Một tình huống chưa từng có tiền lệ
Tháng 11/2023, Bộ Y tế Israel đề nghị Trung tâm Y tế Edith Wolfson tiếp nhận và điều trị 10 phụ nữ cao tuổi sắp được thả. Trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023, 251 người, phần lớn là dân thường từ 9 tháng tuổi tới 85 tuổi, đã bị bắt đưa vào Gaza. Không có bất kỳ quy trình y tế nào cho tình huống này.
*“Thông tin y tế về họ hoàn toàn không có. Chúng tôi bắt đầu suy nghĩ và bắt đầu lập kế hoạch.” — Bác sĩ Amir Nutman, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Wolfson*
Nghiên cứu do bác sĩ Nutman là tác giả chính mô tả cách bệnh viện xây dựng và triển khai khung lâm sàng đa ngành nhằm xử lý chấn thương cấp tính, tình trạng bị bỏ bê kéo dài, phục hồi dinh dưỡng và ổn định tâm thần.
Chuẩn bị đến từng chi tiết
Từ ngày 24/11 đến 1/12/2023, 105 con tin dân sự được thả trong đợt ngừng bắn kéo dài một tuần do Qatar, Ai Cập và Mỹ làm trung gian. Các bệnh viện chia sẻ quy trình với nhau. Wolfson tiếp nhận 10 phụ nữ từ 29 đến 85 tuổi, tuổi trung vị 67, bị giam giữ từ 48 đến 55 ngày. Các biện pháp chuẩn bị gồm:
- Diễn tập mô phỏng với diễn viên cho nhiều tình huống, từ tiếp nhận bệnh nhân không ổn định tới thông báo tin dữ về người thân.
- Bố trí đội hỗ trợ tâm lý cho nhân viên y tế để phòng ngừa sang chấn thứ cấp.
- Cho bệnh nhân vào bằng lối sau để tránh máy quay; hành lang hẹp, tối được sơn lại, lắp đèn sáng và trải thảm đỏ để không gợi nhớ đường hầm.
- Biến cả một khu của bệnh viện nhi thành khu tiếp nhận an toàn, với thiết bị hồi sức được che sau đồ nội thất và hoa.
Theo bác sĩ Nutman, bệnh viện thậm chí còn tặng gấu bông cho những người trở về.
Cảnh giác với hội chứng nuôi ăn lại
Ban đầu, nhân viên y tế từng nghĩ sẽ chào đón những người trở về bằng một bữa ăn thịnh soạn. Tuy nhiên, với cơ thể suy dinh dưỡng nghiêm trọng, việc đột ngột nạp nhiều tinh bột có thể khiến các chất điện giải trong máu giảm mạnh, gây ra hội chứng nuôi ăn lại với nguy cơ suy tim cấp, co giật và tử vong đột ngột.
Phối hợp với các chuyên gia dinh dưỡng, bệnh viện quy định đội vận chuyển chỉ được đưa nước, một chiếc bánh quy giòn hoặc một lát táo nhỏ. Tại bệnh viện, bệnh nhân được xét nghiệm điện giải khẩn trước khi cho ăn với lượng calo được kiểm soát chặt. Dữ liệu cho thấy một nửa số phụ nữ có nguy cơ cao mắc hội chứng này, với mức sụt cân tới 25%, trung vị 9,6%.
Trả lại quyền tự chủ cho người bệnh
Ngoài ổn định thể chất, mục tiêu hàng đầu là trả lại quyền tự chủ cho những người đã bị tước quyền lựa chọn suốt nhiều tuần. Mỗi người được tặng đồng hồ đeo tay để định hướng lại thời gian, được thay kính và máy trợ thính, được chăm sóc tóc và nhận bộ đồ dùng cá nhân. Với một phụ nữ sợ hãi vì ký ức bị xông vào phòng, bệnh viện treo biển “Không vào” và nhân viên luôn gõ cửa chờ cho phép; gia đình một người còn được mang chó cưng tới thăm.
*“Toàn bộ sự kiện vô cùng xúc động. Mọi người đều rơi nước mắt. Ban lãnh đạo bệnh viện đã làm rất tốt khi giữ mọi thứ hoàn toàn riêng tư. Không có báo chí, chỉ có các bác sĩ và y tá cấp cao.” — Bác sĩ Adam Lee Goldstein, Trưởng khoa Phẫu thuật chấn thương, Wolfson*
Dù trên truyền hình nhiều người tự đi lại được, hồ sơ lâm sàng cho thấy bảy trong số 10 người bị chấn thương trực tiếp, tám người mắc bệnh mạn tính không được dùng thuốc đầy đủ trong nhiều tuần, cùng các vấn đề như nhịp tim nhanh nguy hiểm, huyết khối, rối loạn nội tiết và nhiễm trùng da. Họ nằm viện từ 24 giờ đến năm ngày.
Kinh nghiệm cho thế giới
Giáo sư Noa Eliakim-Raz, người đứng đầu Đơn vị Con tin trở về tại Bệnh viện Clalit-Beilinson, đánh giá cao nghiên cứu và cho rằng các bệnh viện tiếp nhận con tin đã phát triển một lĩnh vực chuyên môn với hiểu biết sâu sắc về sang chấn phức tạp. Bệnh viện Wolfson vẫn duy trì liên lạc với những người được thả nhưng sẽ không đưa họ vào các nghiên cứu dài hạn vì “họ đã chịu đựng quá đủ”.
*“Chúng tôi thực sự hy vọng người khác sẽ không phải đối mặt với những tội ác như vậy. Nhưng đáng tiếc là vẫn có khủng hoảng nhân đạo và bắt cóc con tin ở những nơi khác trên thế giới. Vì vậy, công bố nghiên cứu là điều quan trọng để người khác có thể tham khảo và điều trị tốt hơn.” — Bác sĩ Amir Nutman*














