Bầu cử giữa kỳ Mỹ: hơn 200 quảng cáo chính trị dùng trí tuệ nhân tạo xuất hiện trong khi luật liên bang vẫn còn bỏ ngỏ

Quảng cáo mở đầu với cảnh ứng viên Thượng viện Dân chủ James Talarico ngồi bên bàn, như đang viết lại Sách Sáng thế bằng những câu nói về giới tính và tôn giáo mà ông từng phát biểu. Dù giọng nói và hình ảnh trông như thật, khung cảnh rõ ràng là phi lý, với nhiều chi tiết kỳ lạ như cây bút biến thành bút sáp màu.

Mọi nghi ngờ được giải tỏa ở giây thứ 20, khi dòng chú thích phía dưới màn hình cho biết một số nội dung video được tạo bằng trí tuệ nhân tạo. Đây chỉ là một trong hơn 200 quảng cáo chính trị dùng AI đã lưu hành tại Mỹ trong mùa bầu cử này.

Theo ông Travis Ridout, một trong các giám đốc của WMP, số lượng quảng cáo dùng AI tăng nhanh theo từng tuần, và những tuần quảng cáo dồn dập nhất vẫn còn ở phía trước:

*“Gần như ngày nào tôi cũng bổ sung vào cơ sở dữ liệu những quảng cáo mới được xác định là tạo bằng AI.” — Travis Ridout*

So với tổng chi tiêu, khoản tiền dành cho quảng cáo AI chỉ là giọt nước trong đại dương, phản ánh việc AI là công cụ rẻ và dễ tiếp cận, giúp ứng viên ít tiền làm quảng cáo sáng tạo mà không cần quay phim tốn kém. Theo ông Ridout, các nhóm lợi ích bên ngoài như các ủy ban hành động chính trị (PAC), vốn chịu quy định lỏng hơn, dường như là bên sử dụng nhiều nhất.

Cách sử dụng rất đa dạng: có chiến dịch tạo toàn bộ video, kể cả “deepfake” – bản sao siêu thực của người thật; có chiến dịch chỉ dùng AI cho một vài cảnh quay. Có những trường hợp hiển nhiên, như cảnh ông Donald Trump nướng chiếc bánh kẹp in mặt một nghị sĩ, nhưng cũng có những chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh gần như không thể nhận ra. Vì vậy, con số của WMP chỉ là ước lượng, chưa kể nội dung do người không liên quan đến chiến dịch tạo ra trên mạng xã hội.

Nhiều cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ, bất kể đảng phái, có cái nhìn tiêu cực về tốc độ phát triển của AI, và nhiều người cho rằng quảng cáo AI cần có cảnh báo. Trong các thử nghiệm nhỏ của nhóm ông Ridout, gần như ai cũng nhận ra quảng cáo deepfake, và quảng cáo AI dường như không làm giảm niềm tin chung vào quảng cáo chính trị. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh còn quá sớm để kết luận.

*“Tôi biết nó không thật, nhưng nó vẫn ở lại trong đầu tôi.” — Travis Ridout*

Theo ông, câu hỏi thực sự là liệu một cử tri, dù biết hình ảnh là giả, vẫn có thể bị ảnh hưởng trong cách suy nghĩ và hành động sau đó hay không.

Hiện chưa có luật liên bang; 31 bang có quy định riêng, trong đó nhiều bang yêu cầu ghi chú quảng cáo được tạo bằng AI và ba bang có một số lệnh cấm deepfake. Sự thiếu thống nhất đã gây tranh cãi: tại Tennessee, hai ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử sơ bộ khu vực 6 đều chạy quảng cáo AI không có cảnh báo, viện dẫn rằng luật bang không áp dụng cho chức vụ liên bang; còn Thượng nghị sĩ Marsha Blackburn đã gửi thư yêu cầu chấm dứt một quảng cáo AI nhắm vào bà, khiến nhiều đài truyền hình gỡ bỏ.

Các nỗ lực cấm quảng cáo AI gây hiểu lầm hoặc bắt buộc ghi chú đều chưa có tiến triển tại Quốc hội hay Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC), trong khi việc điều chỉnh phát ngôn chính trị vấp phải nhiều rào cản pháp lý. Ông Ridout cho rằng nỗi sợ phản ứng ngược đang khiến các chiến dịch tự kiềm chế, và tính hài hước trở thành tấm khiên pháp lý.

*“Luật sư của các chiến dịch vui hơn nếu họ có thể gắn mác trào phúng cho nội dung.” — Travis Ridout*