Cuộc đối đầu thương mại đang đến gần
Theo The New York Times, sau cuộc gặp tại Bắc Kinh, các tổng thống và thủ tướng châu Âu sẽ họp tại Brussels để thảo luận về năng lực cạnh tranh công nghiệp trước Trung Quốc. Thâm hụt thương mại với Trung Quốc ở mức 1 tỷ euro, tương đương 1,1 tỷ USD, mỗi ngày đã trở thành nỗi lo lớn của khối.
Các quan chức châu Âu quy trách nhiệm cho đồng nhân dân tệ bị định giá thấp và hệ thống ngân hàng do nhà nước kiểm soát của Trung Quốc, vốn cung cấp lượng tín dụng giá rẻ khổng lồ để xây dựng các nhà máy hướng tới xuất khẩu. Phía Trung Quốc thì đưa ra cách lý giải khác: phần lớn mức chênh lệch phản ánh nhu cầu tăng vọt của châu Âu đối với xe điện, tấm pin mặt trời, pin và hóa chất làm pin, khi châu lục này chống biến đổi khí hậu, mất nguồn dầu khí giá rẻ từ Nga và đối phó với chiến tranh ở Trung Đông.
“Công tắc khẩn cấp” và lằn ranh đỏ của Bắc Kinh
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gửi thư cho bà von der Leyen, kêu gọi Brussels mở rộng các công cụ đối phó với mất cân bằng kinh tế, bao gồm một cơ chế cho phép nhanh chóng hạn chế tiếp cận thị trường châu Âu. Hiện nay, theo quy định tự vệ của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), châu Âu có quyền áp thuế cao lên nhiều nhóm hàng nhập khẩu từ mọi quốc gia, nhưng không thể nhắm riêng vào một nước.
Trung Quốc sẽ không chấp nhận bất kỳ biện pháp phân biệt đối xử nào.
Ông Tu Xinquan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu WTO Trung Quốc thuộc Đại học Kinh tế và Thương mại Quốc tế Bắc Kinh, phản ánh lập trường cứng rắn của Bắc Kinh.
Trung Quốc phản đối các mức thuế tự vệ được thiết kế để trên thực tế nhắm vào hàng xuất khẩu của mình và đã ngầm cảnh báo sẽ trả đũa nếu chúng được áp dụng.
Thời gian đang đứng về phía Bắc Kinh
Mỗi tháng trôi qua, thặng dư thương mại của Trung Quốc với châu Âu tăng thêm hơn 30 tỷ USD, nuôi sống hàng trăm nghìn việc làm công nghiệp tại Trung Quốc. Trong khi đó, các nhà sản xuất châu Âu tiếp tục suy yếu: theo giới phân tích, riêng nước Đức đang mất ít nhất 10.000 việc làm công nghiệp mỗi tháng. Tuy vậy, bất chấp ngôn từ cứng rắn của châu Âu, Trung Quốc vẫn tìm kiếm thỏa hiệp.
Cuối cùng, cả hai bên sẽ tìm cách giải quyết những vấn đề đó trên cơ sở cùng có lợi và duy trì quan hệ thương mại tổng thể.
Nhận định của ông He Weiwen, một nhà phân tích thương mại nổi tiếng của Trung Quốc, cho thấy Bắc Kinh hiểu rằng một cuộc chiến thương mại toàn diện với thị trường lớn như châu Âu sẽ không có lợi cho bên nào, đặc biệt khi kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với nhu cầu nội địa yếu.
Những điểm nóng trong quan hệ thương mại
Cuộc đàm phán tại Bắc Kinh xoay quanh nhiều lĩnh vực nhạy cảm:
- Ô tô: EU từng áp thuế từ 7,8% đến 35,3% lên xe điện chạy pin của Trung Quốc, nhưng xe hybrid sạc ngoài không bị áp thuế bổ sung; xuất khẩu loại xe này của Trung Quốc đã tăng từ dưới 10.000 lên gần 200.000 chiếc mỗi tháng chỉ trong ba năm, trong khi Volkswagen công bố cắt thêm 50.000 việc làm.
- Năng lượng tái tạo: EU đang điều tra Goldwind, nhà sản xuất tua-bin gió lớn nhất thế giới, và đề xuất Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp yêu cầu nhiều linh kiện then chốt phải được sản xuất tại châu Âu.
- Đất hiếm: châu Âu phụ thuộc lớn vào nguồn cung của Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh đã siết xuất khẩu thiết bị chế biến và hạn chế xuất khẩu đất hiếm với 14 công ty châu Âu hồi tháng 7.
Ngoài ra, các doanh nghiệp châu Âu phàn nàn về khó khăn khi tiếp cận thị trường Trung Quốc. Trong lĩnh vực viễn thông, Trung Quốc ngày càng thay thế thiết bị nhập khẩu bằng sản phẩm nội địa, và tập đoàn Nokia của Phần Lan sẽ đóng cửa phần lớn hoạt động tại Trung Quốc đại lục trong mùa thu này. Thị trường bất động sản suy thoái kéo dài và tình trạng dư thừa công suất cũng khiến sức hấp dẫn của thị trường Trung Quốc phai nhạt.














