Một quyết định đảo ngược chóng vánh
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump thừa nhận việc phát sóng có thể là lời răn đe mạnh mẽ để thế giới thấy nước Mỹ đối xử thế nào với những kẻ khủng bố. Nhưng ông viết rằng rất nhiều người tốt và thiện chí không muốn chứng kiến cái chết của Hasan qua bất kỳ thiết bị hình ảnh nào.
Theo một quan chức Nhà Trắng giấu tên, ông Trump và các cố vấn trước đó không hề biết về kế hoạch phát trực tiếp. Quyết định cuối cùng giữ nguyên bản án, nhưng khép lại một ý tưởng chưa từng có tiền lệ, bởi không quốc gia nào được biết đến là truyền hình hay phát trực tiếp các vụ thi hành án tư pháp.
Hắn sẽ chết bằng hình thức xử bắn, đúng như lịch trình.
Kế hoạch gây chấn động của Lầu Năm Góc
Bộ trưởng Hegseth đã công bố ý định phát trực tiếp buổi thi hành án tại chính căn cứ Fort Hood ở bang Texas, nơi Hasan gây ra vụ thảm sát. Ông lập luận rằng việc phát sóng là cần thiết để mọi người hiểu những hành vi như vậy phải chịu hậu quả nghiêm trọng.
Với nhiều người, ý tưởng ấy chạm vào một ranh giới nhạy cảm: khi bản án trở thành một sự kiện truyền thông, ranh giới giữa thực thi công lý và trình diễn quyền lực trở nên mong manh. Đó cũng là lý do kế hoạch nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi quân đội để trở thành cuộc tranh luận đạo đức của cả nước.
Làn sóng phản đối từ nhiều phía
Sự phản đối không chỉ đến từ phe đối lập. Từ hoài nghi đến lên án thẳng thừng, nhiều tiếng nói thuộc các giới khác nhau đã lên tiếng, tạo nên sức ép hiếm thấy đối với một quyết định của Lầu Năm Góc.
Những phản ứng đáng chú ý gồm:
- Một số chính khách Cộng hòa, trong đó có Phó Tổng thống JD Vance, bày tỏ nghi ngại; Thượng nghị sĩ John Curtis gọi việc hủy bỏ là bước đi đúng đắn.
- Tổng Giám mục Timothy Broglio, người phụ trách chăm sóc tinh thần cho quân nhân Công giáo Mỹ, phản đối; Giáo hoàng Leo lên án án tử hình dưới mọi hình thức.
- Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ không ủng hộ việc phát trực tiếp.
Một thất bại sâu sắc về phán đoán đạo đức và sự tử tế cơ bản của con người.
Rạn nứt hiếm hoi giữa Trump và Hegseth
Đây là lần đầu tiên ông Trump công khai bất đồng lớn với ông Hegseth, một đồng minh trung thành. Lầu Năm Góc cho biết Tổng thống đã trao đổi với Bộ trưởng trước khi công bố quyết định, và người phát ngôn Sean Parnell khẳng định Bộ trưởng ủng hộ Tổng thống, hai bên hoàn toàn thống nhất.
Dù vậy, giới quan sát chưa rõ sự việc có ảnh hưởng chính trị tới ông Hegseth hay không, bởi mối quan hệ giữa hai người vốn rất bền chặt. Thời điểm cũng đáng chú ý: cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Quốc hội, trong khi các cuộc thăm dò cho thấy cử tri ngày càng không hài lòng với chính sách của chính quyền.
Án tử hình dưới ánh nhìn soi xét
Hình phạt tử hình ở Mỹ vốn đã chịu sự chú ý mới sau khi bang Tennessee thất bại trong việc thi hành án đối với Christa Pike vào tháng trước. Người phụ nữ bị kết án giết người từ thập niên 1990 này sống sót sau hai lần tiêm thuốc độc, bị thương nặng và phải nhập viện.
Với Hasan, cựu bác sĩ tâm thần quân đội từng bị trúng đạn trong vụ tấn công và liệt nửa người, ngày 3/12 vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, chưa rõ các thách thức pháp lý có làm trì hoãn bản án hay không, khi luật sư của ông chưa đưa ra bình luận.
