Cuộc trở về và viên pin đầu tiên
Khi tốt nghiệp ngành địa chất 42 năm trước, Peter Morse mong được làm việc ở thị trấn nhỏ nơi ông lớn lên tại Cornwall. Thay vào đó, sự nghiệp đưa ông tới vùng Midlands rồi vượt Đại Tây Dương. Hai năm trước, Cornish Lithium gọi điện mời ông. Nay 64 tuổi, ông là tổng quản lý khu mỏ Trelavour của công ty, chỉ cách St Dennis, quê hương ông, một quãng ngắn.
Điều thu hút tôi trở về là cơ hội chứng kiến một doanh nghiệp mới đang lớn mạnh ở Cornwall và được là một phần trong đó.
Ba tuần trước, công ty đạt bước ngoặt khi lithium từ Trelavour, được khai thác và tinh chế ngay tại Anh, cấp điện cho một tế bào pin cỡ cúc áo trong thử nghiệm ban đầu.
Đó là viên pin đầu tiên như vậy làm từ lithium của Anh, sau một thập kỷ nỗ lực được tài trợ một phần bởi người nộp thuế và hàng nghìn nhà đầu tư nhỏ.
Hai cách mở khóa đá granit
Nhà sáng lập Jeremy Wrathall, cựu chuyên gia phân tích ngành khai mỏ ở trung tâm tài chính London và từng học tại Trường Mỏ Camborne, lập công ty năm 2016 sau khi nhớ lại những ghi chép về lithium sâu trong các mỏ ở Cornwall. Thí nghiệm đầu tiên năm 2018 xác nhận nồng độ lithium cao trong nước nóng dưới đáy mỏ, khớp với các ghi chép từ hai thế kỷ trước.
Granit là nguồn gốc của mọi khoáng sản được khai thác qua bao năm: thiếc và đồng hoàn toàn gắn với granit; cao lanh cũng gắn với granit, và nay lithium cũng vậy.
- Tại Trelavour, đá granit chứa mica mang lithium từ các mỏ cao lanh cũ được nghiền và xử lý hóa học, dự kiến đi vào sản xuất năm 2030.
- Tại United Downs, cách đó khoảng 23 dặm, hai giếng khoan sâu hơn một dặm khai thác nước muối nóng trong khe nứt granit; nước được bơm lên và xử lý, mục tiêu vận hành năm 2029.
- Nhiệt thừa từ nước địa nhiệt dự kiến được dùng để sưởi ấm khu dân cư lân cận hoặc phục vụ tưới tiêu địa phương.
Về hạ tầng, tất cả những gì bạn cần là hai giếng khoan và một nhà máy xử lý nước.
Chủ quyền và cuộc đua với Trung Quốc
Trung Quốc chi phối chuỗi cung ứng lithium, khai thác khoảng 18% sản lượng toàn cầu và tinh chế khoảng 65%. Anh công bố chiến lược khoáng sản thiết yếu vào tháng 11/2025, đặt mục tiêu sản xuất 50.000 tấn lithium mỗi năm vào năm 2035. Giám đốc điều hành Cornish Lithium Jamie Airnes cho biết công ty sẽ là nhà sản xuất quy mô thương mại đầu tiên của Anh vào năm 2029-2030. Để so sánh, Fastmarkets dự báo các công ty Trung Quốc sẽ khai thác 900.000 tấn và Australia 680.000 tấn vào năm 2035.
Nó liên quan đến quốc phòng và chủ quyền… nếu bạn kiểm soát nguyên liệu thô, bạn kiểm soát mọi thứ.
Tầm nhìn này thu hút nhiều nhà đầu tư. Gần 20 triệu bảng đến từ hơn 15.000 cá nhân trên nền tảng Crowdcube, Quỹ Tài sản Quốc gia do người nộp thuế hậu thuẫn đầu tư 55 triệu bảng, còn Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ đã rót hơn 100 triệu USD vào TechMet, một nhà đầu tư lớn của công ty. Lầu Năm Góc cũng vừa cấp hơn 9 triệu USD cho một công ty khai thác vonfram ở phía đông Cornwall.
Việc làm, hoài nghi và một di sản đáng tự hào
Dự án mang lại hy vọng cho kinh tế Cornwall, nơi hơn 34% người lao động làm bán thời gian, nhiều người trong ngành du lịch thời vụ. Công ty đặt mục tiêu tuyển khoảng 1.000 lao động địa phương, kể cả những người không có bằng đại học. Tuy nhiên, hiện công ty vẫn thua lỗ, và chỉ riêng việc khoan một giếng ở United Downs đã tốn khoảng 2 triệu bảng. Ông Wrathall gọi lithium là thị trường “mới chập chững” so với lịch sử 4.000 năm của đồng, nhưng tin rằng nhu cầu từ máy bay không người lái và xe điện sẽ tăng vọt.
Tôi nghĩ việc này có thể làm được, nhưng tôi không tin có ai sẽ kiếm được nhiều tiền từ nó.
Ông Meyer, chuyên gia phân tích khai khoáng của công ty môi giới SP Angel, cảnh báo giá năng lượng cao ở Anh là trở ngại lớn và chi phí phải giảm thì các dự án như vậy mới có hiệu quả kinh tế. Dù vậy, đội ngũ trẻ vẫn đầy cảm hứng. William Irani, 31 tuổi, trưởng nhóm kỹ thuật, cho biết anh gia nhập để góp phần hồi sinh tinh thần công nghiệp của Cornwall.
Cornwall có một di sản công nghiệp khổng lồ, với Richard Trevithick đưa động cơ hơi nước trở nên phổ biến… Tôi rất muốn là một phần của điều đó và thấy nó sống lại.















