Một ngày 7/10 không còn cuộc tuần hành
Ở hai lần tưởng niệm trước, Tal Tsafrir, một kỹ sư làm việc trong ngành công nghệ tại New York, dành trọn ngày 7/10 để vận động đòi thả các con tin bị giữ ở Gaza. Năm nay, anh không còn cuộc tuần hành nào phải tổ chức. Hài cốt của con tin cuối cùng đã được tìm thấy hồi tháng 1, sau các đợt trao đổi giữa Israel và Hamas.
Sự trống vắng ấy không đồng nghĩa với bình yên. Như tờ Haaretz ghi nhận qua câu chuyện của chín người Israel và người Mỹ gốc Israel, ba năm qua đã làm xáo trộn sâu sắc cảm nhận của họ về quê hương, về bản sắc và về chỗ đứng của mình trong một xã hội đang thay đổi nhanh chóng.
Những con đường rẽ đôi
Thảm kịch ngày 7/10 và cuộc chiến kéo dài sau đó không đẩy mọi người về cùng một hướng. Ngược lại, nó tạo ra những dịch chuyển trái chiều:
- Có những người từng theo khuynh hướng tự do nay nghiêng sang cánh hữu, coi an ninh là ưu tiên trên hết.
- Có những người Do Thái sùng đạo lại tổ chức các hoạt động phản đối chiến tranh, viện dẫn chính các giá trị tôn giáo của mình.
- Có những người Israel sống ở nước ngoài, như Tal Tsafrir, vừa gắn bó với quê nhà, vừa trăn trở về tương lai của nó.
Những lựa chọn ấy cho thấy câu hỏi “là người Israel nghĩa là gì” đang được mỗi người trả lời theo cách riêng, đôi khi đầy mâu thuẫn và đau đớn.
Làn sóng ra đi kỷ lục
Theo nghiên cứu của Đại học Tel Aviv dựa trên dữ liệu của Cục Thống kê Trung ương Israel, 86.509 người rời đất nước ít nhất ba tháng liên tục vào năm 2023, 91.499 người vào năm 2024 và 90.922 người vào năm 2025, tổng cộng gần 270.000 người, so với mức trung bình khoảng 60.000 người mỗi năm trong giai đoạn 2010-2019. Số người sinh ra tại Israel rời đi trong năm 2025 cũng cao nhất từ trước tới nay.
Năm 2025, chúng tôi tiếp tục chứng kiến những con số rất đáng lo ngại về số người Israel rời đất nước trong một thời gian dài, nối tiếp làn sóng di cư năm 2023-2024.
Nghị sĩ Gilad Kariv, Chủ tịch Ủy ban Nhập cư, Hội nhập và Kiều dân của Quốc hội, thậm chí gọi đây là một “cơn sóng thần” di cư.
Một báo cáo khác cho thấy số bác sĩ, tiến sĩ, kỹ sư và người có thu nhập cao rời đi tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về tình trạng chảy máu chất xám.
Một xã hội chia rẽ ngay cả trong cách nhìn
Ngay cả cách nhìn nhận về làn sóng ra đi cũng phản ánh sự phân cực. Theo khảo sát của đài truyền hình công cộng KAN, 18% người Israel cho biết đã từng cân nhắc di cư trong hai năm qua, và một phần ba biết ai đó đã rời đi. Khoảng 70% cử tri của liên minh cầm quyền không lo ngại về con số này, trong khi gần 60% cử tri phe đối lập bày tỏ lo lắng.
Sự chia rẽ ấy cũng hiện diện trong chính trường. Theo Viện Dân chủ Israel, 68% người Israel gốc Do Thái coi sự kiện ngày 7/10 là yếu tố trọng tâm trong quyết định bỏ phiếu, nhưng họ rút ra những kết luận rất khác nhau từ cùng một thảm kịch.
Lá phiếu không hứa hẹn sự khép lại
Cuộc bầu cử ngày 27/10, lần đầu tiên kể từ sau cuộc tấn công, được xem là cơ hội để người dân lên tiếng về trách nhiệm của giới lãnh đạo. Các cuộc thăm dò cho thấy cả Thủ tướng Benjamin Netanyahu lẫn các đối thủ chính đều chưa chắc giành đủ ghế để lập chính phủ.
Với những người như Tal Tsafrir, hành động vẫn là cách để giữ kết nối với quê nhà. Nhưng như Haaretz nhận định, cuộc bầu cử mang lại cơ hội để hành động, chứ không hứa hẹn sự khép lại. Những vết thương của ba năm qua có lẽ sẽ cần nhiều hơn một lá phiếu để lành.















