Washington lên tiếng ủng hộ
Trả lời phỏng vấn tờ Kathimerini, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ “rất cam kết” với dự án vì nó thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Theo ông, điều này là cần thiết do cuộc chiến của Nga ở Ukraine và tình hình tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng đang bị gián đoạn bởi xung đột ở Trung Đông.
Ông Rubio thừa nhận dự án đang gặp một số trở ngại, và cho biết Mỹ sẽ dùng các nỗ lực ngoại giao để nhắc nhở các bên về tầm quan trọng của dự án đối với Washington, với hy vọng tìm được giải pháp.
“Chúng tôi hiểu rằng có một số trở ngại tiềm tàng, có những điều đang cản đường, và chúng tôi dự định dùng các nỗ lực ngoại giao để nhắc nhở tất cả các bên rằng điều này quan trọng với chúng tôi như thế nào và vì sao nó có ý nghĩa. Tôi hy vọng sẽ tìm được giải pháp.” — Marco Rubio
Dự án 1,9 tỷ euro và những trở ngại trên biển
Dự án do nhà vận hành hệ thống truyền tải điện Hy Lạp IPTO phát triển, nhằm nối lục địa châu Âu với Síp và về sau với Israel. Tuy nhiên, tiến độ chậm chạp do tranh chấp giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ về vùng biển được chỉ định để đặt cáp.
Hy Lạp muốn sớm nối lại hoạt động khảo sát đáy biển để xác định tuyến đi của cáp. Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng việc này cần có sự phối hợp trước giữa hai nước, vì tuyến cáp đi qua khu vực thuộc thỏa thuận hàng hải năm 2019 giữa Ankara và Libya, thỏa thuận mà Athens bác bỏ. Hồi tháng 8, tập đoàn đầu tư Meridiam của Pháp đã ký thỏa thuận để trở thành cổ đông lớn nhất của dự án.
Chấm dứt sự cô lập năng lượng của Síp
Síp hiện là quốc gia EU duy nhất chưa có kết nối với thị trường điện của các nước thành viên khác, khiến hòn đảo phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và có giá điện thuộc hàng cao trong khối. Tuyến cáp được kỳ vọng sẽ cải thiện an ninh năng lượng của Síp, cho phép đảo quốc này trao đổi điện với phần còn lại của châu Âu.
Về dài hạn, việc mở rộng kết nối tới Israel có thể biến Đông Địa Trung Hải thành một hành lang năng lượng mới, giúp tích hợp nguồn điện tái tạo và giảm sự phụ thuộc vào các tuyến cung ứng dễ bị tổn thương. Sự ủng hộ của Mỹ vì thế mang ý nghĩa cả về năng lượng lẫn địa chính trị.
