Di sản kiến trúc thời hoàng đế Wilhelmin
Staatstheater Wiesbaden chính thức đi vào hoạt động ngày 16/10/1894 dưới tên Königliches Theater, chỉ sau hai năm xây dựng theo thiết kế của Fellner & Helmer, một văn phòng kiến trúc nổi tiếng tại Vienna. Tinh thần của triều đại Wilhelmin hiện hữu rõ qua lối kiến trúc mang phong cách tân baroque cùng sảnh lớn tráng lệ, đặc biệt là sảnh đón khách được mở rộng thêm từ 1901-1902 bởi kiến trúc sư Felix Genzmer. Tuy nhiên, chiến tranh thế giới thứ hai đã để lại dấu tích rõ nét, như khu vực phòng vé với thiết kế cửa vòng cong thanh lịch bị phá hủy và được xây dựng lại theo phong cách tối giản hơn.
Phục hồi giá trị lịch sử qua các công trình bảo tồn
Năm 2025, một phần kiến trúc cổ giữa hành lang nối sảnh và khu cột, từng là không gian ngoài trời có mái che, được phát hiện và phục hồi đúng nguyên bản trong khuôn khổ dự án cải tạo an toàn phòng cháy chữa cháy. Biển chỉ dẫn “Ausgang nach der Colonnade” cổ kính là minh chứng sống động cho lịch sử lâu đời của nhà hát và khách tham quan khi đi qua khu vực này có thể hình dung lại khung cảnh xã hội thượng lưu với các quý ông mũ cao bồi và quý bà trong trang phục lễ hội diễu hành ngang qua.
Yvonne Baumstark, kiến trúc sư và phụ trách công tác xây dựng của nhà hát từ năm 2011, nhấn mạnh bên cạnh việc bảo tồn, nhà hát cũng sẽ tiến hành phục hồi phần mở rộng do Hardt-Waltherr Hämer thiết kế và hoàn thành từ 1976 đến 1978, hiện đã được công nhận là di tích kiến trúc quan trọng. Màu sắc ban đầu như sắc magenta trên kết cấu thép có thể được tái hiện trong tương lai nhằm tôn vinh giá trị kiến trúc đặc thù của thời kỳ Phương Tây muộn.
Hướng tới một kế hoạch cải tạo tổng thể bền vững
Phần mở rộng tuy có chiều cao hạ thấp để hài hòa với công trình gốc, nhưng gây ra khó khăn về điều kiện làm việc như thiếu ánh sáng tự nhiên tại tầng hầm, tạo áp lực lên việc cải tạo hệ thống thông gió và nâng cấp các khu vực làm việc. Mặc dù vậy, Bộ Văn hóa bang Hessen cho biết các kế hoạch cải tạo tổng thể dự kiến kéo dài đến những năm 2030.
Trong khi chờ đợi kế hoạch dài hạn, nhà hát ưu tiên các công việc bảo trì nhỏ theo lộ trình chủ động để duy trì hoạt động an toàn cho hơn 600 nhân viên và đảm bảo quyền lợi cho khán giả. Quỹ bảo trì được cấp hàng năm khoảng 1,6 triệu euro cộng thêm 1,5 triệu euro cho các hạng mục liên quan đến phòng cháy chữa cháy, đang được sử dụng để duy tu các hạng mục thiết yếu như cửa ra vào sân khấu để đáp ứng tiêu chuẩn an toàn mới.
Bảo tồn màu sắc và không gian nội thất đặc trưng
Trong quá trình phối hợp với cơ quan bảo tồn di tích, các màu sắc nguyên bản và họa tiết trang trí được tái hiện thông qua các lớp sơn được phân tích trên các mảng tường, như tông vàng ấm và ocre từng xuất hiện trong các phòng dành cho nhân viên. Trên các bậc cầu thang, dấu vết lịch sử một thế kỷ vẫn còn hiện hữu rõ ràng. Đặc biệt, cầu thang hoàng đế với các chi tiết trang trí chữ "W" tượng trưng cho Wilhelm II vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử, dù hiện nay bị che phủ bởi hệ thống dây và thiết bị kỹ thuật được bày trí sau các đợt cải tạo hạ tầng trước.
Cân nhắc về tính bền vững và tiếp cận cho tất cả
Công tác phục hồi cũng được xem xét dưới góc độ công bằng tiếp cận với người khuyết tật. Mặc dù giải pháp lắp thang máy lớn chỉ khả thi sau cải tạo tổng thể, các kế hoạch đang được nghiên cứu để tạo lối vào trực tiếp qua cổng chính tại khu colonnaden, phục hồi thiết kế lịch sử với ram dốc, giảm bớt sự phụ thuộc vào lối đi vòng qua đường Paulinenstraße.
Hành lang lịch sử và câu chuyện đời sống nghệ thuật
Một hành lang từng bị che khuất hơn 20 năm do được dùng làm kho hàng của một nhân viên bán kẹo nay đã được mở ra, bên trong lưu giữ các lớp sàn terrazzo nguyên bản, vừa phục hồi mặt thẩm mỹ vừa đảm bảo an toàn thoát trượt cho người tham gia hoạt động nghệ thuật. Một chiếc xe bán hàng cổ bằng đồng nguyên bản cũng được phục hồi, ghi dấu hình ảnh nhân vật được yêu mến trên sân khấu.
Không gian huyền thoại còn có "Kaiserfahrt", một đường hầm đặc biệt dưới sân khấu dành riêng cho Wilhelm II, vẫn được giữ lại như lối thoát hiểm trong tình huống khẩn cấp dù gặp nhiều bất tiện trong sử dụng thường ngày.
Staatstheater Wiesbaden hiện vẫn đang tích cực duy trì song song việc bảo trì ngắn hạn và lên kế hoạch cải tạo tổng thể trong tương lai xa, nhằm bảo tồn giá trị lịch sử và nâng cao trải nghiệm không gian nghệ thuật cho khán giả và nhân viên.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Staatstheater Wiesbaden là một biểu tượng kiến trúc thời Wilhelmin với nhiều công trình di tích được bảo tồn nghiêm ngặt.
- Bảo tồn phần mở rộng của Hardt-Waltherr Hämer được xem là một ví dụ điển hình cho kiến trúc Spätmoderne ở Đức.
- Việc cải tạo tổng thể dự kiến sẽ kéo dài đến những năm 2030, trong khi các công việc bảo trì nhỏ đang được thực hiện để duy trì hoạt động an toàn.
- Việc phục hồi màu sắc và họa tiết trang trí nguyên bản góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ và lịch sử của nhà hát.
- Các kế hoạch cải tạo hướng tới tăng tính tiếp cận cho người khuyết tật bằng cách phục hồi lối vào lịch sử có nâng cấp phù hợp.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.


