Hội nghị dầu khí ở Caracas
Hội nghị Dầu khí Quốc tế Venezuela tại Caracas tuần trước đã cháy vé. Đại diện các tập đoàn dầu mỏ lớn và nhiều công ty nhỏ hơn giao lưu với giới chức, đồng thời than phiền về lưới điện xuống cấp của đất nước. Truyền thông tài chính đưa tin rầm rộ về sự kiện, có nhà báo còn ghi nhận tình trạng thiếu dụng cụ golf cho các giám đốc muốn chơi tại câu lạc bộ địa phương.
Theo bà O'Grady, hội nghị là sáng kiến của chính quyền Trump. Washington đặt cược rằng bằng cách quảng bá ngành dầu mỏ Venezuela, ngay cả khi chế độ hiện tại vẫn là bên ký hợp đồng, họ có thể thu hút vốn, còn việc tái thiết thể chế dân chủ sẽ đến sau. Bà cho rằng với các công ty lớn, tham dự là cách ít tốn kém để lấy lòng Nhà Trắng, trong khi các công ty nhỏ hy vọng gặp gỡ quan chức Bộ Dầu mỏ, những người nắm quyền cấp phép thăm dò.
Chín tháng sau Maduro
Bài bình luận mô tả một tình hình khiến nhiều người Venezuela từng mong đợi thay đổi nhanh chóng thất vọng. Những diễn biến chính gồm:
- Chín tháng trước, Tổng thống Trump dùng quân đội Mỹ bắt ông Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela và đưa tới New York, sau đó ủng hộ cấp phó của ông là bà Delcy Rodríguez lãnh đạo đất nước.
- Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với việc bán dầu của Venezuela đã được dỡ bỏ, cho phép dòng USD lại chảy về chính quyền.
- Lãnh đạo đối lập được ưa chuộng María Corina Machado muốn trở về Venezuela nhưng Washington chưa cho phép.
Cuộc sống hằng ngày vẫn khó khăn. Lạm phát ba chữ số và tình trạng mất điện thường xuyên khiến đời sống phần lớn người dân khốn khổ, và chính quyền của bà Rodríguez vẫn giam giữ ước tính 324 tù nhân chính trị, cùng hơn hai chục người khác bị hạn chế tự do. Bà O'Grady viết rằng người Venezuela trong và ngoài nước đang dần thất vọng với chính quyền Trump khi hy vọng bầu cử sớm phai nhạt.
Dầu mỏ trước, dân chủ sau?
Những người chỉ trích cách tiếp cận của chính quyền cho rằng thứ tự đã sai: các nhà đầu tư nghiêm túc chỉ cam kết những khoản tiền lớn, dài hạn khi làm việc với một chính phủ được bầu hợp pháp, vận hành theo luật lệ rõ ràng. Bà O'Grady cho rằng lịch sử đứng về phía những người hoài nghi, lưu ý phong trào chavista suốt một phần tư thế kỷ qua nhiều lần “đối thoại” với phe dân chủ mà không chịu từ bỏ quyền lực.
Chính quyền Mỹ nói họ vẫn thúc đẩy cải cách chính trị. Ông Jorge Rodríguez, anh trai bà Delcy Rodríguez và là Chủ tịch Quốc hội, đã gặp phe đối lập nhiều lần trong hai tháng qua, và hai bên được cho là sắp đạt thỏa thuận về một tòa án tối cao độc lập. Tiếp theo sẽ là một hội đồng bầu cử độc lập, và một số người trong cuộc cho rằng bầu cử có thể diễn ra vào giữa năm 2027 nếu mọi việc suôn sẻ. Người ủng hộ chiến lược này lập luận phục hồi kinh tế có thể tạo điều kiện cho một cuộc chuyển giao ổn định.
Những dấu hỏi quanh các thỏa thuận dầu mỏ
Bà O'Grady nêu bật những phàn nàn về quyết định trao quyền khai thác 17 mỏ dầu cho công ty North American Blue Energy Partners, do ông Alejandro Betancourt, một nhân vật thân cận chính quyền, sở hữu đa số, thông qua hợp đồng không đấu thầu. Bà viết rằng thay vì phản đối, chính quyền Trump lại tự nắm cổ phần thiểu số trong công ty. Các nhà phân tích dầu mỏ M. Juan Szabo và Luis Pacheco đặt câu hỏi làm sao một công ty quy mô hạn chế có thể công bố mua 50 giàn khoan và máy tạo hơi nước trị giá hơn 1 tỷ USD mà chưa công khai hợp đồng hay kế hoạch kỹ thuật, tài chính.
Các nhà phân tích cũng cảnh báo “cơn bùng nổ dầu mỏ” được hứa hẹn hiện phần lớn chỉ là lời nói. Ngay cả các thỏa thuận với những công ty vững mạnh như TotalEnergies và Continental Resources cũng cần thời gian để thành kế hoạch đầu tư và còn lâu hơn nữa để tăng sản lượng. Trong phần còn lại của năm 2026 và phần lớn năm 2027, họ dự báo các công ty vẫn ở giai đoạn đánh giá mỏ, kiểm toán, nghiên cứu vỉa chứa và giải quyết điểm nghẽn hậu cần, nhân lực trước khi ra quyết định đầu tư cuối cùng.
Không dầu mỏ, cũng chẳng dân chủ?
Bà O'Grady lập luận rằng bằng việc ít coi trọng quản trị tốt và ưu tiên cơn bùng nổ dầu mỏ dựa trên các thỏa thuận bí mật, chính quyền có nguy cơ thất bại trên cả hai mặt trận. Bà viết rằng ở một đất nước bị tham nhũng làm rỗng ruột, những thỏa thuận thiếu minh bạch làm xói mòn niềm tin của cả nhà đầu tư lẫn người dân.
“Có thể đạt được những kết quả tốt hơn. Nhưng không thể nếu không quay lại với dân chủ.” — Mary Anastasia O'Grady, cây bút bình luận của The Wall Street Journal
Bài bình luận phản ánh cuộc tranh luận rộng hơn về cách các cường quốc bên ngoài nên ứng xử với những nước đang thoát khỏi chế độ độc đoán: ổn định kinh tế trước và cải cách chính trị sau, hay đòi hỏi thay đổi dân chủ làm nền tảng cho thịnh vượng lâu dài. Với người Venezuela đã chịu nhiều năm khó khăn và lưu vong, câu trả lời sẽ quyết định thời khắc này trở thành một khởi đầu mới thực sự hay lại là một cơ hội bị bỏ lỡ.














