Một phản hồi chính thức trong vòng bí mật
Theo người phát ngôn chính phủ Fatemeh Mohajerani, phát biểu với hãng thông tấn nhà nước IRNA, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã trình bày phản hồi của Mỹ với Tổng thống Masoud Pezeshkian tại cuộc họp nội các hôm thứ Tư. Hãng Reuters cho biết các nhà trung gian Qatar đã thông báo nội dung phản hồi cho ông Araghchi trong chặng dừng tại Doha một ngày trước đó. Đến ngày 5/10, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi cho biết Tehran vẫn đang xem xét văn bản này.
“Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để hiện thực hóa thỏa thuận và kiên quyết bảo vệ quyền lợi của nhân dân Iran. Thỏa thuận giờ đây phải dựa trên chiến lược cùng thắng.” — Masoud Pezeshkian
Cuộc họp nội các diễn ra sau khi ông Araghchi trở về từ New York, nơi phái đoàn Iran tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, tiến hành đàm phán gián tiếp với quan chức Mỹ và gặp các nhà trung gian Qatar, Pakistan. Theo hai quan chức Mỹ giấu tên, Ngoại trưởng Marco Rubio đã yêu cầu phái đoàn Iran rời New York sớm hơn dự kiến, và họ đã lên đường từ rạng sáng thứ Ba.
Đề xuất bảy ngày và lời bác bỏ của ông Trump
Tuần trước, ông Araghchi cho biết Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz trong vòng một tuần nếu Mỹ đáp ứng một loạt điều kiện, gồm:
- Dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
- Giải phóng các tài sản của Iran đang bị đóng băng.
- Miễn trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của Iran.
- Chấm dứt các cuộc không kích nhằm vào lãnh thổ Iran.
Ông Trump nhanh chóng bác bỏ, nói rằng Iran muốn thỏa thuận vì đang “thua rất nặng” nhưng đề xuất của họ “không thể chấp nhận”. Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho rằng Tehran không đàm phán thiện chí khi “đòi mọi thứ ngay từ đầu”.
Dù vậy, các nhà trung gian vẫn tiếp tục làm việc với cả hai phía, và tại Phòng Bầu dục, ông Trump đe dọa sẽ “cho nổ tung” nếu không sớm đạt được thỏa thuận.
“Chuyện này sẽ sớm kết thúc thôi, theo cách này hay cách khác.” — Donald Trump
Đồng rial lao dốc, thuốc men đắt đỏ
Nền kinh tế Iran, vốn đã chịu sức ép nặng nề trước chiến tranh, đang rơi tự do kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng Hai. Hôm thứ Ba, giới giao dịch ở Tehran đổi hơn 2,5 triệu rial lấy một USD, mức thấp kỷ lục mới, chỉ 27 ngày sau khi đồng tiền này chạm đáy 2,2 triệu rial vào ngày 2/9. Đồng rial đã mất một nửa giá trị, trong khi giá lương thực và hàng hóa tăng vọt và thất nghiệp gia tăng.
Gánh nặng đè lên vai người bệnh rõ rệt hơn cả. Một số loại thuốc đã tăng giá hơn gấp ba, nhiều phương pháp điều trị trở nên khan hiếm, khi lệnh phong tỏa các cảng của Mỹ từ tháng Sáu và các lệnh trừng phạt ngày càng gắt gao bóp nghẹt ngành dược phẩm. Cuộc chiến đã trở thành phép thử sức bền kinh tế: Iran tìm cách đẩy giá năng lượng thế giới lên bằng các cuộc tấn công vào tuyến vận tải dầu, còn Mỹ nhắm tới việc làm tê liệt nền kinh tế Iran.
Trừng phạt mới và những bản án tử hình
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba công bố lệnh trừng phạt mới đối với mười cá nhân và tổ chức có trụ sở tại Iran, Hồng Kông và Pakistan, bị cáo buộc mua sắm vũ khí và linh kiện cho Bộ Quốc phòng Iran. Đây là một phần của chiến dịch “Operation Economic Outcast” nhằm cắt đứt “huyết mạch tài chính” của chính phủ Tehran.
Cũng trong ngày thứ Tư, theo IRNA, Iran đã hành quyết hai người đàn ông bị cáo buộc tham gia bạo loạn ở thành phố Mashhad trong làn sóng biểu tình hồi tháng Một, khiến bốn thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng. Các tổ chức nhân quyền cho biết hàng nghìn người đã thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị bắt trong cuộc trấn áp, trong khi chính quyền Iran đưa ra con số thương vong thấp hơn nhiều.
















