Một vùng đất được giành lại, nhiều câu hỏi còn để ngỏ
Theo thông báo ngày 28/9 của Tư lệnh Quân đoàn 3 Ukraine Andrii Biletskyi, giai đoạn ba của Vivaldi giúp giành lại 51 km², nâng tổng diện tích được lực lượng này tuyên bố tái kiểm soát lên 176 km². Các khu dân cư Nove, Ridkodub và Katerynivka được nêu là đã giải phóng; quyền kiểm soát Karpivka và Novomykhailivka cũng được khôi phục. Reuters ghi nhận thông tin này, còn Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá diễn biến có ý nghĩa tác chiến trong việc ngăn đà tiến của Nga.
Con số về diện tích và tổn thất, đặc biệt tuyên bố hơn 2.000 quân Nga thương vong trong giai đoạn ba và hơn 250 người bị bắt, chủ yếu dựa trên báo cáo của phía Ukraine, chưa thể xác minh hoàn toàn độc lập. Điểm cần phân biệt là thành công ở vài vị trí có thể cải thiện phòng tuyến nhưng không bảo đảm xu hướng trên toàn bộ mặt trận Donetsk sẽ đảo chiều.
Robot mở đường nhưng con người vẫn quyết định
Quân đoàn 3 mô tả một chuỗi hoạt động gồm nghi binh về hướng Shandryholove–Zelena Dolyna, trong lúc mũi tiến công chính nhắm vào Nove. Các phương tiện bọc thép cũ được chuyển thành phương tiện mặt đất không người lái để tấn công công sự.
Máy bay không người lái trinh sát và tấn công cùng các hoạt động chế áp điện tử góp phần hạn chế khả năng giám sát của đối phương.
Theo ISW, Ukraine đã tổ chức các đòn đánh chuẩn bị nhằm suy yếu mạng lưới drone và tác chiến điện tử Nga, giúp bộ binh cơ giới có cơ hội di chuyển. Robot cũng được sử dụng trong các nhiệm vụ nguy hiểm như tiếp cận trận địa, vận chuyển vật tư và xử lý bãi mìn. Ưu điểm lớn nhất không nằm ở hình ảnh chiến tranh tự động, mà ở khả năng thay thế con người trong một phần những công việc có rủi ro cao.
Donbas và trận chiến của năng lực thích ứng
Lyman nằm ở vị trí quan trọng đối với các tuyến tiếp cận Sloviansk và Kramatorsk, hai đô thị thuộc vành đai phòng thủ trọng yếu của Ukraine. Nếu Nga mở được đường từ hướng bắc, áp lực lên hệ thống phòng tuyến Donbas có thể gia tăng. Vì thế, việc Ukraine giữ chủ động tại đây mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi vài ngôi làng.
Tuy nhiên, công nghệ mới không miễn nhiễm với thời tiết, gây nhiễu tín hiệu, thiếu linh kiện hay khả năng đối phương nhanh chóng thích nghi. Cả hai bên đều triển khai drone với mật độ cao, đòi hỏi binh sĩ phải phối hợp trinh sát, phòng không tầm gần, công binh và hậu cần. Một phương tiện tự hành hữu ích chỉ khi có thông tin chính xác, tuyến tiếp tế và người vận hành được bảo vệ.
Thành tựu chiến thuật không phải hồi kết chiến tranh
Trong chuyến thăm sở chỉ huy Quân đoàn 3 ngày 30/9, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy ca ngợi kết quả chiến dịch và đề cập kế hoạch mở rộng vai trò của robot mặt đất. Theo ông, việc để thiết bị thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm nhất là hướng đi cần tiếp tục phát triển. Thông điệp cũng phản ánh áp lực bảo toàn lực lượng sau nhiều năm xung đột.
Bức tranh chiến tranh vẫn khắc nghiệt: Nga tiếp tục gây sức ép trên các khu vực khác của Donetsk, đồng thời tiến hành tập kích bằng tên lửa và drone vào hạ tầng Ukraine trước mùa đông. Do đó, thắng lợi được báo cáo tại Lyman cần được nhìn nhận như thành tựu cục bộ có giá trị, chưa phải bằng chứng rằng chiến tranh sẽ sớm kết thúc hoặc toàn bộ tham vọng lãnh thổ của Moscow đã thất bại.














