Từ lập trình viên ở London đến phi công drone
Giữa hai ca điều khiển những “quả bom biết bay”, người lính có biệt danh “Curly Moustache” – đặt theo bộ ria kiểu Cossack – nhớ lại những năm tháng hạnh phúc khi làm lập trình viên phần mềm và sống gần Queen’s Park ở London cùng vợ và con gái nhỏ. Anh trở về chiến đấu ngay khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện.
Trong bốn năm rưỡi qua, anh chỉ được ở bên gia đình hai tháng. Anh cố gọi video cho con gái gần như mỗi ngày, bởi khi anh nhập ngũ, con bé mới hơn một tuổi; nếu không có những cuộc gọi ấy, có lẽ con sẽ chẳng còn nhớ mặt cha.
Phòng thí nghiệm giữa chiến tranh
Trong một khu nhà kho rộng lớn, các phi công và kỹ sư đang cải tiến drone tấn công tầm xa do Đức và Ukraine sản xuất. Phần lớn cải tiến được giữ bí mật. Theo Curly Moustache, đơn vị liên tục thử nghiệm công nghệ mới ngay trên chiến trường: có cái thất bại thảm hại, có cái tạo ra khác biệt thực sự.
*“Đó là một yếu tố thay đổi cuộc chơi rất, rất lớn.” — Curly Moustache*
Anh nói về Starlink, hệ thống giúp truyền hình ảnh từ drone, bảo đảm liên lạc an toàn và cung cấp ảnh trinh sát gần như theo thời gian thực. Nhờ đó, Ukraine có thể bắt đầu cắt đứt hậu cần của Nga ở hậu phương sâu, khiến việc đưa đạn dược, nhân lực và nhiên liệu ra tiền tuyến gặp khó khăn.
Màn đêm ở bãi phóng
Khi mặt trời lặn, đội của Joyce – một cựu chuyên gia công nghệ thông tin đặt biệt danh theo nhà văn Ireland yêu thích – lắp ráp drone dưới tán cây rồi kéo ra bãi phóng. Chỉ ít phút sau lần phóng đầu tiên, một drone phản lực của Nga lao về phía họ; các binh sĩ phải chạy tìm chỗ nấp trước khi lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ nó cách đó chỉ khoảng 500 mét.
Từ trung tâm chỉ huy, các phi công điều khiển drone bay hàng chục cây số qua vùng do Nga kiểm soát. Những con đường từng tấp nập nay gần như trống trơn, nên một số drone được chuyển sang đánh các sở chỉ huy đã được trinh sát từ trước. Không phải chuyến bay nào cũng thành công: một chiếc mất tín hiệu, một chiếc rơi vì hỏng động cơ. Đơn vị cho biết đã hoàn thành 200 nhiệm vụ trong 20 ngày qua.
Hai câu chuyện song song của cuộc chiến
Cả hai bên đều đang chạy đua để học theo lợi thế của đối phương. Điều đó tạo nên hai bức tranh tưởng như trái ngược về cục diện chiến tranh:
- Ở tiền tuyến, Ukraine đang buộc quân Nga phải lùi bước.
- Nga dùng động cơ phản lực mini giá rẻ do Trung Quốc sản xuất để chế tạo drone tốc độ cao tấn công các thành phố Ukraine ngày đêm.
- Hiện chỉ những tên lửa đánh chặn đắt tiền của phương Tây mới hạ được các drone này, và nguồn cung đang cạn dần.
- Các thành phố Ukraine bị tấn công với cường độ chưa từng thấy kể từ năm đầu tiên của chiến tranh, đối mặt nguy cơ mùa đông không điện, không sưởi.
Khoảng cách giữa thắng lợi ở chiến trường và nỗi khốn khó ở hậu phương cho thấy cuộc chiến này còn xa mới ngã ngũ, và cái giá mà người dân thường phải gánh vẫn đang tăng lên mỗi ngày.
Vì những đứa trẻ
Ngày càng nhiều phụ nữ tình nguyện trở thành phi công drone. Với Kaijo, cuộc chiến mang ý nghĩa rất riêng. Cô muốn thế hệ sau được sống ở một đất nước nơi họ có thể tự chọn con đường, cơ hội và cả ngôn ngữ mình sử dụng.
*“Tôi có ba đứa cháu và ba đứa con đỡ đầu.” — Kaijo*
Câu nói giản dị ấy lý giải vì sao những con người từng là lập trình viên, kỹ sư hay nhân viên văn phòng chấp nhận sống giữa tiếng nổ. Với họ, mỗi chuyến bay trong đêm là một cách giữ gìn tương lai cho những người thân yêu.














