Kế vị thiên hoàng và giới hạn trong luật pháp Nhật Bản
Vào ngày 1 tháng 5 năm 2019, Nhật Bản chứng kiến sự chuyển giao thiên hoàng đầu tiên sau 30 năm khi Naruhito lên ngôi, mở ra thời đại Reiwa, được kỳ vọng sẽ mang đến sự đổi mới cho đất nước. Tuy nhiên, trong lễ đăng quang lại phản ánh những giới hạn trong xã hội và luật tục Nhật Bản khi người kế vị chỉ là nam giới. Dù Naruhito có một cô con gái duy nhất là công chúa Aiko được đông đảo dân chúng yêu mến và các cuộc thăm dò ý kiến luôn ủng hộ quyền kế vị cho phụ nữ, Hiến pháp hoàng tộc Nhật vẫn chỉ cho phép quyền kế vị thuộc về nam giới. Vì thế, em trai ông, Thái tử Fumihito, và cháu trai ông được ưu tiên kế vị hơn cô công chúa.
Sự bảo thủ của chính phủ, đặc biệt là phe bảo thủ trong Đảng Dân chủ Tự do (LDP), khiến việc thay đổi luật kế vị cũng như tạo điều kiện cho nữ hoàng chưa thể xảy ra, dù có nhiều tranh luận và áp lực từ công luận. Gần đây, Quốc hội Nhật đã thông qua một dự luật cho phép trở lại những người dòng dõi nam trong hoàng tộc gây nhiều tranh cãi.
Khoảng cách giới trong xã hội Nhật Bản qua các lĩnh vực
Chênh lệch giới tính không chỉ thể hiện qua luật lệ hoàng gia mà còn sâu sắc trong đời sống hàng ngày. Nhật Bản dù là cường quốc kinh tế, nằm trong nhóm G7, nhưng theo Báo cáo Khoảng cách Giới Toàn cầu 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), quốc gia này xếp hạng 118 trong số 148 quốc gia về bình đẳng giới, thấp nhất trong nhóm G7. Dù các chỉ số về giáo dục và chăm sóc sức khỏe phụ nữ khá cao, nhưng sự tham gia của phụ nữ trong chính trị và các vị trí quản lý kinh doanh vẫn rất hạn chế.
