòng Chiến lược, một hiệp ước phòng thủ mang dáng dấp NATO được thành lập hồi tháng 8 nhằm tổ chức hợp tác an ninh và quân sự trong khu vực.
Bộ Ngoại giao Saudi Arabia khẳng định hiệp ước này “không phải là nỗ lực thành lập một trục quân sự hay một khối giáo phái”. Tuy nhiên, việc Riyadh tăng cường liên kết với các cường quốc quân sự khu vực cho thấy cuộc chiến ở Yemen đang được đặt trong một bàn cờ an ninh rộng lớn hơn, giữa lúc xung đột Mỹ – Israel với Iran chưa hạ nhiệt.
Cái giá nhân đạo
Theo Liên Hợp Quốc, cuộc chiến bắt đầu từ tháng 3/2015 đã khiến khoảng 377.000 người thiệt mạng tính đến cuối năm 2021, cả do nguyên nhân trực tiếp lẫn gián tiếp, trong đó hơn 150.000 người chết trực tiếp vì giao tranh, số còn lại vì đói và bệnh tật.
Giao tranh mới đã buộc hàng chục nghìn người rời bỏ nhà cửa, và theo Chương trình Lương thực Thế giới, ba trong bốn gia đình ở một số khu vực của Yemen đang chịu đói. Những gì diễn ra trong những tuần tới có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở Yemen, nhưng cái giá trước hết sẽ đổ lên vai những người dân thường vốn đã kiệt quệ.
















