Thách thức hiện tại của các thành phố Chile trước hiện tượng thời tiết khắc nghiệt
Trong những ngày vừa qua, một đợt mưa lớn đã gây ra tình trạng ngập úng đường phố và làm gián đoạn giao thông tại nhiều khu vực ở Chile, làm nổi bật sự dễ bị tổn thương của các đô thị trước các hiện tượng khí hậu cực đoan ngày càng gia tăng. Câu hỏi được đặt ra là liệu Chile có đủ khả năng ứng phó với khí hậu ngày càng không ổn định và dữ dội hay không.
Các chuyên gia cho rằng việc chuẩn bị cho tác động của mưa lớn không chỉ đơn thuần là phát triển hạ tầng cứng cáp hơn mà còn phải dựa trên việc hoạch định không gian hợp lý, xác định rõ nơi có thể và không thể xây dựng, cũng như thiết kế khu dân cư, không gian công cộng và công trình có thể chống chịu và phục hồi nhanh sau những sự kiện khắc nghiệt.
Vấn đề thiếu thông tin và sự dễ tổn thương của hạ tầng hiện nay
Jorge León, Phó giám đốc CIGIDEN và giảng viên tại Đại học Kỹ thuật Federico Santa María, chỉ ra rằng một trong những hạn chế lớn nhất là thiếu hiểu biết chi tiết về các nguy cơ mà từng khu vực có thể đối mặt. Theo ông, sự thiếu hụt thông tin đầy đủ về các thành tố của rủi ro như mối đe dọa, sự dễ tổn thương và mức độ tiếp xúc khiến việc dự đoán tác động của những hiện tượng tự nhiên như lũ lụt trở nên khó khăn.
Không chỉ vậy, mạng lưới hạ tầng xây dựng cũng đang thể hiện sự dễ bị tổn thương cao. Các công trình xây dựng, mạng lưới giao thông và không gian công cộng đều chưa đủ khả năng chống chịu trước các đợt mưa lớn hoặc thảm họa thiên nhiên khác. Điều này khiến cho chi phí và thiệt hại sau các sự cố ngày càng tăng.
Chuyển đổi từ phản ứng sang phòng ngừa và ứng phó với biến đổi khí hậu
Jorge León nhấn mạnh Chile cần thay đổi tư duy từ việc tập trung vào ứng phó, phục hồi sang một nền văn hóa phòng ngừa chủ động hơn. Việc này đòi hỏi phải tiến hành các đánh giá kỹ lưỡng để hiểu rõ về điều kiện tự nhiên và các mối nguy tiềm tàng trong từng địa phương, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu mang lại nhiều bất định mới.
Pablo Allard, trưởng khoa Kiến trúc tại Đại học Phát triển, nhận định các mẫu mưa ở Chile đang thay đổi theo chiều hướng làm giảm tần suất nhưng tăng cường độ và thời gian kéo dài của các đợt mưa lớn. Tình trạng này gây áp lực lớn lên khả năng trữ nước và hệ thống thoát nước đô thị, làm tăng nguy cơ ngập úng và thiệt hại cho các khu vực đô thị.
Mô hình thành phố bọt biển - Giải pháp thích ứng mới
Để ứng phó với những thay đổi này, mô hình “thành phố bọt biển” được giới chuyên gia kiến nghị áp dụng rộng rãi. Ý tưởng chính của mô hình này là tận dụng không gian đô thị để hấp thụ, lưu trữ, thấm lọc và tái sử dụng nước mưa một cách hiệu quả, giảm thiểu tình trạng nước chảy tràn gây ngập lụt.
Pablo Allard đề xuất tích hợp các hệ thống thoát nước đô thị bền vững kết hợp với quy hoạch đô thị, kiến trúc cảnh quan và thủy văn. Ví dụ cụ thể bao gồm sử dụng bề mặt thấm nước trên mái nhà, vật liệu lát có khả năng ngấm nước, tạo các bãi chứa nước, kênh rạch, và bảo tồn giá trị sinh thái của vùng đầm lầy, sông suối như những phần không thể thiếu của hệ thống hạ tầng thích ứng khí hậu.
Thí điểm tại Valparaíso và Viña del Mar trong quy hoạch phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu
Hai thành phố ven biển Valparaíso và Viña del Mar đang đối mặt với nhiều nguy cơ như ngập lụt, sạt lở, cháy rừng do kết hợp yếu tố địa hình phức tạp và tác động của biến đổi khí hậu. José Tomás Videla, Giám đốc Phòng Thích ứng thuộc Trung tâm Hành động Khí hậu tại Đại học Công giáo Giáo hoàng Valparaíso, cùng đồng sự Cristina Bonilla, nhận định sự dễ bị tổn thương của hai đô thị này không chỉ do biến đổi khí hậu mà còn liên quan đến quá trình đô thị hóa nhanh chóng, hình thành trên các vùng đồi núi và khu vực ranh giới đô thị - nông thôn - rừng.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc cần phải xây dựng nền tảng quy hoạch dựa trên bằng chứng về khí hậu, tính đến các kịch bản biến đổi trong tương lai. Tại Valparaíso, kế hoạch điều chỉnh quy hoạch đô thị hiện nay đã tồn tại từ năm 1984 đang được xem xét bổ sung các yếu tố liên quan đến thay đổi khí hậu và quản lý toàn diện vùng đất. Trong khi đó, Viña del Mar đang tiến hành điều chỉnh hoàn chỉnh kế hoạch quy hoạch, chú trọng vào đánh giá tác động rủi ro socionatural cùng biến đổi khí hậu trong giai đoạn lập kế hoạch.
Bên cạnh quy hoạch, việc đầu tư cơ sở hạ tầng và các biện pháp quản lý phòng ngừa như bảo dưỡng rãnh thoát nước, kiểm soát dòng chảy bề mặt, ổn định sườn dốc và xây dựng lối thoát hiểm, đường cứu hộ an toàn là điều cần thiết giúp gia tăng khả năng chống chọi và phục hồi khi thiên tai xảy ra.
Xây dựng sự bền bỉ cho đô thị cần sự kết hợp giữa quy hoạch pháp lý, kiến nghị chính sách dựa trên dữ liệu khí hậu, cùng với đầu tư phòng ngừa và năng lực ứng phó kịp thời trước các tình huống khẩn cấp.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Chile đang đối mặt với mưa lớn ngày càng ít nhưng cường độ cao hơn, khiến đô thị phải thích ứng nhanh chóng.
- Thiếu thông tin chi tiết về mức độ rủi ro ở nhiều khu vực khiến việc phòng ngừa thảm họa gặp khó khăn.
- Mô hình thành phố bọt biển giúp hấp thu, lưu trữ và tái sử dụng nước mưa được xem là giải pháp đầu tư hạ tầng thích ứng hiệu quả.
- Quy hoạch đô thị cập nhật thông tin khí hậu và quản lý rủi ro nhằm tăng cường khả năng chống chịu được triển khai tại Valparaíso và Viña del Mar.
- Sự kết hợp giữa quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng và quản lý phòng ngừa là yếu tố then chốt xây dựng sự bền bỉ của thành phố trước biến đổi khí hậu.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







