Fundar hỗ trợ cải cách Điều lệ BCRA nhưng đề xuất tăng kiểm soát
Tổ chức Fundar, chuyên thiết kế và đánh giá các chính sách công tại Argentina, vừa công bố văn bản ủng hộ định hướng chung của dự thảo cải cách Điều lệ Ngân hàng Trung ương Argentina (BCRA) do Chính phủ khởi xướng. Tuy nhiên, Fundar cho rằng Quốc hội nên bổ sung các điều chỉnh để tăng cường kiểm soát giám sát đối với cơ quan chủ quản của chính sách tiền tệ.
Fundar do hai anh em Sebastián và Santiago Ceria, một nhà toán học và một nhà phân tích hệ thống, lãnh đạo cùng với sự điều hành của nhà sử học Martín Reydó. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi Javier Milei phát biểu trên sóng truyền hình quốc gia giới thiệu đề xuất cải cách này.
Đánh giá tích cực về hướng đi mới của BCRA
Fundar nhận xét rằng đề xuất là “bước đi đúng hướng” vì Chính phủ đã từ bỏ ý định đầu tiên là giải thể Ngân hàng Trung ương, thay vào đó là định hình lại tổ chức này theo hướng “mạnh mẽ và độc lập”. Theo tổ chức này, thành công của cải cách sẽ phụ thuộc vào thiết kế thể chế và cần có cơ chế kiểm soát và minh bạch đi kèm với quyền tự chủ.
Dự thảo tập trung vào năm trụ cột chính: xác định rõ nhiệm vụ duy nhất của BCRA là bảo vệ giá trị đồng tiền và kiểm soát lạm phát; cấm phát hành tiền trực tiếp để tài trợ cho ngân sách nhà nước; tăng cường tính độc lập bằng cách khó bãi nhiệm lãnh đạo; sửa đổi quy định nhằm ngăn lợi nhuận của BCRA dùng để tài trợ chi tiêu công, thay vào đó chỉ được dùng để trả nợ; và xóa bỏ cơ chế cho phép Bộ Tài chính tài trợ ngân sách từ nguồn của ngân hàng suốt nhiều năm qua.
Dự thảo được trình lên Hạ viện
Dự luật đã được gửi tới Hạ viện Argentina để thảo luận. Fundar hoan nghênh việc Chính phủ từ bỏ ý định đóng cửa BCRA và đánh giá dự thảo phù hợp với các nguyên tắc quản trị quốc tế phổ biến như mục tiêu nhiệm vụ rõ ràng, hạn chế cấp phát tiền trái quy định cho Ngân sách nhà nước và tăng cường độc lập khỏi Chính phủ.
Fundar nhấn mạnh đây là cải cách hợp lý, tương tự các thực tiễn áp dụng tại phần lớn các quốc gia trong khu vực. Chủ tịch Hạ viện Martín Menem và Chánh văn phòng Chính phủ Diego Santilli dự kiến thúc đẩy tiến trình xem xét dự thảo trong tuần này.
Ưu điểm và hạn chế của mô hình cải cách
Báo cáo của Fundar đánh giá cao việc đặt mục tiêu duy nhất cho BCRA trong việc duy trì ổn định giá cả, giúp hạn chế tính dàn trải và tăng khả năng đánh giá hiệu quả. Lịch sử lạm phát kéo dài của Argentina cho thấy ưu tiên ổn định giá là cần thiết.
Tổ chức này cũng đồng thuận với việc cấm tài trợ trực tiếp cho ngân sách nhà nước, cho rằng chống lạm phát đòi hỏi kỷ luật tài khóa, không dựa vào cấp phát tiền từ ngân hàng trung ương. Họ lưu ý rằng các cơ chế trước đây như tạm ứng dễ dãi, chuyển lợi nhuận ngân hàng cho Bộ Tài chính và phát hành công trái không chuyển nhượng đều góp phần đẩy nhanh lạm phát.
Đổi lại, dự thảo vẫn cho phép BCRA hoạt động mua bán chứng khoán chính phủ trên thị trường thứ cấp làm công cụ chính sách tiền tệ, điều này phổ biến và phù hợp với các ngân hàng trung ương trên thế giới.
Tuy nhiên, Fundar cảnh báo rủi ro từ độc lập thể chế quá mức nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, có thể khiến BCRA tách biệt khỏi các chính sách kinh tế vĩ mô khác.
Kiến nghị tăng kiểm soát và minh bạch
Fundar đề nghị Quốc hội sửa đổi dự thảo bằng nhiều biện pháp tăng tính giám sát, trong đó có việc bổ nhiệm hội đồng quản trị theo lộ trình để tránh việc một chính quyền mới thay thế toàn bộ thành viên hội đồng cùng lúc. Đồng thời, cần giới hạn thời gian giữ chức “tạm quyền” không được phê chuẩn bởi Thượng viện.
Họ còn đề xuất thiết lập tiêu chuẩn báo cáo định kỳ trước Quốc hội, công khai các báo cáo khi mục tiêu điều hành không đạt, và minh bạch hơn trong các buổi họp cũng như quyết định của hội đồng quản trị.
Bên cạnh đó, Fundar bày tỏ quan ngại về việc dự thảo loại bỏ sự tham gia của Bộ Kinh tế trong các cuộc họp hội đồng quản trị BCRA. Theo họ, độc lập không đồng nghĩa với cô lập, và việc cắt giảm kênh tương tác này có thể gia tăng khả năng BCRA bị cách ly khỏi các kế hoạch và chính sách kinh tế tổng thể.
Fundar nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp hành động nhằm đảm bảo hoạt động thống nhất của chính sách kinh tế quốc gia.
Hiện dự thảo đang trong quá trình xem xét tại Hạ viện, với sự quan tâm đặc biệt từ các lãnh đạo chính trị nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho Ngân hàng Trung ương Argentina.







