Một cuộc bầu cử dưới bóng ông Trump
Quebec, tỉnh có khoảng 9 triệu dân, bị ảnh hưởng nặng nề một cách bất cân xứng bởi thuế quan của ông Trump nhắm vào các ngành xuất khẩu chủ lực như nhôm, thép và sản xuất. Ngay từ đầu chiến dịch, Thủ hiến Christine Fréchette đã xác định cuộc bầu cử là câu chuyện về ông Trump và những thiệt hại do thuế quan gây ra.
“Ông ta mới là đối thủ thực sự, là người thực sự đe dọa Quebec... chúng ta phải chiến đấu chống lại ông ta.” — Christine Fréchette
Bà Fréchette giới thiệu đảng CAQ là lực lượng có khả năng đối phó tốt nhất với sức ép từ Washington. Trong khi đó, lãnh đạo PQ Paul St-Pierre Plamondon đã loại trừ khả năng đàm phán song phương với Washington để xin giảm thuế cho doanh nghiệp Quebec.
Đảng ly khai dẫn đầu nhưng hoãn trưng cầu dân ý
PQ, đảng cho rằng Quebec có thể bảo vệ tốt hơn văn hóa và ngôn ngữ Pháp bằng cách tách khỏi Canada, đang dẫn đầu các cuộc thăm dò. Theo khảo sát của Léger cho TVA và Journal de Montréal công bố ngày 3/10:
- Đảng PQ đạt 29% ủng hộ, có thể đủ để giành đa số trong cơ quan lập pháp 127 ghế nhờ phiếu bầu bị chia nhỏ.
- Đảng Tự do đạt 25%.
- Đảng Bảo thủ đạt 20%.
- Đảng CAQ cầm quyền chỉ còn 14%.
Đáng chú ý, PQ tuyên bố sẽ không tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập chừng nào ông Trump còn tại vị, để người dân Quebec có thể suy nghĩ bình tĩnh hơn về tương lai.
Giới quan sát coi đây là sự thừa nhận ngầm rằng Quebec có thể đối phó với ông Trump tốt hơn khi vẫn ở trong Canada.
Một lá phiếu cho sự thay đổi
Theo hãng thăm dò Léger, 77% cử tri muốn thay đổi chính quyền. Chiến thắng của PQ, nếu có, phần lớn phản ánh sự mệt mỏi với CAQ, cùng nỗi bất bình về giá cả leo thang, hệ thống y tế quá tải và thiệt hại do thuế quan, hơn là sự ủng hộ cho độc lập. Hiện chỉ khoảng 30% người dân Quebec ủng hộ ly khai, so với gần 50% trong cuộc trưng cầu năm 1995.
“Cử tri muốn chính phủ này, nhưng không có trưng cầu dân ý.” — Jean-Marc Léger
Ông Jean-Marc Léger, chủ tịch hãng thăm dò Léger, cho rằng nếu PQ cam kết không hỏi ý kiến người dân về độc lập, sự ủng hộ dành cho đảng này còn tăng mạnh hơn. Dù vậy, trong cuộc tranh luận ngày 23/9, ông Plamondon khẳng định vẫn sẽ tổ chức trưng cầu dân ý, ngay cả khi các cuộc thăm dò cho thấy không có cơ hội thành công.
Thách thức đối với Ottawa
Chiến thắng của PQ có thể gây khó khăn cho Thủ tướng Canada Mark Carney, người luôn nhấn mạnh sự cần thiết phải đoàn kết dân tộc để đối phó với ông Trump. Cũng trong tháng 10, tỉnh Alberta giàu dầu mỏ sẽ tổ chức cuộc bỏ phiếu không ràng buộc về việc người dân có muốn độc lập hay không.
“Donald Trump cực kỳ không được lòng dân ở Quebec, ông ấy rất độc hại. Vì vậy, nói rằng sẽ tìm cách thỏa thuận với ông ấy sẽ khiến PQ trông rất tệ.” — Daniel Béland
Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 9 giờ 30 sáng đến 20 giờ theo giờ miền Đông, và kết quả sơ bộ dự kiến rõ ràng trước nửa đêm. Dù ai giành chiến thắng, câu hỏi về vị trí của Quebec trong Canada, trong bối cảnh sức ép từ nước láng giềng phía nam, sẽ còn tiếp tục định hình chính trường nước này.

















