Cuộc hẹn chưa thành ở Shenzhen
Hội nghị tại Shenzhen quy tụ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping và Tổng thống Nga Vladimir Putin, song không có cuộc gặp với Kim Jong-un. Theo Yonhap và The Korea Herald, ông Trump rời Trung Quốc ngày 19/11 mà không tiến hành cuộc tiếp xúc từng được bàn luận rộng rãi. Sau đó, ông nói với NBC News rằng quan hệ vẫn tồn tại và hai nhà lãnh đạo có thể gặp nhau vào lúc khác. Đây là lời bày tỏ thiện chí, không phải lịch hẹn ngoại giao đã được xác nhận.
Trước hội nghị, giới quan sát đưa ra những cách đọc khác nhau. Một số người xem sự hiện diện của các cường quốc là cơ hội hiếm có để nối lại tiếp xúc; những người khác nhấn mạnh Bình Nhưỡng không phát tín hiệu rõ ràng về chuyến đi của ông Kim. Giới chức Hàn Quốc cũng từng cảnh báo không nên kỳ vọng quá cao. Tin đồn về một cuộc gặp và việc hai bên thống nhất điều kiện thương lượng là hai chuyện khác nhau.
Bất đồng hạt nhân chưa có lời giải
Bất đồng cốt lõi vẫn tồn tại qua nhiều vòng ngoại giao cấp cao. Tài liệu ngày 18/11 của Bộ Ngoại giao Mỹ tái khẳng định cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và thực thi các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Ở chiều ngược lại, Bình Nhưỡng cho rằng vị thế hạt nhân của mình không thể được đặt lên bàn như điều kiện phải từ bỏ để bắt đầu đối thoại.
Giáo sư Kim Jae-chun thuộc Sogang University nhận định trên The Korea Herald rằng lời mời gặp mặt của Mỹ và yêu cầu được công nhận của Triều Tiên xuất phát từ hai tiền đề khác nhau. Những bước như đóng băng chương trình, cơ chế kiểm chứng, nới lỏng trừng phạt và giảm vũ khí có thể là nội dung thương lượng, nhưng chưa có lộ trình chung được công bố. Nếu thiếu chuẩn bị, hội nghị thượng đỉnh có nguy cơ lặp lại bế tắc cũ.
Trung Quốc và Nga làm thay đổi thế cân bằng
Quan hệ gần gũi hơn giữa Bình Nhưỡng với Moscow và Beijing khiến động lực đàm phán trực tiếp với Washington trở nên phức tạp. The Korea Herald ghi nhận hợp tác quân sự với Nga và giao lưu kinh tế với Trung Quốc tăng lên. Những liên hệ này không xóa bỏ sức ép trừng phạt, nhưng có thể làm giảm nhu cầu phải tìm kiếm nhượng bộ ngay lập tức từ Mỹ.
Tuyên bố chung của Donald Trump, Xi Jinping và Vladimir Putin tại Shenzhen đề cập đối thoại để giảm rủi ro hạt nhân và ngăn phổ biến vũ khí. Tuy nhiên, Yonhap cho biết văn kiện không nhắc cụ thể đến chương trình hạt nhân Triều Tiên. Vì vậy, xem tuyên bố ấy là đột phá đã đạt được sẽ là kết luận vượt quá bằng chứng; coi đó là một cơ hội cho ngoại giao tương lai mới chỉ là cách diễn giải.
Cánh cửa đối thoại và những giới hạn
Theo The Korea Herald, giáo sư Yang Moo-jin thuộc University of North Korean Studies cho rằng việc Bình Nhưỡng chưa bác bỏ hoàn toàn đối thoại vẫn tạo khoảng trống cho các cuộc tiếp xúc. Những chuyên gia khác chỉ ra khó khăn nếu Washington phải nhượng bộ trừng phạt trước khi có cam kết hạt nhân cụ thể. Chưa bên nào đưa ra mốc thời gian chính thức hoặc chứng minh khoảng cách lập trường đã thu hẹp.
Với Hàn Quốc, một kênh trao đổi mới vừa mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng, vừa đặt ra vấn đề tham vấn đồng minh. Thỏa thuận được xây dựng mà thiếu cơ chế kiểm chứng và nghĩa vụ tương hỗ khó có thể tạo lòng tin bền vững. Giá trị của một cuộc gặp không chỉ được đo bằng sự xuất hiện của hai nhà lãnh đạo trước ống kính, mà còn bằng những bước đi có thể kiểm chứng sau đó.















