Lựa chọn thứ tư của Tổng thống Nicusor Dan
Theo Reuters, phát biểu tại Điện Cotroceni ở thủ đô Bucharest tối thứ Hai, ông Nicusor Dan cho biết mình đã chọn người có nhiều khả năng nhất để tập hợp được đa số trong quốc hội. Ông Niculescu được toàn quyền quyết định mô hình chính phủ, dù là chính trị hay kỹ trị, sau khi tham vấn các đảng phái.
Quyết định được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi ứng viên trước đó, nghị sĩ châu Âu Siegfried Muresan, thất bại trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm ngày 30/9 khi chỉ nhận được 182 phiếu, thấp hơn nhiều so với 233 phiếu cần thiết. Tổng thống Dan nhấn mạnh cam kết về định hướng của chính phủ tương lai:
*“Tôi có sự bảo đảm rằng một chính phủ do Luca Niculescu dẫn dắt sẽ duy trì định hướng thân phương Tây của Romania, tôn trọng các mục tiêu tài chính và mọi cam kết mà Romania đã đưa ra.” — Nicusor Dan*
Luca Niculescu là ai?
Khác với nhiều chính trị gia đảng phái, ông Niculescu mang đến hình ảnh của một người làm nghề ngoại giao, ít dấu ấn đảng phái. Chặng đường sự nghiệp của ông gồm:
- Nhiều năm làm báo trước khi chuyển sang lĩnh vực ngoại giao.
- Đại sứ Romania tại Pháp, một trong những đối tác quan trọng nhất của Bucharest tại châu Âu.
- Quyền thứ trưởng ngoại giao, phụ trách tiến trình Romania gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Giới quan sát cho rằng hồ sơ ít mang màu sắc đảng phái có thể giúp ông dễ tiếp cận các phe đối lập hơn những ứng viên trước.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ các đảng thân châu Âu trong liên minh cũ có sẵn sàng ủng hộ nội các của ông hay không.
Bài toán đa số trong một quốc hội chia rẽ
Quốc hội Romania hiện bị phân mảnh sâu sắc. Đảng Dân chủ Xã hội (PSD), đảng lớn nhất, đã rời liên minh hồi tháng 5 và cùng phe cực hữu đệ trình bất tín nhiệm, lật đổ chính phủ của Thủ tướng Ilie Bolojan. Trong khi đó, ba đảng trung hữu gồm Đảng Tự do Quốc gia (PNL), Liên minh Cứu Romania (USR) và đảng của cộng đồng gốc Hungary UDMR đã loại trừ khả năng tái liên minh với PSD.
Theo luật Romania, các điều kiện để tổng thống giải tán quốc hội và tổ chức bầu cử sớm đã được đáp ứng, nhưng ông Dan nhiều lần khẳng định đó chỉ là lựa chọn cuối cùng. Giới phân tích cho rằng đảng duy nhất hưởng lợi từ bầu cử sớm là Liên minh vì sự Thống nhất của người Romania (AUR), lực lượng cánh hữu cứng rắn đang dẫn đầu thăm dò với cách biệt hai con số. Ông Dan cũng tuyên bố chính phủ mới không nên có sự tham gia của AUR.
Áp lực từ thị trường và các tổ chức xếp hạng
Khủng hoảng chính trị đang đè nặng lên nền kinh tế. Romania có mức thâm hụt ngân sách cao nhất Liên minh châu Âu tính theo tỷ lệ, chi phí vay nợ tăng và đồng leu đã mất khoảng 3,5% giá trị so với đồng euro kể từ đầu năm.
Cả ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn đều giữ Romania ở bậc thấp nhất của mức đầu tư với triển vọng tiêu cực, đồng thời nhấn mạnh nước này phải thông qua ngân sách năm 2027 trước cuối năm nay, kèm lộ trình cắt giảm thâm hụt. Với khoảng 19 triệu dân, tương lai kinh tế của Romania giờ phụ thuộc phần lớn vào việc ông Niculescu có thể thuyết phục được những đảng phái vốn đã quá mệt mỏi vì chia rẽ hay không.

















