Những gì kế hoạch hứa hẹn
Theo hãng tin Reuters, giai đoạn đầu của kế hoạch 20 điểm gồm ngừng mọi hoạt động quân sự, Israel rút quân khỏi một phần Gaza, trao đổi con tin và tù nhân, cùng tăng cường viện trợ. Các giai đoạn sau dự kiến Hamas giải giáp, một cơ quan Palestine điều hành Gaza dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình do ông Trump dẫn dắt, và Israel dần rút quân, bàn giao lãnh thổ cho Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF).
Gaza sẽ được tái phát triển vì lợi ích của chính người dân Gaza.
Giai đoạn đầu đã đạt được những kết quả quan trọng. Nhưng một năm sau, khoảng cách giữa lời hứa và thực tế ngày càng rõ rệt.
Lệnh ngừng bắn mong manh
Chiến dịch quân sự toàn diện chưa quay trở lại, nhưng các cuộc không kích của Israel vẫn diễn ra gần như hằng ngày. Thực trạng được thể hiện qua những con số:
- Theo Bộ Y tế Gaza, ít nhất 1.400 người Palestine thiệt mạng kể từ ngừng bắn, nhiều người là phụ nữ và trẻ em; con số không tách riêng các tay súng.
- Theo quân đội Israel, năm binh sĩ Israel đã thiệt mạng do các tay súng Palestine hoặc trong giao tranh kể từ ngừng bắn.
- “Đường Vàng” ban đầu để Israel kiểm soát 53% Gaza; nay vùng kiểm soát thực tế đã mở rộng lên khoảng hai phần ba.
Israel nói các cuộc tấn công nhắm vào Hamas, cáo buộc nhóm này tìm cách tấn công và tái vũ trang; Hamas bác bỏ. Các nhóm vũ trang Palestine chống Hamas được Israel hậu thuẫn cũng dùng vùng do Israel kiểm soát để tấn công khu vực của Hamas.
Viện trợ tăng nhưng chưa đủ
Theo cơ quan giám sát nạn đói toàn cầu IPC, hơn 1,2 triệu người ở Gaza vẫn đối mặt nạn đói cấp tính. Báo cáo tháng 8 của IPC cho biết trung bình mỗi ngày chỉ có 227 xe tải hàng viện trợ và thương mại vào Gaza, chưa bằng một nửa mức tối thiểu 600 xe mà kế hoạch đề ra.
Israel khẳng định khoảng 600 xe tải vào Gaza mỗi ngày và nước này đang thực hiện nghĩa vụ. Trong khi đó, các tổ chức cứu trợ cho biết Israel chặn nhiều mặt hàng thiết yếu như cột lều kim loại, dầu máy và phụ tùng, với lý do Hamas có thể dùng cho mục đích quân sự.
Giải giáp và lực lượng quốc tế dậm chân tại chỗ
Tháng 7, ông Trump tuyên bố Hamas và các nhóm vũ trang đã chấp nhận lộ trình 15 điểm của Hội đồng Hòa bình về việc từ bỏ vũ khí. Hamas đồng ý bàn giao vũ khí để cất giữ dưới sự kiểm soát của chính quyền kỹ trị Palestine, dù bác bỏ chữ “giải giáp”. Israel gọi kế hoạch là không thể chấp nhận và tuyên bố không rút quân cho tới khi Hamas giải giáp hoàn toàn.
ISF đã có chỉ huy là Thiếu tướng Mỹ Jasper Jeffers và cam kết nhân sự từ Indonesia, Morocco, Kazakhstan, Albania, Kosovo và Uganda, nhưng chưa được thành lập. Ủy ban Quốc gia điều hành Gaza do ông Ali Shaath đứng đầu, được bổ nhiệm từ tháng 1, vẫn chưa vào được Gaza.
Tái thiết và tương lai bất định
Một năm trôi qua, người dân Palestine vẫn bới đống đổ nát tìm vật liệu dựng lều. Kế hoạch tái thiết 2,45 tỷ USD của Hội đồng Hòa bình chỉ là một phần nhỏ so với nhu cầu 71,4 tỷ USD trong thập kỷ tới theo đánh giá của EU và Liên Hợp Quốc.
Một số chính trị gia cánh hữu Israel kêu gọi “di cư tự nguyện” quy mô lớn; Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tháng trước cho rằng sẽ không có giải pháp thực sự nào cho Gaza nếu thiếu cuộc di cư này. Ý tưởng bị các nước Ả Rập và cộng đồng quốc tế phản đối mạnh mẽ, còn giới chức Israel nói không có kế hoạch cưỡng ép di dời. Cuộc bầu cử Israel ngày 27/10 sẽ góp phần định hình tương lai ấy.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














