Chiến dịch tin giả tấn công chính trị gia Đức
Eric Stehr, sinh viên đại học và ứng viên của Đảng Cánh tả trong cuộc bầu cử nghị viện bang Sachsen-Anhalt, trở thành mục tiêu của nhiều video giả mạo tung tin sai sự thật. Các video này cáo buộc ông Stehr phạm các tội nặng như sát hại bà ngoại để thừa kế nhà cửa, giết người mẫu webcam do ghen tuông, tổ chức các buổi tiệc tình dục ngầm dành cho cộng đồng LGBTQ+ ở trường đại học, và dính líu tới việc gian lận điểm số tại Bauhaus University Weimar. Tất cả các thông tin này đều bị cảnh sát Đức và đại diện trường đại học phủ nhận.
Chiến dịch được gọi là Matryoshka
Tổ chức điều tra độc lập Antibot4Navalny cho biết, chiến dịch tung tin giả này là một phần của chiến dịch ảnh hưởng có tên Matryoshka (hay còn gọi là Operation Overload), bắt đầu hoạt động từ tháng 9/2023. Hơn 180 bài đăng giả xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội như X, Bluesky và TikTok với mục tiêu gây nhiễu loạn dư luận trước các cuộc bầu cử ở bang Sachsen-Anhalt, Mecklenburg-Western Pomerania, Lower Saxony và Berlin.
Chiến dịch chủ yếu tập trung vào các ứng viên thuộc nhiều đảng phái khác nhau, ngoại trừ Đảng Alternative for Germany (AfD) cánh hữu và Liên minh Sahra Wagenknecht (BSW) cánh tả. Thông điệp của chiến dịch này nhằm hỗ trợ các đảng được cho là thân Nga, đồng thời làm suy giảm danh tiếng các ứng viên và đảng phái khác thông qua các cáo buộc sai lệch về tham nhũng, sử dụng ma túy, và bê bối tình dục.
Ngoài bôi nhọ cá nhân còn có mục tiêu chia rẽ xã hội
Bên cạnh việc bôi bác ứng viên, chiến dịch còn lan truyền các tin giả về sự chia rẽ sâu sắc giữa người dân vùng Đông và Tây Đức. Một video giả mạo báo cáo Eurostat cho rằng đa số người dân Tây Đức coi quá trình tái thống nhất là “một sai lầm lịch sử”.
Eurostat chính thức phủ nhận sự tồn tại của khảo sát này và khẳng định video đó là giả. Ngoài ra, các bài đăng còn thúc đẩy thông tin sai sự thật về phân biệt đối xử đối với người dân Đông Đức, đầu tư không công bằng về an ninh và cơ sở hạ tầng, thậm chí có thông tin sai lệch về kế hoạch xây dựng "bức tường Berlin mới".
Hậu thuẫn và nhận diện chiến dịch Nga
Nhiều nhà nghiên cứu chỉ ra các bằng chứng cho thấy chiến dịch Matryoshka có nguồn gốc từ Nga. Nhóm nghiên cứu Gnida Project cho rằng chiến dịch này có liên kết kỹ thuật và hoạt động với nhóm Storm-1516, đơn vị tình báo quân sự GRU của Nga, từng tham gia các hoạt động gây ảnh hưởng trước bầu cử liên bang Đức năm 2025. Một số bài đăng còn được viết bằng tiếng Nga hoặc chứa ký hiệu thể hiện nguồn gốc Nga như việc viết tắt tên đảng tự do Đức theo phiên âm tiếng Nga "SvDP".
Thách thức trong phát hiện và chống lại tin giả
Video giả được sản xuất bài bản, mô phỏng kỹ lưỡng các đặc trưng của hãng truyền thông lớn khiến người dùng khó phát hiện. Một số dấu hiệu nhận biết tin giả gồm: tài khoản xuất bản không thuộc hãng truyền thông chính thức; phong cách thiết kế, kiểu chữ không phù hợp; nội dung video không đi kèm bằng chứng xác thực; và sử dụng đoạn video, hình ảnh không liên quan hoặc đã qua chỉnh sửa.
Hiệu quả bị giới hạn của chiến dịch
Dù nhận được hàng chục đến hàng trăm nghìn lượt xem, sự tương tác thực tế với các bài đăng giả lại khá thấp, với rất ít bình luận hay chia sẻ. Nhiều nền tảng như Bluesky và TikTok đã nhanh chóng xóa các nội dung vi phạm, trong khi nỗ lực của Eric Stehr để gỡ bỏ video sai sự thật trên X chưa có kết quả do nền tảng này không cho rằng video vi phạm chính sách.
Julia Smirnova, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Giám sát, Phân tích và Chiến lược (CeMAS) tại Berlin, nhận định chiến dịch phản ánh “chiến lược dài hạn từ phía Nga nhằm gây ảnh hưởng và chia rẽ xã hội Đức thông qua các cuộc bầu cử địa phương”.
Theo Deutsche Welle







