Đồng minh ruột thoái lui và bước ngoặt lịch sử từ khối cử tri Ả Rập
Diễn biến trên chính trường Jerusalem trở nên kịch tính khi Tổng thống Isaac Herzog bắt đầu tiến hành các vòng tham vấn trực tiếp với ông Benjamin Netanyahu và đối thủ chính trị hàng đầu Gadi Eisenkot. Đòn giáng nặng nề nhất đối với ông Netanyahu xuất hiện khi đảng United Torah Judaism, đại diện cho cử tri Do Thái Chính thống giáo cực đoan, kiên quyết không đề cử bất kỳ cá nhân nào đứng ra thành lập chính phủ liên hiệp. Quyết định quay lưng mang tính tính toán này phản ánh những rạn nứt nội bộ âm ỉ bấy lâu xung quanh các chính sách quân dịch và phân bổ ngân sách xã hội thời chiến.
Trái ngược với sự rút lui của các đồng minh tôn giáo, khối chính đảng đại diện cho thiểu số người Ả Rập tại Israel đã tạo nên một bước ngoặt chưa từng có khi giành tới 19 ghế tại Knesset và công khai tuyên bố ủng hộ cựu chỉ huy quân đội Gadi Eisenkot.
Sự dịch chuyển mang tính địa chấn này đã đảo lộn cán cân đề cử gửi tới Tổng thống Herzog, đẩy phe bảo thủ vào thế phòng thủ bị động và làm dấy lên những tranh cãi pháp lý dữ dội liên quan đến tính minh bạch của kết quả kiểm phiếu bầu cử.
Bất kỳ ai có lý trí cũng chỉ cần nhìn vào các thách thức an ninh và ngoại giao trước mắt, nhìn vào khu vực đang biến đổi quanh ta, và nhớ lại những vấn đề đang chia rẽ nội bộ, để hiểu trách nhiệm to lớn đè nặng lên chúng ta.
Áp lực thể chế và nguy cơ khủng hoảng niềm tin dân chủ
Đối mặt với nguy cơ bị truất quyền lãnh đạo sau nhiều năm cầm quyền, Thủ tướng Netanyahu đã tận dụng các cuộc điều tra về nghi vấn gian lận phiếu bầu để công kích các đảng Ả Rập, cáo buộc phe đối lập đánh cắp chiến thắng. Tuy nhiên, Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel dưới sự chỉ đạo của Thẩm phán Tòa án Tối cao Noam Sohlberg đã nhanh chóng bác bỏ các luận điểm này, khẳng định quy trình bầu cử diễn ra trung thực và kêu gọi các chính trị gia không làm tổn hại đến niềm tin của công chúng vào nền dân chủ.
Đảng Likud của ông Netanyahu dẫn đầu với 27 ghế nhưng toàn khối tôn giáo cánh hữu chỉ gom được 53 ghế, mất thế đa số tối thiểu 61 ghế.
Khối đối lập chống Netanyahu do Gadi Eisenkot dẫn dắt giành 48 ghế, phụ thuộc vào thế lực cân bằng của các đảng Ả Rập.
Khối đảng Ả Rập đạt kỷ lục lịch sử với 19 ghế, tạo bước ngoặt đảo chiều đề cử lập chính phủ.
Tổng thống Isaac Herzog tiến hành các cuộc họp khẩn cấp nhằm ngăn chặn kịch bản bầu cử lại lần thứ sáu.
Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir kêu gọi bắt giữ lãnh đạo các đảng Ả Rập làm gia tăng căng thẳng sắc tộc.
Thời hạn chót để Tổng thống chỉ định nhân vật đứng ra thành lập chính phủ là ngày 11 tháng 11, trong khi ông Netanyahu vẫn tạm quyền điều hành nội các chuyển tiếp. Sự giằng co quyền lực gay gắt giữa hai khối không chỉ phơi bày sự phân cực sâu sắc trong lòng xã hội Israel mà còn đặt nền tảng pháp trị của nhà nước Do Thái trước bài kiểm tra khắt khe nhất trong lịch sử hiện đại.
Đây là một mối nguy hiểm thực sự. Một trong những nền tảng của nền dân chủ là việc chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.
