Hai thành phố, một câu hỏi về tốc độ
Buổi sáng ở Times Square, khoảng 30 người tập hợp gần Nasdaq, mang theo biểu ngữ phản đối quyền lực tập trung của các tập đoàn công nghệ và kêu gọi tạm dừng một số hướng phát triển AI. Theo The Guardian, những người tổ chức và tham gia thuộc các nhóm vận động cộng đồng, khí hậu và an toàn công nghệ. Một số người đứng chắn lối ra vào, khiến cảnh sát can thiệp. Tin tức địa phương ghi nhận bốn vụ bắt giữ tại New York; con số và hoàn cảnh cụ thể cần được phân biệt với các vụ bắt giữ xảy ra tại San Francisco.
Jose Gonzalez, một nhà nghiên cứu chính sách của New York Communities for Change, cho rằng công chúng bắt đầu cảm thấy có điều bất ổn trong cách công nghệ được triển khai. Lập luận của ông hướng tới nhu cầu có quy tắc mạnh hơn, không phải phủ nhận mọi ứng dụng hữu ích của AI. Các biểu ngữ nhắc đến an toàn, lực lượng thực thi di trú, chiến tranh và khủng hoảng giá sinh hoạt, phản ánh việc nhiều phong trào nhìn AI như một phần của các quyết định kinh tế và chính trị lớn hơn.
Tại San Francisco, những nhóm phản đối tập trung bên ngoài trụ sở Anthropic. KQED và Mission Local đưa tin về các vụ bắt giữ tại đây, trong khi những nhóm tham dự và các bản tin đưa ra ước lượng đám đông khác nhau tùy thời điểm. Điều đáng nói không phải quy mô cuộc tuần hành so với lượng nhà đầu tư trên thị trường, mà là câu hỏi biểu tình đặt ra: ai có quyền quyết định một bước tiến công nghệ có thể ảnh hưởng tới hàng triệu người?
Nỗi lo về AI tự cải tiến và trách nhiệm doanh nghiệp
Một trọng tâm của cuộc phản đối ở San Francisco là recursive self-improvement, thường được hiểu là các hệ thống AI hỗ trợ thiết kế hoặc cải thiện thế hệ hệ thống tiếp theo. Những nhà hoạt động thuộc Ban RSI lo ngại vòng lặp này có thể làm tốc độ phát triển vượt khả năng đánh giá và kiểm soát của con người.
Đây là kịch bản rủi ro được tranh luận gay gắt, không phải bằng chứng rằng một hệ thống tự cải tiến không kiểm soát đã xuất hiện.
Sydney Von Arx, thành viên Ban RSI, muốn có lệnh cấm toàn cầu đối với hình thức phát triển như vậy. Trong khi đó, Adam Kaufman, người làm việc tại một tổ chức an toàn AI, dùng thông điệp phản đối một cuộc chạy đua mà mọi công ty đều bị thúc ép tiến nhanh hơn đối thủ. Thông điệp chung là hệ thống giám sát không nên chỉ phụ thuộc vào cam kết tự nguyện của doanh nghiệp, nhất là khi thị trường chứng khoán thưởng cho triển vọng tăng trưởng.
Anthropic lại đặt an toàn vào trung tâm bản sắc công ty. Trong tài liệu niêm yết, doanh nghiệp tự mô tả mình là công ty vì lợi ích công và công khai những nguy cơ nghiêm trọng có thể liên quan đến mô hình AI tiên tiến. Tổng giám đốc Dario Amodei cho rằng một doanh nghiệp vừa thành công vừa hành động có trách nhiệm có thể tạo tiền lệ tốt. Tranh luận nằm ở chỗ liệu quản trị nội bộ, kiểm tra độc lập và luật pháp có theo kịp tốc độ thương mại hóa hay không.
81 tỷ USD vốn mới không làm biến mất câu hỏi công ích
Cổ phiếu Anthropic chào bán ở mức 83 USD, huy động khoảng 81,3 tỷ USD trong đợt IPO được xem là lớn nhất lịch sử. Giá cổ phiếu tăng mạnh lúc mở cửa, có thời điểm đẩy định giá pha loãng hoàn toàn lên khoảng 2 nghìn tỷ USD, nhưng đà tăng suy yếu trước giờ đóng cửa. Giá trị vốn hóa và định giá pha loãng hoàn toàn là hai thước đo khác nhau; nhắc tới mốc 2 nghìn tỷ USD mà không giải thích thời điểm và cách tính dễ dẫn tới ngộ nhận.
Nguồn vốn mới có thể tài trợ trung tâm dữ liệu, nghiên cứu, các sản phẩm dành cho doanh nghiệp và biện pháp an toàn. Tuy nhiên, nhà đầu tư, người lao động và cộng đồng không cùng chịu một loại rủi ro. Chi phí điện, nước, ảnh hưởng đến việc làm hoặc các ứng dụng giám sát không luôn thể hiện đầy đủ trên biểu đồ cổ phiếu. Vì vậy, những người phản đối muốn đưa các chi phí xã hội vào thảo luận trước khi năng lực AI tiếp tục mở rộng.
Biểu tình chưa chứng minh một chính sách cụ thể sẽ được ban hành, cũng không phủ nhận khả năng AI tạo giá trị trong y tế, giáo dục, khoa học và năng suất. Nó khẳng định một nguyên tắc dân chủ: sự hào hứng trên thị trường tài chính không thể thay thế sự đồng thuận của xã hội. Thành công lâu dài của ngành có thể phụ thuộc không chỉ vào những mô hình mạnh hơn, mà còn vào cách các công ty lắng nghe và chứng minh khả năng chịu trách nhiệm.

















