Phán quyết về Han Duck-soo châm ngòi tranh cãi
Ngày 20/11, Democratic Party of Korea chính thức lựa chọn theo đuổi việc luận tội Jo Hee-de, ngay sau khi Tòa án Tối cao đảo ngược một phần bản án 15 năm tù đối với cựu Thủ tướng Han Duck-soo. Vụ án liên quan đến vai trò của ông trong cuộc khủng hoảng thiết quân luật tháng 12/2024. Tòa không chấp nhận một nhận định về việc tổ chức cuộc họp nội các trước tuyên bố thiết quân luật, đồng thời giữ nguyên các kết luận khác và chuyển hồ sơ xuống tòa cấp dưới xem xét lại.
Tại cuộc họp báo ở Seoul ngày 22/11, nghị sĩ Yang Bu-nam, người đứng đầu nhóm công tác, cho biết đảng muốn hoàn thiện hồ sơ và đưa ra biểu quyết trong tháng 12. Ông nhấn mạnh những thiếu sót thủ tục và hành vi bị cho là vi phạm nghĩa vụ pháp lý mới là căn cứ được xem xét, chứ không phải đơn thuần nội dung phán quyết. Đây vẫn là cáo buộc của một bên trong tranh chấp, chưa phải kết luận tư pháp độc lập.
Ngưỡng biểu quyết và quyền quyết định của Tòa án Hiến pháp
Hiến pháp Hàn Quốc cho phép luận tội các chức danh tư pháp cấp cao nếu họ vi phạm Hiến pháp hoặc pháp luật trong khi thi hành nhiệm vụ. Kiến nghị cần chữ ký của ít nhất một phần ba nghị sĩ, sau đó phải được đa số Quốc hội thông qua.
Với 161 trong tổng số 299 ghế theo thông tin hiện được công bố, Democratic Party of Korea có thể vượt qua giai đoạn nghị viện nếu nội bộ bỏ phiếu thống nhất.
Một kiến nghị được thông qua sẽ khiến Jo tạm đình chỉ thực hiện nhiệm vụ trong khi Tòa án Hiến pháp xét xử. Tuy nhiên, việc bãi nhiệm đòi hỏi ít nhất sáu thẩm phán hiến pháp đồng ý. Khung thời gian giải quyết 180 ngày không bảo đảm chắc chắn có phán quyết trước khi nhiệm kỳ của Jo kết thúc vào tháng 6/2027. Vì thế, khởi động thủ tục luận tội không đồng nghĩa chứng minh được sai phạm, càng không đồng nghĩa đã cách chức.
Phe đối lập phản đối, nội bộ đảng cầm quyền cũng dè dặt
People Power Party cho rằng kế hoạch luận tội có thể biến sự bất đồng với phán quyết thành sức ép lên tòa án. Người phát ngôn Choi Bo-yoon cảnh báo việc đình chỉ chánh án trong bối cảnh thiếu nhân sự ở Tòa án Tối cao có thể khiến những người đang chờ xét xử chịu thiệt thòi. Thị trưởng Seoul Oh Se-hoon cũng phản đối kế hoạch. Tranh luận cốt lõi không chỉ xoay quanh một vụ án, mà còn là ranh giới giữa giám sát quyền lực với can thiệp xét xử.
Ngay trong Democratic Party of Korea, nghị sĩ Kwak Sang-eon đã khuyến cáo không nên loại bỏ người đứng đầu cơ quan tư pháp chỉ vì bất đồng với một bản án. Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ điều tra cho rằng độc lập xét xử không thể trở thành lá chắn cho sai phạm thủ tục nếu có chứng cứ rõ ràng. Chất lượng và tính minh bạch của chứng cứ sẽ quyết định sức thuyết phục của kiến nghị.
Luật công tố viên đặc biệt làm căng thẳng thêm cuộc đối đầu
Song song với tranh luận luận tội là đạo luật mới cho phép công tố viên đặc biệt điều tra những cáo buộc thao túng điều tra và truy tố dưới thời cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol. Phạm vi luật bao gồm một số vụ án liên quan Lee Jae Myung trước khi ông trở thành tổng thống. Phe chỉ trích đặt câu hỏi về nguy cơ xung đột lợi ích trong cách bổ nhiệm công tố viên, trong khi phe ủng hộ nhấn mạnh cần làm rõ mọi hành vi lạm quyền nếu có.
Democratic Party of Korea và Rebuilding Korea Party đang tìm ứng viên, còn People Power Party từ chối đề cử. Khi hai cuộc tranh cãi diễn ra đồng thời, công chúng càng khó tách biệt yêu cầu làm sáng tỏ quy trình pháp lý khỏi những toan tính chính trị bị các bên cáo buộc. Đối với xã hội Hàn Quốc, điều quan trọng là cả tòa án và công tố phải được nhìn nhận là tuân thủ pháp luật, còn việc giám sát của cơ quan dân cử phải dựa trên chứng cứ chứ không phải mong muốn áp đặt kết quả.














