Thành phố chìm trong nước
Những cơn mưa không ngớt trong tháng 9 đã làm tê liệt Bangkok, trút xuống lượng nước của cả tháng chỉ trong ba ngày. Thành phố vốn đang lún dần không bị nhấn chìm toàn bộ, nhưng phần lớn khu đông và đông bắc ngập sâu, đủ để hé lộ một viễn cảnh đáng sợ khi hiện tượng El Nino mạnh tiếp tục kéo dài sang năm 2027. Đây là trận lụt tồi tệ nhất ở thủ đô trong 15 năm; cả nước ghi nhận ít nhất 40 người thiệt mạng.
Tại khu Khlong Chan, quận Bang Kapi, cô Fon, 24 tuổi, mất chiếc ô tô mua chưa đầy một tháng khi nước tràn lên từ cống. Cô thức dậy lúc 5 giờ sáng để dời xe nhưng đã quá muộn. Năm ngày sau trận lũ, cô vẫn mắc kẹt trong khu chung cư của mình.
Tôi chỉ có thể nói một điều: chính phủ hoàn toàn vô dụng.
Cơn giận dữ trút lên chính quyền
Thủ tướng Anutin Charnvirakul bị la ó khi tới phát đồ cứu trợ tại khu chung cư Khlong Chan. Đám đông hô mỉa mai “tôi thấy giàu quá”, nhại lại khẩu hiệu tranh cử của ông. Đảng Bhumjaithai của ông không giành được ghế nào ở Bangkok trong cuộc tổng tuyển cử tháng 2.
Ông Anutin, đồng thời là Bộ trưởng Nội vụ, đã phải cắt ngắn chuyến thăm London để trở về chỉ đạo, nhưng sự vắng mặt ban đầu khiến bộ máy vốn tập trung quyền lực trở nên lúng túng. Thống đốc Bangkok Chadchart Sittipunt cũng xin lỗi vì cảnh báo chậm và cứu trợ khởi động muộn.
Tôi biết chúng tôi đã làm chưa đủ tốt, hay chuẩn bị chưa đủ kỹ. Việc người dân trách mắng, chỉ trích tôi... xin hãy yên tâm rằng tôi đã nghe thấy và không phớt lờ.
Giới phê bình không bị thuyết phục. Nhà bình luận chính trị Voranai Vanijaka cho rằng việc lội nước, phát đồ ăn và tiền chỉ là “tiếp thị chính trị”, trong khi người lãnh đạo phải nắm quyền kiểm soát tình hình. Các nghị sĩ đối lập cũng chỉ trích chính phủ từ khâu cảnh báo đến cứu trợ. Tuy nhiên, nhiều người thừa nhận việc thiếu hệ thống phòng lũ toàn diện như ở Singapore, Thượng Hải hay Amsterdam là trách nhiệm của nhiều đời chính phủ.
Cùng một cơn mưa, những trận lụt không bình đẳng
Giữa lúc hàng chục nghìn hộ gia đình còn ngập nước, một thanh niên 27 tuổi, con trai một nữ diễn viên, lái mô tô nước xoay vòng trên đường phố ngập để quay video đăng mạng xã hội. Tòa án Bangkok tuyên án 15 ngày tù treo, phạt tiền và tịch thu chiếc mô tô nước vì gây rối trật tự công cộng. Vụ việc trở thành biểu tượng cho sự vô cảm của một bộ phận giới giàu có trước nỗi khổ của người nghèo.
Cùng một cơn mưa, nhưng lũ lụt không bình đẳng, quyền lực không bình đẳng, và người dân là những người phải trả giá.
Rapper và nhà hoạt động xã hội Thanayut, nghệ danh Elevenfinger, có cộng đồng ở khu ổ chuột Klong Toei bị ngập. Theo một nhà thầu xây dựng, các gia đình khá giả thường nâng nền nhà trước mỗi mùa mưa, khiến nước từ khu đất của họ đổ xuống những ngôi nhà thấp hơn của người nghèo – nơi nước đọng lâu nhất. Nhiều khu vực ở phía đông thủ đô ngập ngang cổ, người dân thiếu nước sạch và thực phẩm, còn tầng lớp lao động mất thu nhập khi cửa hàng đóng cửa.
Lời giải dài hạn và rủi ro đầu tư
Nội các của ông Anutin đã thông qua kế hoạch 160 tỷ baht (4,8 tỷ USD) nhằm chuyển dòng lũ khỏi thủ đô, trong đó có một kênh mới từ tỉnh Chai Nat để giảm áp lực cho sông Chao Phraya. Nhưng dự án cần tới tám năm, và giới phê bình cho rằng bộ máy hành chính cồng kềnh, chồng chéo khiến các cơ quan đùn đẩy nhau. Những rủi ro dài hạn ngày càng rõ:
- Phần lớn trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng bảng mạch in, chất bán dẫn đang được xây dựng ở Bangkok, tỉnh Ayutthaya và các tỉnh miền đông – đều là vùng trũng dễ ngập.
- Trận lụt năm 2011 từng giáng đòn nặng vào ngành điện tử và ô tô ở miền trung.
- Tỷ lệ nợ công trên GDP cao khiến việc tài trợ cho phòng lũ, bồi thường và khắc phục trở nên khó khăn.
- Các tỉnh miền nam đang chuẩn bị đối phó với mùa mưa cao điểm từ tháng 11 đến tháng 1.
Những thảm họa lũ lụt lặp đi lặp lại ở Bangkok và các tỉnh khác đặt ra thách thức đối với sức hấp dẫn của Thái Lan như một điểm đến đầu tư nước ngoài.

















